Asbest verwijderen in Den Burg (Texel)

Eerst onderzoek, dan sanering

Bij asbest verwijderen begint het met zekerheid over het materiaal. Een gecertificeerd bureau neemt monsters, een laboratorium bepaalt of er asbest in zit, en het rapport noemt de risicoklasse. Het saneringsbedrijf is een ander bedrijf dan het bureau. Op basis van het rapport doet het de sloopmelding, waarna in de regel vier weken wachttijd geldt.

Bij werk binnenshuis volgt na de sanering een controle van de ruimte en de lucht. Buiten, bij golfplaten, is een visuele beoordeling vaak genoeg. Vraag bij elke offerte of die controle en de afvoer erin zitten. Het onderzoek zelf staat uitgelegd bij asbestinventarisatie. Plan het werk ruim vooruit. Rapport, melding en wachttijd kosten samen weken, en het saneringsbedrijf wil de planning kennen voordat een nieuwe dakbedekking wordt besteld.

Wat de bouwjaren zeggen

Ongeveer twee derde van de woningen in het dorp is gebouwd voordat asbest werd verboden. Op het niveau van de woonplaats staan ruim zeshonderd woningen uit de tijd van voor de oorlog, ruim vierhonderd uit de wederopbouw en ruim zeshonderd uit de periode van het midden van de jaren zestig tot het midden van de jaren zeventig. Bijna een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig.

De bouwperiode die van vóór het verbod het meest voorkomt, is die van het midden van de jaren zeventig tot begin jaren negentig. Het asbestgebruik nam na het begin van de jaren tachtig af, maar stopte pas met het verbod. Dan gaat het vooral om asbestcement, in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot ongeveer het midden van de jaren tachtig bevatten harde vinyltegels soms asbest. Een huis uit die tijd is dus niet vanzelf schoon. Meer over het materiaal lees je bij asbestcement.

De kern: ringstraten, lijstgevels en monumenten

Den Burg is de grootste plaats van Texel en ligt op een plek die al heel lang bewoond is. De ringvormige straten in het centrum herinneren nog aan de middeleeuwse burcht, en het dorp kreeg verdedigingswerken. In de oude kern en langs het begin van de uitvalswegen werden woonhuizen gebouwd of vervangen in een ambachtelijk traditionele bouwtrant, herkenbaar aan de vele lijstgevels, soms afgesloten met een afgetopte klokgevel.

Tussen het begin van de vorige eeuw en de jaren twintig kwamen er woonhuizen van één bouwlaag met kapverdieping bij, met aan de Julianastraat de huizen voor de notabelen. Het Schilderend kreeg lintbebouwing. In de jaren dertig volgden de Emmalaan, de Wilhelminalaan en de Beatrixlaan.

Bekende gebouwen zijn De Burght, de protestantse kerk op de fundering van een romaanse kerk, de Oudheidkamer, die als gasthuis werd gebouwd, en de katholieke Johannes de Doperkerk. Aan de Visplaats staat een kantoorpand dat is geïnspireerd op de architectuur van Frank Lloyd Wright, nu het Polderhuis, en aan het Schilderend staat de oude elektriciteitscentrale. Het dorp telt ruim vijftig rijksmonumenten en tweeënveertig gemeentelijke monumenten. De gemeente heeft een subsidieregeling voor monumenten en monumentale schapenboeten. Dat geld is voor het gebouw, niet voor het verwijderen van asbest. Verwijderen uit zo'n pand mag gewoon. Wat er daarna als dakbedekking of gevelafwerking terugkomt, stem je vooraf af met de gemeente.

Naoorlogse wijken, huur en Den Burg West

Na de oorlog ontstond vooral aan de noord- en oostzijde van het dorp wijksgewijze woonbebouwing, grotendeels eengezinswoningen. In het zuiden kwamen onderwijs en lichte industrie, en na het midden van de jaren zestig verrees het grootschalige gemeentehuis aan de Groeneplaats. In de buurt Den Burg komt de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig, en tussenwoningen komen er het meest voor. Hier liggen 149 verdachte daken, het grootste deel van alle daken in de woonplaats.

Den Burg West is een recent uitbreidingsgebied tussen de Pontweg en de Beatrixlaan. Daar zijn al woningen gerealiseerd, onder meer aan de Verzetstraat, de Anne Frankstraat en de Molenstraat.

Huur is goed voor ruim vier op de tien woningen, en een corporatie bezit er bijna een derde van. Een huurder laat onderzoek en verwijdering van asbest over aan de verhuurder. Zie je een gebroken vensterbank of een kapotte bergingsplaat, geef dat dan door aan de verhuurder en laat het zitten. Wil je als huurder iets verbouwen, vraag dan eerst of er asbest zit. Flats uit de wederopbouw tot de jaren tachtig zijn er nauwelijks.

Schuren, garages en bergingen

In de woonplaats liggen 136 verdachte daken op een schuur of garage bij een woning. Daarnaast zijn er ruim negenhonderd bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, en ruim tweehonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Het totale verdachte dakoppervlak is ruim 45.000 m².

Een particulier mag hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen uit zijn eigen woning of een bijgebouw op eigen erf. Dat kan alleen met een melding via het Omgevingsloket, alleen bij geschroefde platen die heel zijn, en het gaat om het totaal: een deel zelf doen en de rest laten saneren mag niet. Bij verweerde, gebroken of vastgelijmde platen mag het niet. Hoe je veilig werkt als het wel mag, lees je bij zelf asbest verwijderen.

Het Oude Land en de polders

Buiten het dorp liggen de verspreide huizen op Het Oude Land, met 74 verdachte daken. Het zijn vooral vrijstaande woningen, ruim acht op de tien is koop, en de grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig. Bij de verspreide huizen in de polders van Burger Nieuwland liggen zes verdachte daken, bij De Koog en het duingebied eenentwintig.

Ongeveer een zesde van de woonplaats is landbouwgrond. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw kan een particulier de regeling niet gebruiken. Ook als het dak klein is, moet een gecertificeerd bedrijf het werk doen. Gaat het om een schuur bij een woning die groter is dan 35 m², dan is het eveneens voor een bedrijf. Staan er meerdere gebouwen op je erf, laat ze dan allemaal tegelijk beoordelen. Dat scheelt vaste kosten voor melding, opbouw en afvoer.

Bedrijven, scholen en zorg

Het dorp heeft ruim zevenhonderd utiliteitspanden van vóór het verbod. Daarvan zijn ruim honderddertig bedrijfshallen en werkplaatsen, zestig kantoren, dertien zorggebouwen, drie scholen en drie sportgebouwen.

Die panden vallen buiten wat een particulier zelf mag. Een inventarisatie gaat vooraf aan sloop of verbouwing, en een gecertificeerd bedrijf haalt het asbest weg. Zie asbestsanering voor hoe zo'n bedrijf werkt.

Wind, zonnepanelen en isoleren

Het dorp ligt ruim drie kilometer van de kust. De afgelopen vijf jaar werd er in Noord-Holland vierentwintig keer code oranje of rood afgegeven. Losgewaaide of gebroken platen laat je liggen tot een gecertificeerd bedrijf ze opruimt.

Ongeveer vier op de tien woningen heeft zonnepanelen. Zonnepanelen horen niet op asbestplaten, omdat de bevestiging gaten vraagt. Laat eerst het dak vervangen, zoals toegelicht bij asbest eraf, zonnepanelen erop. Isoleer je de zolder van binnenuit, laat dan eerst het dakbeschot nakijken en saneer voordat de isolatie erin gaat.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord is toezichthouder bij het verwijderen van asbest. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest in een gewone afvalbak verdwijnt, dan kun je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst melden.

De milieustraat neemt asbest aan tegen betaling, verpakt in twee lagen stevig doorzichtig plastic dat met tape is dichtgeplakt. Puin en bouwafval worden ook tegen betaling aangenomen en mag je niet mengen met gips. Voor een container of steiger op de weg is het verstandig vooraf bij de gemeente na te gaan of een melding of vergunning nodig is. Bij een sanering door een bedrijf hoort dat in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij tien meter

Een schuur van zes bij tien meter geeft een dak van 60 m². Dat is meer dan de 35 m² waaronder een particulier zelf aan de slag mag, dus dit is werk voor een gecertificeerd bedrijf. Vanaf meer dan 50 m² gaat de prijs op vierkante meters. Met een inventarisatie erbij kost het volgens de richtprijzen samen vanaf € 2.500 en maximaal € 3.700. Zet de afmetingen van jouw schuur in de rekentool.