Asbest verwijderen in Appingedam

Ruim 340 verdachte daken, veel buitengebied

In de woonplaats liggen ongeveer 345 daken waarop asbestverdachte platen kunnen zitten. Daarvan zijn er 219 van een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen komt dat neer op ongeveer 57, wat in de vergelijking met 333 plaatsen gemiddeld is. Het totale dakoppervlak is ruim 61.000 vierkante meter. Dat is veel voor het aantal daken, en het laat zien dat er niet alleen kleine bergingen bij zitten. In de hele gemeente Eemsdelta gaat het om ruim 2.000 daken.

Ruim drie kwart van de woonplaats is landbouwgrond. In het buitengebied staan erven met meerdere gebouwen. Wie zo'n erf heeft, kan het best de hele locatie laten inventariseren in plaats van alleen het woonhuis.

Gaswinning, versterking en asbest

Appingedam hoort bij het gebied waar de gaswinning bodemdaling en aardschokken heeft veroorzaakt. Het Raadhuis hoorde tot de rijksmonumenten met schade. De gemeente is een versterkingsgemeente, en in de plaats zelf zijn versterkingspunten ingericht. Schade kan worden gemeld bij het schadeloket voor mijnbouwschade, dat de meldingen heeft heropend.

Voor asbest betekent dit twee dingen. Bij versterking, sloop of herbouw van een woning van vóór het verbod is een inventarisatie in de regel verplicht, en dat geldt ook voor schuren en bergingen op het erf. Daar staat tegenover dat er bij een versterking toch al aan het pand wordt gewerkt, en dat is een goed moment om bijgebouwen mee te laten nemen. In de zuidoostelijke wijk Opwierde-Zuid was er rond de voorgenomen versterking onzekerheid onder bewoners. Wie in zo'n situatie zit, doet er goed aan eerst bij de uitvoerende partij te vragen wat het plan is, voordat hij op eigen houtje platen laat weghalen.

Oranjebuurt, Westerdraai en de woningen uit de jaren dertig

De Oranjebuurt bij het station bestaat vooral uit vrijstaande burgerwoningen en villa's uit de jaren dertig. Ze telt 39 verdachte daken bij ruim 260 woningen, ongeveer zeven op de tien woningen is van vóór het verbod en ruim drie kwart is koop. Aan de Julianaweg en de Wilhelminaweg staan de panden op ruimere percelen, daarachter is de bebouwing kleiner en eenvoudiger. Bij een vrijstaand huis hoort vaak een garage of schuur, en dat zijn de gebouwen om als eerste te laten bekijken.

Westerdraai komt uit de jaren vijftig en zestig, met twee-onder-een-kapwoningen als meest voorkomend type. Er liggen 39 verdachte daken bij ruim 230 woningen en bijna alle woningen zijn van vóór het verbod. Bijna drie kwart is koop. Ook hier hoort vaak een bijgebouw bij het huis, en bij een paar buren naast elkaar kun je gezamenlijk een prijs vragen.

In De Wierde staan woningen uit de jaren dertig en veertig, met veel appartementen en twee derde huur. Er liggen 22 verdachte daken bij ongeveer 500 woningen.

Dijkhuizen, het Damsterdiep en het beschermde stadsgezicht

Appingedam heeft de enige stadsrechten in de Groninger Ommelanden. Langs het Damsterdiep staan dijkhuizen, twee of soms drie lagen hoog, met de achterkant naar het water en op verschillende niveaus binnen. Aan de noordzijde staan patriciërshuizen, aan de zuidzijde zat de bedrijvigheid. Boven het water hangen drie keukens. De Nicolaïkerk is middeleeuws en het Raadhuis uit de zeventiende eeuw is er tegenaan gebouwd.

Het centrum is beschermd stadsgezicht, met uitbreiding. In totaal heeft de plaats drie beschermde gezichten van samen ruim 31 hectare, waarvan Marsum, een van de gaafste wierdedorpen van de provincie, er één is. Uit de tijd tussen de twee oorlogen staan er veel woningen en winkelpanden in de stijl van de Amsterdamse School.

In panden van dit type zit asbest zelden in de oorspronkelijke constructie. Het zit wel in latere onderdelen: een kachelpijp, een plaat onder een dakkapel, een schuur of garage achter het huis. Verandert een sanering het aanzien van dak of gevel, bijvoorbeeld door een nieuw dak, stem het dan af met de gemeente.

Opwierde en de nieuwbouw

Opwierde was van oorsprong een wierdedorp, met een kerk uit de dertiende eeuw op het hoogste punt, en is na de oorlog aan Appingedam vastgegroeid. De wijk Opwierde Noord heeft de meeste verdachte daken van de plaats: 49, bij ruim 1.500 woningen. De grootste groep panden is van de allerlaatste jaren, ruim zeven op de tien woningen is huur, en slechts ongeveer een kwart is gebouwd voordat asbest werd verboden. Opwierde Zuid komt uit de jaren zeventig en heeft ongeveer de helft huur.

Het verschil is dus groot tussen de nieuwe en oude delen. In nieuwbouw hoef je bij een verbouwing niet aan asbest te denken. In de oudere stukken wel, zoals tussen de Woldweg en de Farmsumerweg, waar arbeiderswoningen zijn gebouwd. De buurt Farmsumerweg telt 26 verdachte daken bij 139 woningen.

Huur, corporatie en leegstand in het centrum

Ruim de helft van de woningen is huur, en ongeveer vier op de tien is van een corporatie. In Centrum-Appingedam is bijna twee derde huur en zijn appartementen het meest voorkomende type, ruim 570 op bijna 970 woningen. Ook in De Wierde zijn appartementen het meest voorkomend. Voor een huurwoning beslist de verhuurder. Als huurder meld je beschadigd materiaal en blijf je er zelf van af. Voor een koopappartement beslist de vereniging van eigenaren over gemeenschappelijke delen.

Het historische centrum kampt al enige jaren met leegstand, doordat winkels deels naar buiten het centrum zijn verhuisd. Wie een leegstaand pand wil verbouwen of een nieuwe bestemming wil geven, begint met een inventarisatie. Dat voorkomt dat je halverwege een planning moet herzien.

Schuren, bergingen en het buitengebied

Ruim 1.150 bijgebouwen zonder eigen adres zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en daarnaast zijn er 262 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Per duizend woningen zijn dat bijna 190 bijgebouwen. In het buitengebied en de dorpen eromheen liggen verspreide huizen: het noordelijke deel heeft 25 verdachte daken bij 58 woningen, Laskwerd 16 bij 33 en Tjamsweer 15 bij ruim 240. Zulke aantallen per woning wijzen op erven met meer dan één gebouw.

Voor een schuur of berging bij je woning geldt de regeling voor particulieren: hooguit 35 m² gave, geschroefde golfplaten, zonder betaalde hulp, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf, een startmelding twee dagen voor aanvang en een eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt er niet onder; dan is altijd een gecertificeerd bedrijf nodig, ook bij een klein dak. Let op dat het totaal telt: een deel zelf doen en de rest laten saneren mag niet.

Bedrijfspanden en industrie

Appingedam groeide in het eerste kwart van de vorige eeuw uit tot het industriële centrum van Fivelingo, met een motorenfabriek, een strokartonfabriek, een vlasfabriek en een gasfabriek aan het Damsterdiep. Voor het personeel liet de motorenfabriek negen woningen aan de Scharreweersterweg bouwen. Tegenwoordig staan er bijna 150 utiliteitspanden van vóór het verbod: 28 bedrijfshallen en werkplaatsen, 34 kantoren, 5 zorggebouwen en 1 school.

Particulieren mogen dit soort gebouwen niet zelf saneren. Een inventarisatie is bij sloop of verbouwing in de regel verplicht, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit. Daar komt de Arbowet bij; medewerkers mogen niet boren of zagen in materiaal waarvan niet vaststaat wat het is.

Storm, isolatie en toezicht

In Groningen gold de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer een weerwaarschuwing met code oranje of rood. Het windstation Nieuw Beerta op ruim vierentwintig kilometer noteerde ooit een windstoot van ruim 131 kilometer per uur. Gaat er door de wind een plaat kapot, ruim hem dan niet zelf op: stukken laten liggen, kinderen en dieren weg en de verzekeraar bellen.

Bij ruim 1.500 adressen is een energielabel D tot en met G geregistreerd. Dat zegt iets over energie en niet over asbest, maar wie gaat isoleren, kijkt bij een zolder of schuin dak eerst naar het dakbeschot, want vlakke platen tussen de balken kunnen asbest bevatten. Zonnepanelen kunnen niet op asbestplaten worden bevestigd zonder gaten in het materiaal, dus eerst saneren. De Omgevingsdienst Groningen houdt toezicht; zie je dat platen worden gebroken of dat asbest bij het huisvuil belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijftig vierkante meter

Een grote schuur van tien bij vijf meter heeft een dak van 50 m². Is er nog geen rapport, dan ligt de richtprijs voor onderzoek en verwijdering samen tussen € 2.500 en € 3.300. Met 50 m² zit je ruim boven de 35 m² voor particulieren, dus is een gecertificeerd bedrijf nodig. Vul de maten van jouw gebouw in bij de rekentool.