Asbestwetgeving in Nederland
De regels rond asbest zijn verdeeld over meerdere wetten, en welke voor jou gelden hangt af van wie je bent. Als particulier heb je vooral te maken met de regels voor sloop en verwijdering in de Omgevingswet. Als werkgever of saneerder komen daar de arboregels, certificering en melding in het LAVS bij.
Als particulier heb je vooral te maken met de regels voor sloop en verwijdering in de Omgevingswet. Als werkgever of saneerder komen daar de arboregels, certificering en melding in het LAVS bij.
- Eén aanvraag voor onderzoek én verwijdering
- Aanvragen kost niets en verplicht je tot niets
- Uitleg over de regels voordat je een offerte tekent
Vraag vrijblijvend offertes aan
Drie korte stappen. Een omschrijving in je eigen woorden is genoeg.
Aanvragen worden dagelijks van 7.00 tot 22.00 uur bekeken
Liever iemand spreken? Bel 088 115 5644
Twee sporen: leefomgeving en arbeid
Asbest valt onder meer dan één wet. Het ene spoor is de Omgevingswet, die de leefomgeving en het gebouw beschermt. Het andere is de Arbowet, die werknemers beschermt. Een saneerder moet aan beide voldoen. Een particulier die zelf een kleine klus doet, heeft vooral met het eerste spoor te maken.
| Regeling | Waar het over gaat | Voor wie |
|---|---|---|
| Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) | Inventarisatie, sloopmelding, veilig verwijderen, eindbeoordeling, particuliere verwijdering | Opdrachtgevers, sloop- en saneringsbedrijven, particulieren |
| Arbowet en Arbobesluit | Bescherming van werknemers, grenswaarde, risicoklassen, certificering | Werkgevers en werknemers |
| Asbestverwijderingsbesluit | Asbest in objecten die geen gebouw zijn, opruimen na incidenten, LAVS | Bedrijven, gemeenten |
| Besluit activiteiten leefomgeving | Opslag en behandeling van asbestafval, onderhouds- en installatiebedrijven | Milieustraten, afvalverwerkers, bedrijven |
Het Besluit bouwwerken leefomgeving
Het Bbl bevat het grootste deel van de regels waar een particulier mee te maken krijgt.
Inventarisatieplicht. Wie sloopwerk uitvoert of laat uitvoeren, moet een asbestinventarisatierapport hebben voor het deel dat wordt gesloopt. Dat geldt als er asbest in kan zitten, en bij gebouwen van voor het asbestverbod wordt dat aangenomen. Een bouwwerk dat later is neergezet, valt daarbuiten, net als werk dat past binnen de regels voor verwijdering door een niet-gecertificeerd bedrijf of een particulier. De opdrachtgever moet de uitvoerder voor de start van het verwijderen een afschrift geven. Het rapport maakt een gecertificeerd inventarisatiebureau; meer over de inhoud staat bij het asbestinventarisatierapport.
Sloopmelding. Bij het verwijderen van asbest of bij meer dan 10 m³ sloopafval is een sloopmelding verplicht, via het Omgevingsloket. Een bedrijf doet die uiterlijk vier weken voor de start. Daarnaast meldt een bedrijf de start van het werk ten minste twee werkdagen vooraf en het einde uiterlijk de eerste werkdag na afloop.
Zorgvuldig verwijderen. Asbest wordt bij sloop als eerste verwijderd. Het wordt direct gescheiden van ander materiaal, verzameld en verpakt in stevige, luchtdichte verpakking die wordt afgesloten en gemerkt. Er mogen geen resten achterblijven. Daarna volgt de afvoer naar een milieustraat of verwerker.
Eindbeoordeling. Na verwijdering binnen is een eindbeoordeling nodig. Buiten volstaat een visuele controle. Het werk aan het gebouw mag pas verder als er geen asbest meer zichtbaar is en, bij werk binnen, de luchtconcentratie onder de grenswaarde blijft.
Particulieren. Een particulier mag hooguit 35 m² hechtgebonden asbest uit de eigen woning of een bijgebouw halen, zoals geschroefde golfplaten die niet verweerd of gebroken zijn en losse vloertegels, in zijn geheel en zonder betaalde hulp. Dakleien, vastzittende leidingen, bedrijfspanden en agrarische bedrijfsgebouwen vallen erbuiten.
Het Arbobesluit: werkgevers en werknemers
De arboregels gaan over de veiligheid van mensen die met asbest werken. Een werkgever moet het asbestrisico opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie, weten welk asbest er zit en werknemers goed voorlichten. Is de aanwezigheid onbekend, dan laat een gecertificeerd inventarisatiebureau een rapport maken, dat ook zegt of een gecertificeerd verwijderingsbedrijf nodig is.
De blootstelling aan vezels moet zo laag mogelijk zijn en onder de grenswaarde blijven, die in Nederland 2.000 vezels per kubieke meter bedraagt. Lukt dat niet, dan moet de werkgever adembescherming verstrekken en het gebruik ervan afdwingen. Werknemers die met asbest werken, krijgen een gezondheidsonderzoek aangeboden, ten minste eens per drie jaar. Bij risicoklasse 2 en 2A houdt de werkgever een register bij van de aard, duur en mate van blootstelling.
De indeling in risicoklassen is in het Arbobesluit en het certificatiestelsel de kern: ze bepaalt wie het werk mag doen en met welke maatregelen. Dat staat uitgewerkt in asbest risicoklassen. Wordt tijdens werk onverwacht asbest aangetroffen, dan moet het werk worden stilgelegd.
Certificering door Ascert en het LAVS
Voor bepaalde asbestwerkzaamheden is een wettelijk certificaat verplicht. Stichting Ascert is door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangewezen als beheerstichting: zij publiceert de certificatieschema's en het openbare register. Bedrijven vragen een certificaat aan bij een erkende certificerende instelling, die toetst of ze aan de eisen voldoen en de naleving controleert.
- Procescertificaat asbestinventarisatie: voor bedrijven die asbest inventariseren.
- Procescertificaat asbestverwijdering: voor bedrijven die asbest in risicoklasse 2 en 2A verwijderen.
- Persoonscertificaten: Deskundig Asbestverwijderaar niveau 1 en 2, en Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering.
Voor verwijdering in risicoklasse 1 is geen certificaat nodig.
Het Landelijk Asbestvolgsysteem, kortweg LAVS, houdt het werk bij. Het inventarisatierapport komt erin en bij risicoklasse 2 en 2A melden bedrijven er de start en het einde van het werk, en leveren ze binnen twee weken na de eindbeoordeling het bewijs van afvoer aan. Ook de geaccrediteerde laboratoria leggen er inmiddels hun eindbeoordelingen vast.
Wie houdt toezicht
| Instantie | Waarop |
|---|---|
| Gemeente | Vergunningverlening, toezicht en handhaving van de asbestregels onder de Omgevingswet |
| Omgevingsdienst | Voert de handhaving uit in opdracht van de gemeente |
| Nederlandse Arbeidsinspectie | Naleving van de arboregels, ontvangt de melding vooraf en controleert gecertificeerde bedrijven |
| Inspectie Leefomgeving en Transport | Omgang met asbesthoudende producten, en verwijdering uit onder meer schepen en installaties |
Boetes en andere maatregelen
De Arbeidsinspectie controleert dagelijks en zonder aankondiging op sloop- en verbouwlocaties. Een inspecteur kan werk direct stilleggen. Bij overtredingen stelt de inspectie een boeterapport op. Werken met asbest zonder certificaat valt onder het hoogste normbedrag, en bij herhaling kan het bedrag oplopen. Het kan ook een last onder dwangsom worden: onlangs kregen drie bedrijven er een van enkele tienduizenden euro's, onder meer omdat het vereiste certificaat of het veiligheidsplan ontbrak. Bij zware of ernstige overtredingen maakt de inspectie de bedrijfsgegevens openbaar.
De gemeente kan bij overtreding van de regels onder de Omgevingswet handhavend optreden. Welk middel in een bepaald geval wordt ingezet, hangt af van de situatie. Een vast bedrag voor een particulier is er niet.
Wat er verandert: de vergunningplicht
Alle bedrijven die asbest verwijderen, hebben straks een vergunning nodig. Bedrijven met een certificaat kunnen die aanvragen. Er komen drie soorten, beperkt, basis en uitgebreid, afhankelijk van het risico van het werk. Volgens de Rijksoverheid gaat de vergunningplicht naar verwachting in maart in; de precieze datum is nog niet definitief. Voor inventarisatiebureaus blijft het certificaat het uitgangspunt. Meer over de Europese regels en de vergunningplicht staat bij het asbestverbod.
Van melding tot vrijgave
- Je beschrijft de situatie
Wat er ligt, waar het zit en wat je van plan bent.
- Onderzoek als dat nodig is
Een inventariseerder neemt monsters en schrijft het rapport.
- Melding en sanering
Het saneringsbedrijf meldt het werk en voert het uit op de gemelde datum.
- Afvoer en vrijgave
Het asbest gaat verpakt weg en een laboratorium controleert of alles weg is.
Het kost niets en je zit nergens aan vast.
Andere asbestklussen
AsbestinventarisatieOnderzoek of en waar asbest zit, met rapportAanvragen
Asbestdak of golfplaten verwijderenSchuur, garage, stal of loodsAanvragen
Asbest binnen verwijderenVloer, zeil, plafond, leidingen of kruipruimteAanvragen
Asbest uit gevel of schoorsteenGevelplaten, boeidelen, rookkanaalAanvragen
Monster laten onderzoekenEén verdacht stuk materiaal laten testenAanvragen
Asbest bij sloop of verbouwingOnderzoek en verwijdering vóór de bouw begintAanvragen
Lees ook
- AsbestverbodAsbest is sinds begin jaren negentig verboden, maar wat er zit mag blijven. Lees wat het verbod regelt, wat er met het dakenverbod gebeurde en wat eraan komt.
- Risicoklassen asbestWat betekenen risicoklasse 1, 2 en 2A bij asbest? Lees hoe de klasse wordt bepaald, welke maatregelen erbij horen, wie het werk mag doen en wat het kost.
- InventarisatierapportHoe lees je een asbestinventarisatierapport? Uitleg over bronnen, risicoklasse, hoeveelheden, beperkingen, geldigheid en wat je met een oud rapport doet.
- AsbestsaneringAsbestsanering uitgelegd: werkplan, afscherming en onderdruk, toezicht, eindbeoordeling en hoe je een goed saneringsbedrijf kiest. Vraag offertes aan.
Veelgestelde vragen
Welke wet bepaalt of ik zelf asbest mag verwijderen?
Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving, onder de Omgevingswet. Een particulier mag hooguit 35 m² hechtgebonden asbest uit de eigen woning of een bijgebouw verwijderen, zoals geschroefde golfplaten of losse vloertegels, zonder hulp van een betaald persoon. Het materiaal moet heel blijven. Het totaal telt, dus een groter dak splitsen om onder de grens te blijven mag niet.
Wie moet er een asbestinventarisatie laten doen?
Degene die sloopwerkzaamheden uitvoert of laat uitvoeren, moet een rapport hebben van het deel dat wordt gesloopt. Dat geldt als er asbest kan zitten, wat bij gebouwen van voor het asbestverbod wordt aangenomen. De opdrachtgever geeft de saneerder een afschrift. Is het werk geen sloop of valt het onder de particuliere regeling, dan is geen rapport nodig.
Wat is het LAVS?
Het Landelijk Asbestvolgsysteem is het landelijke systeem waarin gegevens over asbestverwijdering worden vastgelegd. Inventarisatierapporten staan erin, gecertificeerde bedrijven melden er start en einde van het werk in risicoklasse 2 en 2A, en de afvoer van het afval wordt er bewezen. Gemeenten en toezichthouders kunnen de gegevens inzien.
Wie houdt toezicht op de asbestregels?
Dat is verdeeld. De gemeente is meestal bevoegd gezag voor de regels onder de Omgevingswet en laat de handhaving uitvoeren door een omgevingsdienst. De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet toe op de arboregels en controleert of gecertificeerde bedrijven veilig werken. De Inspectie Leefomgeving en Transport let op de omgang met asbesthoudende producten.
Hoe hoog zijn de boetes bij overtredingen met asbest?
Een vast bedrag is er niet; het hangt af van de overtreding. De Arbeidsinspectie legt hoge boetes op, werken zonder het vereiste certificaat valt onder het hoogste normbedrag en bij herhaling wordt het bedrag verhoogd. Recent kregen bedrijven een last onder dwangsom van enkele tienduizenden euro's. Ook kan de inspectie het werk direct stilleggen.
Moet ik als particulier een melding doen?
Ja, als je zelf asbest verwijdert. Je doet de melding via het Omgevingsloket: de sloopmelding uiterlijk een week vooraf, de startmelding twee dagen voor het werk begint en de eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Laat je een bedrijf het werk doen, dan verzorgt dat bedrijf de meldingen.
Asbest in jouw plaats
Kies je plaats voor lokale informatie: hoeveel woningen er zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, waar je asbest kwijt kunt en welke gecertificeerde bedrijven in de buurt zitten.
Veel bekeken: Aalsmeer, Aalten, Alblasserdam, Alkmaar, Almelo, Almere, Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Amstelveen, Amsterdam, Apeldoorn, Appingedam, Arnhem, Assen, Assendelft, Asten, Baarn, Badhoevedorp, Balk, Barendrecht, Barneveld, Beek, Beilen, Bemmel, Bennekom, Bergeijk, Bergen, Bergen op Zoom, Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Berkel-Enschot, Best, Beuningen, Beverwijk, Bilthoven, Bleiswijk, Bodegraven, Borne, Boskoop, Bovenkarspel, Boxmeer, Boxtel, Breda, Breukelen, Brielle, Brunssum, Bunschoten-Spakenburg, Burgum, Bussum, Capelle aan den IJssel, Castricum, Coevorden, Cuijk, Culemborg, Dalfsen, De Bilt, De Lier, De Meern, Dedemsvaart, Delft, Delfzijl, 's-Hertogenbosch, Den Burg, Den Haag, Den Helder, Deurne, Deventer, Didam, Diemen, Dieren, Doesburg, Doetinchem, Dokkum, Dongen, Doorn, Dordrecht, Drachten, Driebergen-Rijsenburg, Dronten, Drunen, Druten, Duiven, Echt, Ede, Eerbeek, Eersel, Eibergen, Eindhoven, Elburg, Elst, Emmeloord, Emmen, Enkhuizen, Enschede, Epe, Ermelo, Etten-Leur, Franeker, Geldermalsen, Geldrop, Geleen, Gemert, Genemuiden, Goes, Goirle, Goor, Gorinchem, Gouda, Grave, Groenlo, Groesbeek, Groningen, Haaksbergen, Haarlem, Halsteren, Hardenberg, Harderwijk, Hardinxveld-Giessendam, Haren, Harlingen, Hattem, Heemskerk, Heemstede, Heerde, Heerenveen, Heerhugowaard, Heerlen, Heesch, Heiloo, Hellevoetsluis, Helmond, Hendrik-Ido-Ambacht, Hengelo, Hillegom, Hilversum, Hoensbroek, Hoofddorp, Hoogeveen, Hoogezand, Hoogland, Hoorn, Horst, Houten, Huissen, Huizen, Hulst, IJmuiden, IJsselmuiden, IJsselstein, Jirnsum, Joure, Kaatsheuvel, Kampen, Katwijk, Kerkrade, Klazienaveen, Koog aan de Zaan, Krimpen aan den IJssel, Krommenie, Landgraaf, Laren, Leek, Leerdam, Leeuwarden, Leiden, Leiderdorp, Leidschendam, Lelystad, Lemmer, Leusden, Lichtenvoorde, Lisse, Lochem, Losser, Lunteren, Maarssen, Maassluis, Maastricht, Made, Malden, Meppel, Middelburg, Middelharnis, Middenmeer, Mijdrecht, Moerkapelle, Monster, Naaldwijk, Naarden, Neede, Nieuw-Vennep, Nieuwegein, Nieuwerkerk aan den IJssel, Nijkerk, Nijmegen, Nijverdal, Noord-Scharwoude, Noordwijk, Noordwijkerhout, Nootdorp, Nuenen, Nunspeet, Oegstgeest, Oirschot, Oisterwijk, Oldenzaal, Ommen, Oost-Souburg, Oostburg, Oosterbeek, Oosterhout, Oosterwolde, Oss, Oud-Beijerland, Oudenbosch, Papendrecht, Pijnacker, Prinsenbeek, Purmerend, Putten, Raalte, Raamsdonksveer, Reuver, Rhenen, Rhoon, Ridderkerk, Rijen, Rijnsburg, Rijssen, Rijswijk, Roden, Roermond, Roosendaal, Rosmalen, Rotterdam, Rozenburg, Sassenheim, Schagen, Schiedam, Schijndel, Schoonhoven, Sint Annaparochie, Sint-Michielsgestel, Sint-Oedenrode, Sittard, Sliedrecht, Sneek, Soest, Someren, Spijkenisse, Sprang-Capelle, Stadskanaal, Staphorst, Steenbergen, Steenwijk, Stein, Tegelen, Terborg, Terneuzen, Tholen, Tiel, Tilburg, Twello, Uddel, Uden, Uitgeest, Uithoorn, Ulft, Urk, Utrecht, Vaassen, Valkenburg, Valkenswaard, Veendam, Veenendaal, Veenwouden, Veghel, Veldhoven, Velp, Velserbroek, Venlo, Venray, Vianen, Vlaardingen, Vleuten, Vlijmen, Vlissingen, Volendam, Voorburg, Voorhout, Voorschoten, Voorst, Vriezenveen, Vught, Waalre, Waalwijk, Waddinxveen, Wageningen, Warffum, Wassenaar, Wateringen, Weert, Weesp, Werkendam, West-Terschelling, Westervoort, Wezep, Wierden, Wijchen, Wijk bij Duurstede, Winschoten, Winterswijk, Woerden, Wolvega, Wormer, Wormerveer, Woudenberg, Zaandam, Zaltbommel, Zandvoort, Zeewolde, Zeist, Zetten, Zevenaar, Zevenbergen, Zevenhuizen, Zierikzee, Zoetermeer, Zuidhorn, Zuidlaren, Zutphen, Zwijndrecht, Zwolle
Twijfel je of het asbest is?
Laat het materiaal liggen zoals het ligt en beschrijf wat je ziet. Een specialist vertelt je of een monster of inventarisatie nodig is, en wat het weghalen kost.