Asbest verwijderen in Sneek

Asbest in Sneek begint bij het bouwjaar

Bijna zeven op de tien woningen in de stad is gebouwd voordat asbest werd verboden. Dat betekent niet dat er in al die huizen asbest zit, wel dat je ermee rekening moet houden zodra je gaat slopen of verbouwen. Het materiaal zat vooral in asbestcement: golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot ongeveer halverwege de jaren tachtig kwamen daar harde vinyltegels bij.

In de stad liggen ruim 450 daken waarop asbest kan zitten. Ruim 260 daarvan liggen op een schuur of garage bij een woning. Samen beslaan ze ruim 42.000 m². Per duizend woningen valt dat onder het gemiddelde van de 333 grootste plaatsen, maar voor wie zo'n dak boven zijn tuin heeft, maakt dat weinig uit. De volgende onderdelen lopen de stad langs, van de grachten naar de wijken daarbuiten.

Binnen de grachten: monumenten en oude panden

De binnenstad is omgeven door een grachtengordel, met de Waterpoort als bekendste restant van de oude stadsmuur. Er staan ruim honderd rijksmonumenten en 52 gemeentelijke monumenten, en twee gebieden zijn rijksbeschermd stadsgezicht: de stad zelf en het Stationsgebied. De grootste groep panden binnen de grachten komt uit de achttiende en negentiende eeuw, met veel huizen van oude families.

Zulke oude huizen bevatten zelden asbest in de oorspronkelijke bouw. Het zit er wel vaak in latere aanpassingen: een rookkanaal bij een nieuwe kachel, een vloer in een keuken die is verbouwd, een bijgebouwtje aan de achterzijde. Binnen de grachten staan 18 verdachte daken bij bijna 950 woningen. Drie kwart van de woningen is er huur en de meeste zijn appartementen, dus bij veel panden heeft de eigenaar of beheerder het laatste woord.

Staat je pand in het beschermde gezicht, dan mag het asbest er gewoon uit. Wat daarna terugkomt op dak of gevel kan wel een vergunning vragen, en dat regel je liever vooraf dan tijdens de sanering.

Arbeidersbuurten en tuindorp rond de oude stad

Rond de oude stad ontstond een bijna gesloten gordel van arbeidersbuurten. Het grootste deel daarvan is in de decennia na de oorlog vervangen; in de Badhuisbuurt is vrijwel alles vernieuwd. Wat bleef staan, zijn onder meer delen van de Steenklip, de Woudstraten en de Parkbuurt, waar twee blokken rug aan rug gebouwde woningen langs het spoor staan.

Sperkhem is de bekendste uitzondering: een tuindorp met arbeiderswoningen van één bouwlaag met kap, omgeven door groen en met relatief grote achtertuinen. In de buurt, samen met het industrieterrein Houkesloot, liggen 53 verdachte daken bij ruim 1.500 woningen. Bijna geen van die woningen komt uit de jaren zestig of zeventig; het gaat vooral om huizen van vóór en rond de oorlog. Waar een tuin ruim is, staat vaker een schuur of berging, en juist op zulke bijgebouwen liggen vaak golfplaten.

Ook in Noorderhoek I, waar de grootste groep panden uit de jaren dertig en veertig komt, staan 17 verdachte daken. In de Stationsbuurt zijn het er 30 bij nog geen 500 woningen, en driekwart daarvan is van voor het verbod.

Wijken van na de oorlog: Tinga, De Domp en Duinterpen

De grote naoorlogse wijken zijn Tinga in het zuiden, De Domp in het oosten en Stadsfenne in het noordoosten. Tinga en De Domp hebben als grootste groep panden de jaren zeventig, met veel tussenwoningen. In Tinga staat bijna elke woning van voor het verbod en bijna negen op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Daar liggen 32 verdachte daken bij zo'n 940 woningen.

De Domp is vooral koop, bijna alles, terwijl Tinga een mix is van koop en huur. Dat verschil zie je terug in wie de beslissing neemt. In een koopwijk beslist iedere bewoner over zijn eigen berging, in een gemengde wijk kan de corporatie die beslissing voor een heel blok nemen.

Duinterpen komt uit de jaren tachtig en heeft 24 verdachte daken bij bijna 1.800 woningen. Rond de helft van de woningen is van voor het verbod. In een wijk uit die tijd kan asbest nog in gevelbeplating of op een schuurdak zitten, maar je ziet het minder vaak dan in huizen uit de jaren zestig.

Lemmerweg-Oost springt eruit. Er liggen 81 verdachte daken bij nog geen 700 woningen, en bijna twee derde van die woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Ook Lemmerweg-West en Noorderhoek II hebben elk 34 verdachte daken, met bij beide ruim de helft of meer uit die twee decennia.

Schuren, bergingen en garageboxen

Buiten de woningen zelf telt de stad ruim 2.300 bijgebouwen zonder eigen adres die van voor het verbod zijn, en nog eens 430 garageboxen en bergingen mét eigen adres. Het zijn de plekken waar vaak golfplaten op liggen: schuurtjes achter rijwoningen, fietsenbergingen bij flats, losse boxen in een rij.

Een rij boxen heeft meestal één doorlopend dak. Een saneerder die één box aanpakt, komt vanzelf bij de platen boven de volgende, dus overleg met de andere eigenaren is nodig. Het eerste wat je uitzoekt, is wie het dak bezit en of een beheerder de hele rij kan aansturen.

Voor een eigen berging bij een eigen woning geldt een grens: hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn mag je zelf weghalen, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf en een startmelding twee dagen voor de start. De 35 m² telt voor al je platen samen, dus je kunt niet een stuk zelf doen en de rest uitbesteden. Gebroken of verweerde platen, vastgelijmd materiaal en alles wat niet bij je eigen woning hoort, laat je door een gecertificeerd bedrijf doen.

Huur, corporatie en appartementen

Bijna een derde van de woningen is van een woningcorporatie en ruim vier op de tien woningen wordt gehuurd. In Het Eiland is het huurpercentage het hoogst: ruim acht op de tien woningen is er huur, en het meeste is meergezinsbouw, vooral uit de jaren vijftig en zestig. In zulke blokken zit asbest soms in leidingschachten, kelderbergingen of plaatwerk bij de galerij.

Als huurder bel je de verhuurder zodra je beschadigd materiaal ziet. Laat het liggen en boor er niet in. Wil je als huurder op eigen kosten iets aanpassen, zoals een nieuwe keuken of een nieuw toilet, dan hoort de verhuurder vooraf te weten of er asbest zit. Als eigenaar van een appartement vraag je eerst bij de VvE of het gebouw al is geïnventariseerd. Soms hoef je dan zelf niets meer te laten onderzoeken.

Bedrijfspanden en werkplaatsen

Naast de woningen staan 646 utiliteitspanden van voor het verbod. Daaronder zitten 175 bedrijfshallen en werkplaatsen, 105 kantoren, 20 scholen en 33 zorggebouwen. Sneek is een centrum voor watersport, met jachthavens en de werkplaatsen en loodsen die daarbij horen.

Wat een particulier zelf mag, is bij deze gebouwen niet toegestaan. Een inventarisatie komt eerst, de sanering is altijd werk voor een gecertificeerd bedrijf, ook als het om een paar platen gaat. Een monteur die niet weet wat er in een plafond of wand zit, boort er zo doorheen. Een inventarisatie voorkomt dat.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Drieëntwintig keer in vijf jaar tijd gold in Friesland code oranje of rood. Bij Leeuwarden Airport, ruim twintig kilometer van de stad, is ooit een windstoot van ruim 140 kilometer per uur gemeten. Waait er na een storm gebroken plaatmateriaal in de tuin, veeg of stofzuig het dan niet op. Blijf met kinderen en huisdieren uit de buurt, besproei de scherven licht en geef de schade door aan je verzekeraar. Een gecertificeerd bedrijf ruimt dit materiaal op.

Vier op de tien woningen heeft zonnepanelen. Een asbestdak is daarvoor ongeschikt, want de bevestiging vraagt om gaten in de platen. Zonnepanelen op je berging of garage komen er dus pas na een nieuw dak.

Bijna vier op de tien woningen is gebouwd in een periode waarin de spouwmuur nog niet werd geïsoleerd, en ruim vierduizend adressen hebben een energielabel D of lager. De gemeente kent een regeling voor lokale isolatie. Het geld is bedoeld voor de isolatie en dekt de asbestsanering niet. Wie een zolder van binnenuit isoleert en vlakke platen tussen de dakbalken ziet, laat eerst een monster nemen.

Toezicht, milieustraat en een container op straat

De Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing houdt toezicht op asbestsanering in Sneek. Breken mensen platen kapot of gaat asbest in een gewone container, geef dat dan door aan de gemeente of de omgevingsdienst.

Ruim een kwart van de woningen staat binnen vijfentwintig meter van het water. Dat maakt de plek voor een container of steiger soms krap. Een saneringsbedrijf regelt de melding of ontheffing meestal zelf, maar het staat op jouw adres, dus kijk even mee.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij zes meter

Met vier bij zes meter heeft zo'n berging 24 m² dak. Ontbreekt een rapport, dan kun je er een inventarisatie bij rekenen. Volgens de richtprijzen kost dat samen vanaf € 2.300, en het kan oplopen tot € 3.000. Liggen er meer daken in dezelfde rij, dan valt de prijs per huishouden bij een gezamenlijke aanpak vaak lager uit. Met de rekentool werk je het voor jouw dak uit.