Asbest verwijderen in Schagen

Een marktplaats op een verhoging

De kern van Schagen ligt op een natuurlijke verhoging en ontstond rond een marktplein op een driesprong van landwegen. Rond het midden van de vijftiende eeuw kwamen er een kerk en een slot, en de plaats kreeg het recht om een veemarkt te houden. Het is een oude marktplaats, maar de huizen zijn vooral jong: maar ongeveer een op de dertien woningen is van voor de oorlog.

De grote groei kwam daarna. Ongeveer vier op de tien woningen zijn gebouwd tussen het eind van de oorlog en halverwege de jaren zeventig, en bijna de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. In totaal is zo'n 69 procent, ruim zesduizend vijfhonderd woningen, gebouwd voordat asbest werd verboden. Hoe dat uitpakt, hangt van de buurt af.

Het oude centrum en de eerste uitbreidingen

De plaats telt 25 rijksmonumenten, waarvan 11 terpen, en 76 gemeentelijke monumenten, waaronder neogotische kerken en het Slot. Een pand met die status is beschermd, en bij een ingreep in dak of gevel is overleg met de gemeente verstandig.

Voor arbeiders werden eenvoudige woningen gebouwd langs de Stationsweg en, in de eerste vijftien jaar van de vorige eeuw, ook langs de Regentenstraat. In dezelfde jaren werd in de Landbouwstraat en het Plantsoen voor de middenstand gebouwd, met middelgrote vrijstaande en aaneengebouwde panden, veel ontworpen door een plaatselijke architect. Tussen de twee wereldoorlogen volgden de Herenbosstraat, het Slotplein en de Magnusstraat, een voorbeeld van volkswoningbouw in een tuinwijkachtige aanleg met invloed van de Amsterdamse School. In Schagen-Centrum-Zuid komt de grootste groep panden uit het begin van de vorige eeuw. Koop je zo'n huis, laat dan voor de koop uitzoeken wat er zit. De verkoper moet instemmen met een inventarisatie, of je neemt een onderzoeksvoorbehoud in het koopcontract op.

Asbest zit in zulke panden zelden in de oorspronkelijke bouw zelf. Het kan wel zitten in latere toevoegingen: een kachelpijp, een aanbouw, een vloer of een garage. Laat een bureau bij een verbouwing het hele pand bekijken, ook wat er later bij is gekomen.

Nesdijk: de meeste verdachte daken

Nesdijk heeft met afstand de meeste asbestverdachte daken van de plaats: 155 bij ongeveer 950 woningen. Het is vooral in de jaren vijftig en zestig gebouwd en ruim de helft van de woningen komt uit de periode waarin asbest het meest werd toegepast. Appartementen komen er het meest voor, bijna vierhonderd adressen, en ongeveer de helft van de woningen is huur.

Bij een huurwoning beslist de verhuurder over onderzoek en sanering. Is er beschadigd materiaal dat asbest kan zijn, dan meld je dat bij de verhuurder en blijf je er zelf van af. Heb je een koopwoning tussen huurwoningen in, vraag dan of de corporatie plannen heeft voor de bergingen. Een saneerder kan een heel blok tegelijk aanpakken, en dat is vaak voordeliger dan een enkel dak.

De wijken uit de jaren zeventig en tachtig

In Groeneweg-Noord, met bijna duizend woningen, is de grootste groep panden uit de jaren zeventig en bijna alles van voor het verbod. Tussenwoningen komen er het meest voor, ruim zevenhonderd adressen, en ongeveer drie kwart is koop. Groeneweg-Zuid telt 28 verdachte daken bij zeshonderd woningen, die allemaal uit de jaren zestig en zeventig komen. Waldervaart-Noordwest is eveneens vooral in de jaren zeventig gebouwd, Muggenburg in de jaren tachtig, met 23 verdachte daken bij ongeveer 950 woningen.

Bij ruim vier op de tien woningen heeft het schuine dak een plat deel van minstens 10 m², zoals een aanbouw, uitbouw of garage. Het bouwjaar van zo'n deel kan afwijken van dat van het huis. Een uitbouw uit de jaren zeventig kan asbestcement bevatten.

Hoep-Noord, met ruim achthonderd woningen in de eerste jaren van deze eeuw, heeft negen verdachte daken, Nes-Noord is uit de jaren tien en vrijwel nieuw. Een woning van na het verbod hoeft bij verbouwing in de regel niet eerst geïnventariseerd te worden. Een oudere schuur of aanbouw op hetzelfde erf kan er wel bij horen.

Appartementen en gedeelde daken

Het dorp telt ruim 2.400 adressen met het woningtype appartement. Alleen al in Schagen-Centrum zijn dat er 585 en in Nesdijk bijna 400. Ruim een derde van de woningen is huur en meer dan een kwart hoort bij een corporatie. In een complex beslist de vereniging van eigenaars of de verhuurder over de gezamenlijke delen, zoals het dak, de galerij en de bergingen.

Vraag de beheerder eerst of er een inventarisatierapport van het hele gebouw bestaat. Staat jouw woning of berging daarin, dan scheelt dat een eigen onderzoek. Hoe zo'n rapport werkt, lees je bij asbestinventarisatie.

Schuren, bergingen en het buitengebied

Er staan ruim 2.700 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, en ruim 700 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Van de 373 asbestverdachte daken liggen er 274 op schuren en garages bij woningen. Samen is het verdachte dakoppervlak bijna 50.000 m². Per woning scoort de plaats daarmee onder het gemiddelde ten opzichte van andere plaatsen.

Het buitengebied rond de kern is groot: bijna twee derde van de woonplaats is landbouwgrond. Daar liggen kleine buurten met verdachte daken bij weinig woningen: Nes en omgeving 17, Keinse en 't Wad 17, Lagedijk 14 en Burghorn 12. Voor een gebouw dat bij een agrarisch bedrijf hoort, geldt de regeling voor particulieren niet; dan zijn een inventarisatie en een gecertificeerd bedrijf nodig. Meer over de aanpak van een dak lees je bij asbestdak verwijderen.

Voor een bijgebouw bij je eigen woning ligt dat anders. Geschroefde, gave golfplaten mag je tot 35 m² zelf verwijderen, met een sloopmelding vooraf. Twijfel je of het asbest is, laat dan één monster onderzoeken. Asbestvrije platen van na het verbod zien er bijna hetzelfde uit.

Bedrijven, kantoren en zorg

In Schagen staan 373 utiliteitspanden van voor het verbod: 116 bedrijfshallen en werkplaatsen, 86 kantoren, 13 sportgebouwen, 11 zorggebouwen en 9 scholen. Voor deze gebouwen geldt de eigen-woningregeling niet. Een inventarisatie komt in de regel voorafgaand aan sloop of verbouwing, en de sanering laat je door een gecertificeerd bedrijf uitvoeren.

Er zijn ruim achthonderd adressen met een industriefunctie. Werkgevers houden zich ook aan de Arbowet: medewerkers laat je niet boren, zagen of breken in iets wat asbest kan bevatten. Bij verkoop of een nieuwe huurder wordt vaak naar een rapport gevraagd.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In vijf jaar tijd was er voor Noord-Holland vierentwintig keer een waarschuwing code oranje of rood. Bij De Kooy, op ruim vijftien kilometer, werd ooit een windstoot van ruim 146 kilometer per uur gemeten. Na een storm kunnen platen gebroken of verschoven zijn. Raak ze niet aan, houd kinderen en dieren weg, bevochtig het materiaal en bel je verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf.

Ruim vier op de tien woningen hebben zonnepanelen op het dak. Op asbestplaten leg je geen panelen, want de bevestiging doorboort het materiaal. Lees asbest eraf, zonnepanelen erop voor de volgorde. Bij ruim vier op de tien woningen uit de periode tussen begin jaren twintig en halverwege de jaren zeventig is de spouwmuur niet geïsoleerd. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie en een duurzaamheidslening. Beide zijn bedoeld voor energiebesparing en vergoeden geen saneringswerk.

Toezicht en container

Bij de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord ligt het toezicht op het verwijderen van asbest. Als platen worden stukgeslagen of asbest bij het huisvuil belandt, kun je de gemeente of de omgevingsdienst inlichten. Laat je het werk door een bedrijf doen, dan staat de afvoer van het materiaal in de offerte.

Voor een bouwcontainer of steiger op de weg vraag je minstens drie weken vooraf een vergunning aan. Daarnaast betaal je een bedrag voor het gebruik van de grond per vierkante meter per dag.

Rekenvoorbeeld: een garage van zesentwintig vierkante meter

Een garage met een dak van 26 m² golfplaten, zonder rapport: onderzoek en verwijdering kosten samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.300, en dat kan oplopen tot € 3.000. Heeft jouw dak andere maten, dan geeft de rekentool een nieuwe schatting.