Asbest verwijderen in Harlingen

Een havenstad met één wijk vol verdachte daken

Harlingen ligt op een punt van de Friese kust dat ver de Waddenzee insteekt. De stad groeide rond haar havens, en de binnenstad is sinds de zeventiende eeuw weinig veranderd. Er staan 517 rijksmonumenten, nog eens 98 gemeentelijke monumenten, en het centrum is als geheel beschermd stadsgezicht.

Voor asbest is de binnenstad niet het belangrijkste gebied. De meeste verdachte daken liggen in een naoorlogse wijk, en waar je woont, bepaalt dus hoeveel kans je hebt dat je schuur of berging asbest heeft.

Verdachte daken: bijna alles in de Oosterpark

Er liggen bijna 400 daken waarop asbest kan zitten. Dat zijn er ongeveer vijftig per duizend woningen, en daarmee valt de stad in de vergelijking met 333 plaatsen in de middenmoot. Ruim 320 van die daken liggen op een schuur of garage die bij een woning hoort, zes op de zeven.

De Oosterpark telt alleen al 247 daken, bij ruim drieduizend woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, ruim de helft van de woningen uit de jaren zestig en zeventig, en de tussenwoning is het meest voorkomende type. Ruim twee derde van de woningen is van voor het verbod, en ruim zes op de tien is koop. Wie in de Oosterpark een berging of schuur heeft, kan er dus van uitgaan dat veel buren dezelfde platen op hun dak hebben.

Daarnaast zijn er ruim tweeduizend bijgebouwen zonder eigen adres en ruim 260 garageboxen en bergingen met een eigen adres van voor het asbestverbod. Het zijn precies de gebouwtjes die bij een verhuizing of verbouwing vergeten worden, terwijl de golfplaten daar het langst blijven liggen.

De andere wijken

De binnenstad telt tweeënveertig verdachte daken bij ruim tweeduizend woningen, acht op de tien daarvan is van voor het verbod, maar nauwelijks een woning komt uit de jaren zestig of zeventig. Plan-Zuid heeft 33 daken, bij ruim zevenhonderd woningen. Daar zijn appartementen het meest voorkomend, en bijna negen op de tien woningen is huur. De Spiker en het industrieterrein Hermes tellen negentien daken, de Koningsbuurt zeventien bij nog geen honderdvijftig woningen, en de verspreide huizen rond de stad ook zeventien bij ongeveer zestig woningen.

In de Trebolbuurt liggen maar vier verdachte daken. Het oorspronkelijke Trebol was een uitbreiding met arbeiderswoningen van bouwverenigingen, in rijtjes. Een deel daarvan is vervangen door nieuwbouw, en de grootste groep panden komt nu uit de jaren tachtig. Het Rooie Dorp heeft hetzelfde patroon van rijtjeshuizen voor arbeiders, waarvan een deel in de jaren zeventig is gerenoveerd. Bij zulke rijen woningen is het zinvol om bij een verbouwing te laten kijken wat er in de bergingen en aanbouwen zit.

Huur, corporatie en appartementen

Bijna de helft van de woningen is huur, en een derde is van een corporatie. De zeggenschap over het dak van een gehuurde berging heeft de verhuurder, niet de huurder. Wie huurt, meldt een verdenking en pakt zelf geen platen aan.

Bijna tweeduizend adressen zijn appartementen. In de binnenstad komen ze het meest voor, en ruim de helft van de woningen is er koop. Bij een woongebouw van voor het asbestverbod beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder over onderzoek van bergingen en andere gemeenschappelijke delen.

Binnenstad, monumenten en pakhuizen

In de binnenstad staan koopmanswoningen, pakhuizen en kleinere woningen voor zeelieden en vissers uit de tijd van de grote havengroei. Bijna duizend panden komen uit de achttiende en negentiende eeuw. Panden van die leeftijd hebben meestal een lange verbouwgeschiedenis, en juist de latere ingrepen, zoals een aanbouw, rookkanaal of schoorsteenbekleding, kunnen asbest bevatten. Het dakbeschot kan bij een zolderverbouwing ook een rol spelen.

Een monument of pand in het beschermde stadsgezicht kan een vergunning vragen voor ingrepen aan het dak. Neem de sanering dus op in de planning met de gemeente. De gemeentelijke subsidie voor het instandhouden van monumenten is voor onderhoud, niet voor asbest.

Haven, werven en bedrijven

Er staan bijna vierhonderd utiliteitspanden uit de tijd voor het asbestverbod: 158 bedrijfshallen en werkplaatsen, 94 kantoren, 11 zorggebouwen, 8 sportgebouwen en 7 scholen. In de negentiende eeuw werden Almenum en de omgeving van de Zuiderhaven volgebouwd met industriële bouwwerken, en de stad heeft nog enkele kleine scheepswerven waar alleen nog jachten worden gebouwd. Ook in de jaren tachtig kwamen er nieuwe woningen op de plek van voormalige fabrieken.

Voor een bedrijfspand kan de particuliere regeling niet worden gebruikt. Verbouwing, verkoop of een nieuwe huurder past bij een inventarisatie, en de sanering van een hal is werk voor een gecertificeerd bedrijf. Personeel hoort niet in verdacht materiaal te werken. Maak je van een voormalig bedrijfsgebouw een woning, dan begint dat met onderzoek van het hele pand.

Buitengebied en landbouwgrond

Bijna zes op de tien van het grondgebied is landbouwgrond. Op erven rond de stad staan stallen, schuren en loodsen die veel groter zijn dan een tuinberging. Een agrarisch bedrijfsgebouw ligt buiten het bereik van de particuliere regeling, en een dak boven de 35 m² vraagt altijd een gecertificeerd bedrijf. Een groot oppervlak wordt per vierkante meter geprijsd en pakt per meter meestal voordeliger uit. Meer daarover lees je bij asbestdak verwijderen.

Staat er een oude stal op het erf waar je iets mee wilt, laat dan het hele erf onderzoeken. Asbest kan ook in tussenschotten, ventilatiekokers en gevelplaten zitten.

Storm aan de Waddenzee

Aan de Waddenzee hoort wind erbij, en Friesland telde de afgelopen vijf jaar drieëntwintig keer code oranje of rood. De stad ligt ruim zeven kilometer van de kust, en in de regio is een windstoot van meer dan 150 kilometer per uur gemeten. Een losgewaaide asbestplaat is geen afval voor de container. Laat de stukken liggen, houd het erf vrij van mensen en dieren en bel de verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen en isolatie na de sanering

Op ruim de helft van de woningen zijn zonnepanelen gelegd. Een dak met asbestplaten kan geen panelen dragen zonder dat er gaten in worden geboord, en dat wil je niet. Dus eerst saneren, dan panelen.

Een derde van de woningen komt uit een periode waarin de spouwmuur nog niet werd geïsoleerd, en bijna tweeduizend adressen hebben energielabel D tot en met G. De gemeente heeft een isolatiesubsidie voor woningen met zo'n label, en het Duurzaam Bouwloket legt de voorwaarden uit. Het weghalen van asbest valt er niet onder. Bij zolderisolatie hoort een blik op het dakbeschot vooraf.

Voor de koop of de verbouwing

Bij een huis van voor het asbestverbod loont het om voor de koop te weten wat er zit; een onderzoeksvoorbehoud kan daarbij helpen. Betrek de berging en aanbouwen erbij. Wie verbouwt, moet bij een huis van voor het verbod in de regel een inventarisatie laten doen, dus zorg dat het rapport er ligt voordat de aannemer begint.

Melden, container en afvoer

Verwijderingen worden gemeld via het Omgevingsloket. Een particulier die een klein dak zelf weghaalt, meldt de sloop uiterlijk een week vooraf, de start twee dagen vooraf en het einde op de eerste werkdag erna. Een saneringsbedrijf meldt zelf en kan in de regel na vier weken beginnen. Toezicht is een taak van de Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing.

Voor een steiger of container op of aan de openbare weg is een ontheffing nodig, en bij opslag van puin soms ook een omgevingsvergunning. De milieustraat rekent voor puin en bouwafval een vast bedrag per voertuig. Voor asbest zelf zijn de aannamevoorwaarden niet vastgelegd, dus informeer bij de gemeente. Het afvoeren naar een erkende verwerker verzorgt een saneringsbedrijf zelf. Meer over de afvoer lees je bij asbest afvoeren.

Rekenvoorbeeld: een schuur van 55 m²

Een schuur of loods met 55 m² golfplaten, nog zonder rapport. Dat is meer dan de grootste rij in de prijstabel, dus de prijs gaat per vierkante meter. Samen komt onderzoek met verwijdering uit op € 2.500 tot € 3.450. Controleer jouw maten met de rekentool.