Asbest verwijderen in Sint Annaparochie

Asbest in Sint Annaparochie: veel daken per woning

In de woonplaats liggen 243 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 44.000 m². Per duizend woningen zijn dat er ruim honderd, en vergeleken met ruim driehonderd andere plaatsen is dat boven het gemiddelde. Van die daken liggen er 162 op een schuur of garage bij een woning. Het zijn dus vooral bijgebouwen, waar bij een verbouwing of verkoop weinig naar wordt gekeken.

Ongeveer twee derde van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin het meest werd verwerkt. De grootste groep woningen is gebouwd tussen halverwege de jaren zeventig en het eind van de jaren negentig. Asbest werd in die jaren steeds minder gebruikt, maar bleef tot het verbod voorkomen. Verdacht is niet bewezen: een asbesttest van één klein monster geeft zekerheid.

Noordoost: de meeste verdachte daken

Noordoost heeft met 115 verdachte daken bij ruim 750 woningen verreweg de meeste van alle buurten. De grootste groep panden is er gebouwd in de jaren tachtig, met twee-onder-een-kapwoningen als meest voorkomend type. Koopwoningen zijn in de meerderheid. Slechts ongeveer twee derde is van voor het verbod en een klein deel uit de jaren zestig en zeventig.

Dat is opvallend, want je zou in een buurt uit de jaren tachtig minder asbest verwachten. Toch werd asbest ook toen nog toegepast, vooral als asbestcement in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot het midden van de jaren tachtig kwamen er ook nog harde vinyltegels. Losgebonden brandwerend board werd na het begin van de jaren tachtig vrijwel niet meer gebruikt. Het bouwjaar van je huis is dus geen vrijbrief. Gebruik de buurt als signaal: laat de schuur en de berging beoordelen, ook als het huis jong lijkt.

Het buitengebied en de Bildtse boerderijen

In het buitengebied liggen 58 verdachte daken bij 217 woningen. Bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod, en de grootste groep panden komt uit het begin van de twintigste eeuw. Vrijstaande huizen komen het meest voor, bijna negen op de tien woningen is koop. Er liggen dus meer verdachte daken dan woningen: het gaat om schuren, stallen en andere gebouwen op het erf. Bijna vier vijfde van het land in de woonplaats is landbouwgrond.

Langs de Oude en Nieuwe Bildtdijk woonden van oudsher de vaste arbeiders van de boerderijen. Zulke kleine huizen kunnen in de loop van de tijd aanbouwen, schuurtjes en nieuwe daken hebben gekregen, en elk onderdeel heeft zijn eigen bouwjaar. Een rapport voor alleen het woonhuis laat dan een deel van het erf buiten beeld.

Een bijgebouw bij je woning valt onder de regeling voor particulieren. Als eigenaar mag je hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, bijvoorbeeld geschroefde golfplaten die nog heel zijn. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt daar niet onder. Een asbestdak op een stal of loods wordt na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verwijderd. Bij grote daken geldt een prijs per vierkante meter, en hoe groter het oppervlak, hoe lager die prijs per meter meestal uitvalt.

Zuidoost: huur en appartementen

Zuidoost heeft bijna 460 woningen, ongeveer twee derde is huur, en appartementen komen er het meest voor. De grootste groep panden is er gebouwd in de jaren vijftig en zestig, en ruim vier op de tien woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen 37 verdachte daken, ruim de helft van de woningen is van voor het verbod.

Bij huur- en appartementencomplexen is de eigenaar verantwoordelijk. Een bewoner meldt wat hij ziet. Gaat het om gemeenschappelijke delen, zoals bergingen, galerijen of een schacht, dan hoort daar een besluit van de verhuurder of vereniging van eigenaren bij. Een inventarisatie van het hele gebouw is vaak verstandiger dan los onderzoek per woning. Koop je een appartement, vraag dan of er al een inventarisatierapport is.

Zuidwest, Noordwest en de nieuwere buurten

Zuidwest is in de jaren zeventig gebouwd, met vrijstaande woningen als meest voorkomend type. Er liggen 19 verdachte daken bij ruim 560 woningen, ruim de helft is koop. Noordwest komt uit de jaren negentig, met 10 verdachte daken bij ruim 200 woningen en vooral koop. In het zuidwesten zijn ook Fogelsang en Kronenburg in de jaren negentig ontwikkeld, en in het noordwesten de Appelbuurt, waar de straatnamen herinneren aan de fruitteelt waar het dorp vroeger rijk aan was. Sinds het begin van deze eeuw wordt in fasen de wijk Nije Kamers gebouwd.

Voor woningen van na het asbestverbod is een inventarisatie bij een verbouwing in de regel niet verplicht. Heeft een huis in de jaren negentig een aanbouw of een schuur uit een eerdere periode gekregen, dan kan die wel verdacht zijn.

De oude kern en de monumenten

Het dorp is begin zestiende eeuw ontstaan na de bedijking van het Oud-Bildt, aan de Middelweg op de kruising met de middelste dwarsweg. Het was het middelste en voornaamste van de drie Bildtdorpen, met een marktfunctie. De oudste bebouwing staat aan de Van Harenstraat en een deel van de Warmoesstraat, met winkels, woonhuizen, een pakhuis en boerderijen uit de achttiende en negentiende eeuw. Het dorp telt 14 rijksmonumenten, onder meer de Van Harenskerk, winkels en woonhuizen aan de Van Harenstraat en kop-hals-rompboerderijen.

Ten noorden van het dorp ligt het rijksbeschermd gezicht Oude en Nieuwe Bildtdijken, waarvan ruim 500 hectare in de woonplaats valt. Wie in zo'n gebied een dak vervangt, krijgt met twee trajecten te maken: asbest verwijderen volgens de regels, en een eventuele omgevingsvergunning voor het nieuwe dak. De gemeente heeft een subsidieregeling voor monumenten, maar die gaat over onderhoud, niet over het weghalen van asbest.

Schuren, bergingen en bedrijfspanden

In het dorp staan bijna 470 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, plus 26 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Je meldt een klus aan zo'n gebouw vooraf via het Omgevingsloket. Betaalde hulp is niet toegestaan als je het zelf doet, en gebroken of verweerde platen laat je door een gecertificeerd bedrijf verwijderen.

Daarnaast zijn er 88 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder 34 bedrijfshallen en werkplaatsen, zes kantoren, drie scholen, vier zorggebouwen en twee sportgebouwen. Het dorp heeft een centrumfunctie voor de omliggende plaatsen met meerdere winkelstraten. Voor bedrijfspanden gelden andere regels dan voor een woning; personeel mag niet zomaar in verdacht materiaal aan het werk. Een onderhoudsploeg begint pas als het rapport klaar is.

Storm, isolatie en zonnepanelen

De provincie Friesland kende de afgelopen vijf jaar ruim twintig keer een waarschuwing met code oranje of rood. Met zoveel landbouwgrond rondom vangen schuren en stallen veel wind. Waait er een stuk golfplaat af, laat het dan liggen, houd kinderen en dieren weg en bel een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen zitten op bijna de helft van de woningen. Zolang er asbestplaten op liggen, kunnen panelen er niet op, omdat de bevestiging gaten in de platen vraagt. Combineer sanering, nieuw dak en panelen in één planning. Ruim een derde van de woningen is gebouwd in de tijd dat spouwmuren niet geïsoleerd werden. Waadhoeke kent een isolatieregeling en een duurzaamheidslening; het Duurzaam Bouwloket geeft uitleg over de voorwaarden. Die regelingen gaan over isolatie, niet over het verwijderen van asbest, dus kijk eerst naar het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en container

Voordat het werk begint, dien je de sloopmelding in via het Omgevingsloket. Bij asbestwerk is de Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing de toezichthouder. Zie je dat iemand platen breekt of asbest meegeeft met het restafval, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Welke voorwaarden de milieustraat voor asbest stelt, vraag je vooraf na bij de gemeente Waadhoeke. Een container of steiger op de openbare weg kan een vergunning vragen; de gemeente weet dat. Een saneringsbedrijf zoekt dat meestal zelf uit.

Rekenvoorbeeld: een schuur van 26 m²

Een schuur met 26 m² golfplaten, nog zonder rapport: volgens de richtprijzen kost inventariseren en verwijderen samen vanaf € 2.300, waarvan het onderzoek vanaf € 300. Wijken jouw maten af, dan rekent de rekentool met je mee.