Asbest verwijderen in Noord-Scharwoude

Een dorp langs één dijk

Noord-Scharwoude is ontstaan langs de Dorpsstraat, de dijk die ook de andere dorpen van Langedijk aan elkaar rijgt. Die straat is aan weerskanten volgebouwd en buiten de dijk werd lange tijd nauwelijks gebouwd. De oostkant werd het eerst bebouwd, rond het einde van de negentiende eeuw volgden de westkant en de kavels aan de Voorburggracht. De kenmerkende bouwperiode van het dorp is van voor de Eerste Wereldoorlog: ongeveer een op de tien woningen komt daaruit.

Voor asbest betekent dat een mengeling. Een op de zes woningen is van voor de oorlog, ongeveer een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig, en zo'n twee derde van alle woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Dat zijn ruim achttienhonderd woningen. Bij een oud huis aan de dijk kijk je daarom ook naar wat er na de oorlog aan is gebouwd.

Oost en West: twee tijden, twee buurten

Noord-Scharwoude Oost is vooral in de jaren vijftig en zestig gebouwd. Tussenwoningen komen er het meest voor, ruim vijfhonderd adressen, en bijna twee derde is koop. Hier liggen 53 van de 91 verdachte daken van het dorp, bij zo'n zestienhonderd woningen. West is jonger, vooral uit de jaren tachtig, met ruim vierhonderd tussenwoningen en ongeveer drie kwart koop. In West liggen 19 verdachte daken bij ruim duizend woningen. West heeft wel het hoogste aandeel woningen van voor het verbod, bijna driekwart.

Een woning uit de jaren tachtig is dus van voor het verbod, ook al zijn er weinig verdachte daken. Tot het verbod bleef asbest in gebruik, al werd er na het begin van de jaren tachtig minder van verwerkt dan eerder. Het ging vooral om asbestcement zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Bij een verbouwing van zo'n woning is een inventarisatie in de regel nog steeds verplicht. Hoe zo'n onderzoek verloopt, staat bij asbestinventarisatie.

Tuinderswoningen en koolschuren

In Langedijk stonden van oudsher vooral tuinderswoningen en koolschuren. De woningen zijn voornamelijk vrijstaand op een rechthoekig grondvlak, met een zadel- of mansardekap en een noklijn haaks op de weg. Vanaf het begin van de vorige eeuw kwamen er in de dorpskernen royale woonhuizen bij voor directeuren, doktoren en rijke tuinders, met invloeden van Art Nouveau en de Amsterdamse School. De bakstenen gevels worden vaak doorbroken door geglazuurde of anders gekleurde stenen.

Bij een vrijstaand huis met een erf kijk je bij een koop of verbouwing niet alleen naar het woonhuis, maar ook naar de schuur, het tuinhuis en de aanbouw. Het dorp telt 448 bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voor het verbod, en 59 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Op schuren en garages bij woningen liggen 52 verdachte daken. Het totale verdachte dakoppervlak in het dorp is bijna 20.000 m².

De conservenfabriek, de veiling en het bedrijfsleven

Aan de Voorburggracht stond al vroeg een conservenfabriek, en oostwaarts groeide het dorp rond de veiling en het spoorbaantje aan de Veilingweg. Tegenwoordig liggen op de grens met Oudkarspel de bedrijventerreinen De Mossel en De Wuyver, met twee straten woningen ertussen. Op elk van beide terreinen liggen zes verdachte daken. De woningen op De Wuyver zijn allemaal van voor het verbod.

In het dorp staan 115 utiliteitspanden van voor het verbod: 66 bedrijfshallen en werkplaatsen, 17 kantoren, 7 sportgebouwen, 4 scholen en 3 zorggebouwen. Voor bedrijfspanden kun je als particulier niet terugvallen op de 35 m²-regel. Voor sloop of verbouwing doe je eerst een inventarisatie en daarna laat je een gecertificeerd bedrijf saneren. Als werkgever heb je ook met de Arbowet te maken: personeel mag niet zomaar boren, zagen of breken in materiaal dat asbest kan bevatten.

Kerken en monumenten

Het dorp telt twee rijksmonumenten, onder meer de Rooms-Katholieke Sint-Joannes den Dooper. Er stonden drie kerken, een Rooms-Katholieke, een Hervormde en een Gereformeerde. Verder is er een monument dat de slachtoffers van oorlogsgeweld in de gemeente herdenkt. Woon je in een monument, vraag dan voor een ingreep in dak of gevel eerst de gemeente om advies.

Voor de gewone woningen aan de dijk is dat zelden aan de orde. Wel kunnen oude panden aan de Dorpsstraat rookkanalen, kachelpijpen of vloerbedekking uit latere verbouwingen hebben waarin asbest zit. Een bureau neemt dan monsters, laat die analyseren en zet de uitslag in een rapport.

Het buitengebied en de ruilverkaveling

Meer dan de helft van het grondgebied bij het dorp wordt voor landbouw gebruikt. Het buitengebied was een vaarpolder en is eind jaren zeventig herverkaveld. Het heeft zeven verdachte daken bij veertien woningen. Het gaat dus om een kleine groep daken, verspreid over een groot gebied.

Voor een gebouw dat bij een bedrijf hoort, geldt de 35 m²-regel niet. Je laat eerst inventariseren en een gecertificeerd bedrijf doet de sanering. Staan er op het erf meer gebouwen, laat dan alles in één keer onderzoeken. Hoe het werk verloopt, staat bij asbestdak verwijderen.

Huur, nieuwbouw en een oud huis kopen

Ongeveer drie op de tien woningen zijn huur, en bijna een kwart hoort bij een corporatie. Woon je in een huurwoning, dan is de verhuurder degene die over onderzoek en sanering beslist. Zie je ergens beschadigd materiaal waarvan je denkt dat het asbest is, meld dat dan bij de verhuurder en blijf er zelf af. Het dorp telt 661 adressen met het woningtype appartement. Woon je in een complex, vraag dan de beheerder of de vereniging van eigenaars naar een bestaand rapport.

Ongeveer 13 procent van de woningen is de afgelopen tien jaar gebouwd, in Oost zelfs ruim een vijfde. Voor die woningen is een inventarisatie bij verbouwing in de regel niet nodig, maar een oude schuur op hetzelfde erf kan er wel bij horen.

Koop je een huis van voor het verbod, laat dan voor de koop uitzoeken wat er zit. Met toestemming van de verkoper kan een inventarisatie worden uitgevoerd, of je neemt een onderzoeksvoorbehoud op. Na een inventarisatie doet het saneringsbedrijf de sloopmelding, en daarna geldt in de regel een wachttijd van vier weken. Bij een verbouwing van keuken, badkamer of zolder is het dus verstandig het onderzoek vroeg te plannen, zodat de aannemer niet hoeft te wachten.

Storm, isolatie en zonnepanelen

De afgelopen vijf jaar had de provincie vierentwintig keer te maken met code oranje of rood. Bij Berkhout, op bijna veertien kilometer, werd ooit een windstoot van ruim 136 kilometer per uur gemeten. Gebroken of losgewaaide platen blijven liggen waar ze liggen. Zet kinderen en huisdieren op afstand, bevochtig de stukken en geef de schade door aan je verzekeraar en aan een gecertificeerd bedrijf.

In Noord-Scharwoude ligt op ruim de helft van de woningen een zonnepaneeldak. Een asbestdak is geen ondergrond voor panelen, want de bevestiging vraagt om gaten in de platen. Lees asbest eraf, zonnepanelen erop voor de volgorde. De gemeente heeft een isolatiesubsidie voor slecht geïsoleerde woningen en een duurzaamheidslening, en het Regionaal Energieloket geeft advies. Ze richten zich op energiebesparing en niet op saneringskosten.

Toezicht en container

Toezicht op asbestverwijdering is in dit gebied een taak van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Merk je dat asbest wordt gebroken of tussen het huisvuil terechtkomt, dan is de gemeente of de omgevingsdienst het meldpunt.

Voor een steiger, laadbak of container op de openbare weg is meestal een vergunning nodig volgens het objectenbeleid. Staat het object niet langer dan twee weken en neemt het niet meer dan twee parkeerplaatsen in, dan geldt een vrijstelling.

Rekenvoorbeeld: een schuur van drieëndertig vierkante meter

Een schuur met een dak van 33 m² golfplaten, zonder rapport: onderzoek en verwijdering kosten samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500, en dat kan oplopen tot € 3.300. Met 33 m² zit je net onder de 35 m² waarboven een particulier het niet meer zelf mag doen. De rekentool rekent het uit voor jouw maten.