Asbest verwijderen in Hoorn

Een oude havenstad met een groeikern erbij

Hoorn kreeg stadsrechten in de veertiende eeuw en groeide uit tot een belangrijke havenplaats aan de Zuiderzee. Het centrum ligt rond de Rode Steen en het stratenpatroon gaat terug tot de dertiende eeuw. In de jaren zeventig wees de overheid de stad aan als groeikern om de druk op de Randstad te verlichten. Duizenden mensen verhuisden uit krappe Amsterdamse flats naar nieuwe gezinswoningen met tuin, en aan het eind van dat tijdvak kwamen Zwaag en een deel van Blokker bij de gemeente.

Je ziet die twee lagen terug in de cijfers. Bijna drie op de vier woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 18.000 woningen. Bijna drie op de tien woningen stamt uit de jaren zestig en zeventig, toen asbest het meest in gebouwen verdween. De grootste groep is gebouwd tussen het midden van de jaren zeventig en het verbod. Ook toen werd asbest nog verwerkt, al werd het na het begin van de jaren tachtig minder. In die woningen zit het vooral als asbestcement: in golfplaten, gevelplaten, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot ongeveer halverwege de jaren tachtig lagen er bovendien harde vinyltegels met asbest.

In de woonplaats liggen ruim duizend daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ruim 32.000 m². Ruim negenhonderd daarvan zitten op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen valt Hoorn daarmee in de klasse gemiddeld, vergeleken met 333 plaatsen.

Het Venenlaan-kwartier en de wijk Hoorn-Noord

De meeste asbestverdachte daken liggen in een buurt van het Venenlaan-kwartier: 214 bij bijna duizend woningen, bijna alle van voor het verbod. Het kwartier heeft het eerste woningbouwcomplex van de stad, langs de Venenlaan, dat nog de oorspronkelijke gevels en indelingen heeft. Voor het kwartier als geheel komt de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig, met tussenwoningen als meest voorkomend type en ongeveer zes op de tien woningen in koop.

In Hoorn-Noord is de grootste groep panden ook uit de jaren vijftig en zestig. Appartementen komen er het meest voor, ruim veertienhonderd adressen, en iets meer dan de helft is koop. In de buurten daar liggen 73, 30 en 16 verdachte daken. Op twee van die drie komt ruim de helft van de woningen uit de jaren zestig en zeventig. Bij appartementen beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder mee over gemeenschappelijke delen.

Grote Waal, Risdam en Kersenboogerd

De wijken uit de groeikernperiode hebben allemaal tussenwoningen als meest voorkomend type. Grote Waal en Risdam zijn vooral uit de jaren zeventig, Kersenboogerd-Noord uit de jaren tachtig en Kersenboogerd-Zuid uit de jaren negentig. In de Grote Waal liggen twee buurten met 158 en 77 verdachte daken. In de eerste is ruim de helft van de woningen van voor het verbod en bijna de helft komt uit de jaren zestig en zeventig; in de tweede zijn alle woningen van voor het verbod.

Kersenboogerd-Zuid heeft twee buurten met 183 en 116 verdachte daken. Bij de eerste is iets minder dan de helft van de woningen van voor het verbod, bij de tweede bijna alle. De getallen verschillen dus sterk, ook binnen één wijk. Laat daarom niet alleen het bouwjaar van de buurt bepalen wat je denkt, maar laat het dak zelf bekijken.

In de Grote Waal en in Kersenboogerd-Noord is de helft of meer van de woningen huur, in Kersenboogerd-Zuid en Bangert en Oosterpolder is het grootste deel koop. Wie koopt, beslist zelf over een onderzoek. Huurders geven een verdacht dak door aan de verhuurder.

De binnenstad en het beschermd stadsgezicht

In de binnenstad komt de grootste groep panden uit de achttiende en negentiende eeuw. Er staan huizen uit de vijftiende tot het begin van de negentiende eeuw, en de stad telt ongeveer 370 rijksmonumenten. Een deel van de binnenstad is sinds de jaren zeventig beschermd stadsgezicht, inclusief het havenkwartier, en er is een tweede beschermd gezicht voor de uitbreiding.

Ruim de helft van de ruim 3.500 woningen in de binnenstad is huur, en appartementen komen het meest voor. De twee buurten daar tellen 51 en 17 verdachte daken; in de eerste is bijna negen op de tien woningen van voor het verbod. Er is een stimuleringsregeling voor het restaureren van monumenten.

Asbest verwijderen mag in een beschermd gebied gewoon. Wat er daarna terugkomt, kan toestemming vragen. Voor een container of steiger op straat geldt in de binnenstad altijd een vergunning. Laat een saneerder dat vooraf regelen, zodat de straat niet blokkeert.

Zwaag en Blokker

Zwaag en Blokker waren agrarische wegdorpen met lintbebouwing. Na het begin van de twintigste eeuw kwam er tuinbouw met kassen en boomgaarden, en in Zwaag werd een veiling opgericht. Tegenwoordig komt in Zwaag de grootste groep panden uit de jaren zeventig en in Blokker uit de jaren tachtig, met tussenwoningen als meest voorkomend type. Ongeveer zeven op de tien woningen is er koop.

Voor een tuinbouwbedrijf of een agrarisch gebouw geldt de regeling voor particulieren niet. Ook een klein dak moet dan door een gecertificeerd bedrijf worden verwijderd na een inventarisatie. Laat bij een voormalig tuinbouwbedrijf alle gebouwen op het erf in één keer bekijken, zodat een saneerder het werk kan bundelen.

Schuren, bergingen en garageboxen

Achter de woningen van voor het verbod staan ruim 7.800 bijgebouwen zonder eigen adres, en er zijn bijna 700 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Twee derde van de woningen is een eengezinshuis. Een dak tot hooguit 35 m² mag een particulier zelf verwijderen.

Een eigenaar mag dat alleen doen als de platen geschroefd zijn en heel blijven, met een sloopmelding vooraf. Een stuk zelf doen en de rest laten saneren mag niet, want het gaat om het totaal. Bij een rij garageboxen met een gemeenschappelijk dak is de eigenaarsvraag eerst aan de beurt. Zonder de andere eigenaren is zo'n dak niet te saneren, want de platen overlappen elkaar.

Bedrijfshallen, kantoren en scholen

Naast de woningen staan er ruim 750 utiliteitspanden van voor het verbod. Het zijn 144 bedrijfshallen en werkplaatsen, 101 kantoorpanden, 33 zorggebouwen, 30 schoolgebouwen en 16 sportgebouwen. Voor deze gebouwen geldt dat een inventarisatie in de regel verplicht is vóór sloop of verbouwing, en dat een gecertificeerd bedrijf het asbest verwijdert.

Een overzicht van wat waar zit, voorkomt dat een monteur of schilder bij een kleine reparatie in asbesthoudend materiaal boort. Bij verkoop of verhuur vraagt de andere partij er bovendien vaak naar.

Storm, isolatie en zonnepanelen

De afgelopen vijf jaar kreeg Noord-Holland vierentwintig keer code oranje of rood. Op het meetstation Berkhout, bijna zeven kilometer van de stad, is ooit een windstoot van bijna 137 kilometer per uur geregistreerd. Na harde wind kan er gebroken plaatmateriaal op een erf liggen. Blijf er dan van af, hou kinderen en dieren op afstand, maak de stukken vochtig en laat de verzekeraar weten wat er is gebeurd. Opruimen is aan een gecertificeerd bedrijf.

Op ongeveer een derde van de woningen liggen zonnepanelen. Op asbestplaten worden ze niet bevestigd, dus eerst saneren. Ongeveer vier op de tien woningen is gebouwd in de periode van de eerste isolatie-eisen, en bij ongeveer een op de vijf is de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd. Verenigingen van eigenaren kunnen bij de gemeente een duurzaamheidslening krijgen. Die betaalt energiemaatregelen en geen asbestsanering. Een zolder isoleren begint met een blik op het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en een container op straat

De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord houdt toezicht op asbestwerk. Gaan er platen aan diggelen of eindigt asbest in de gewone afvalbak, dan melden bewoners dat bij de gemeente of die omgevingsdienst.

De gemeente stelt eigen eisen aan het inleveren van asbest, dus informeer vooraf. Bij een sanering staat vaak een afgesloten container bij je huis. Buiten de binnenstad is een vergunning nodig bij plaatsing buiten een parkeervak, of langer dan veertien dagen in een parkeervak, aan te vragen minstens twee weken vooraf. Een saneringsbedrijf regelt dat vaak mee, maar het gaat om jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een dubbele garage van vijf bij negen meter

Een dubbele garage van vijf bij negen meter heeft een dak van 45 m². Ontbreekt een rapport, dan telt de inventarisatie mee. Onderzoek en verwijdering komen dan volgens de richtprijzen samen op € 2.500 tot € 3.300. Een dak van 45 m² ligt boven de 35 m² waarbinnen een particulier zelf aan de slag mag, dus dit werk gaat naar een gecertificeerd bedrijf. Pas de maten aan in de rekentool voor je eigen dak.