Asbest verwijderen in Winschoten

Meer schuurdaken dan woonhuisdaken

In de woonplaats liggen 646 daken waarop asbest kan zitten, ongeveer 70 per duizend woningen. Dat is boven het gemiddelde van de 333 plaatsen waarmee is vergeleken. Opvallend is waar die daken liggen: 428 op een schuur of garage bij een woning, en maar 76 op een woonhuis zelf. Wie in de stad asbest op het erf heeft, heeft het dus vooral op de berging en niet op het hoofdgebouw.

Het bouwjaar verklaart veel. Bijna acht op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, toen asbestcement op grote schaal werd toegepast: golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot ongeveer halverwege de jaren tachtig lagen er ook harde vinyltegels met asbest in keukens en toiletten. Een huis uit de late jaren zeventig is daarom zelden asbestvrij, en dat geldt ook voor een garage die er later bij is gezet. Van buiten lijkt asbestcement sprekend op het vezelcement dat later op de markt kwam. Zekerheid krijg je pas na een monster dat in een laboratorium is onderzocht.

Het centrum en de Zeeheldenbuurt

In het Centrum staan ruim 2.600 woningen, en daar ligt ook de grootste groep verdachte daken: 152. Ruim de helft van de woningen zit in een meergezinsgebouw en er zijn ruim 1.400 adressen met een appartement. De grootste groep woningen is gebouwd tussen de jaren twintig en vijftig, en rond die kern ligt een oudere laag van kleine woningen direct aan de weg, krimpjes en herenhuizen. Ruim de helft van de woningen wordt verhuurd.

Dat maakt de vraag wie waarover beslist belangrijker dan de vraag wat het kost. Bij een huurwoning regelt de verhuurder onderzoek en verwijdering. Bij een appartement beslist de vereniging van eigenaren over leidingschachten, bergingen en balkonplaten. Vraag in beide gevallen eerst of er al een inventarisatie van het gebouw bestaat. Zo'n rapport laat vaak ook zien wat er in jouw eigen woning kan zitten, omdat appartementen in één blok meestal op dezelfde manier zijn gebouwd.

De Zeeheldenbuurt heeft 85 verdachte daken bij ruim 1.500 woningen. De grootste groep is gebouwd in de jaren vijftig en zestig, de jaren van de wederopbouw, en bijna de helft van de woningen is huur. Appartementen komen er het meest voor, al zijn dat er lang niet allemaal. In zulke buurten zit asbest eerder in de gemeenschappelijke delen en in de bergingen dan in het dak van het woonblok.

Noord en Zuid: de jaren zeventig

De wijk Noord is de grote uitbreiding van de jaren zeventig: van de ruim 1.300 woningen komt bijna alles uit dat decennium. Het zijn vooral tussenwoningen, bijna drie op de vier is koop, en er liggen 94 verdachte daken. In deze wijk is het aandeel woningen van voor het verbod het hoogste van de hele stad. Eigenaren hier zijn bijna allemaal in dezelfde situatie: een woning uit dezelfde bouwgolf, een berging uit hetzelfde jaar, een aanbouw die later is bijgeplaatst.

Dat is gunstig als je samen wilt optrekken. Meerdere buren met hetzelfde type berging kunnen één prijs vragen, zodat de melding, de werkplek en de afvoer niet per adres worden gerekend. In Zuid is het beeld gemengder. Daar liggen 110 verdachte daken, ruim de helft van de woningen is huur en een derde zit in een meergezinsgebouw. Ook hier komt de grootste groep uit de jaren zeventig. Als koper vraag je zelf een prijs aan, als huurder meld je wat je ziet.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de schuren met een eigen adres staan er ruim 2.700 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres. Bij elkaar is dat bijna drie bijgebouwen op tien woningen. Daar komen ruim duizend garageboxen en bergingen met een eigen adres bij. Veel hiervan zijn klein, en een klein dak van geschroefde golfplaten kun je als eigenaar-bewoner onder voorwaarden zelf verwijderen: hooguit 35 m² in totaal, de platen moeten heel zijn, en je meldt het vooraf. Een deel zelf weghalen en de rest uitbesteden is niet toegestaan.

Bij een rij garageboxen ligt het anders. Het dak loopt vaak over meerdere boxen door, en de eigenaren verschillen. Wie één box aanpakt, raakt de platen van de buurman, en die kunnen breken bij het losschroeven. Zoek eerst uit wie eigenaar van het dak is en of een beheerder het voor de hele rij kan regelen. Zie je mos, scheuren of afbrokkelende randen, dan zijn de platen verweerd en is een gecertificeerd bedrijf verplicht.

Het Lanengebied, het buitengebied en de boerderijen

Zo'n helft van de woonplaats is landbouwgrond. Sint Vitusholt en het Lanengebied ten zuiden van het spoor kregen tussen de late negentiende eeuw en de jaren dertig arbeiderswoningen langs zandwegen. Er liggen 47 verdachte daken bij nog geen 250 woningen, bijna alle in eigendom. Dat is veel per woning, en het past bij erven waar in de loop der tijd schuren en bijgebouwen zijn bijgekomen. De verspreide huizen rond de stad tellen 33 verdachte daken bij ruim tachtig woningen.

Oostereinde bestaat uit Oldambster boerderijen met woningen uit de jaren dertig. Bij een boerderij maakt het uit wat het gebouw is. Een schuur bij de woning valt onder de regels voor particulieren. Een stal of loods die bij een bedrijf hoort, valt daar niet onder: die gaat altijd na een inventarisatie naar een gecertificeerd bedrijf, ook als het dak klein is. Laat bij een groter erf alle gebouwen in één keer bekijken, dan hoeft de saneerder niet vaker langs te komen.

Bedrijfspanden, scholen en zorg

Buiten de woningen staan ruim 430 utiliteitspanden van voor het verbod: bijna 150 bedrijfshallen en werkplaatsen, 75 kantoren, twintig schoolgebouwen, ruim twintig zorggebouwen en tien sportgebouwen. Het industriegebied telt 40 verdachte daken. De industrie in de stad was oud en veelsoortig, met onder meer een machinefabriek, steenfabrieken, een gasfabriek en een zuivelfabriek, en zulke terreinen hebben vaak gebouwen uit verschillende decennia op één kavel.

Voor deze gebouwen vervalt de regeling voor particulieren. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en het werk gaat naar een gecertificeerd bedrijf, ook als het om een paar platen gaat. Laat je een monteur of schilder in een bedrijfspand werken, dan helpt een overzicht van wat waar zit. Zo voorkom je dat een kleine reparatie uitloopt op een besmette ruimte.

Gasbevingen, herstel en storm

De stad ligt in het Groningse effectgebied voor gaswinning en is een versterkingsgemeente. Ook is er zoutwinning in de regio. Schade meld je bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Herstel en versterking van een oud huis betekent vaak breken, zagen of boren in wanden, vloeren en daken. Daar hoort een inventarisatie bij als het gebouw van voor het verbod is. Het is verstandig om dat vooraf te regelen, zodat een aannemer niet midden in het werk moet stoppen omdat er verdacht materiaal opduikt.

Ook storm kan asbest laten loskomen. In Groningen gold de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood, en bij het meetstation Nieuw Beerta, bijna tien kilometer van de stad, is ooit een windstoot van ruim 130 kilometer per uur gemeten. Ligt er na harde wind gebroken plaatmateriaal in de tuin, veeg of stofzuig het dan niet. Blijf met kinderen en dieren uit de buurt, spuit de stukken licht vochtig en geef de schade door aan je verzekeraar. Opruimen laat je aan een gecertificeerd saneerder over.

Isoleren, gevels en zonnepanelen

Ruim de helft van de woningen uit de periode vlak voor de oorlog tot halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur die bij de bouw niet is geïsoleerd. In het Centrum en in Zuid heeft zo'n vier op de tien adressen met een energielabel een label D tot en met G. Wie daar gaat isoleren, haalt vaak platen weg of boort gaten. Twijfel je over een plaat, laat dan eerst een monster onderzoeken en saneer voordat de isolatie erin gaat. Dan hoeft niets te worden opengebroken.

Er is een gemeentelijke regeling voor isolatie en ventilatie, en voor het centrum een regeling die ook gevels noemt. Vraag bij de gemeente na wat voor jouw pand geldt en of asbestverwijdering daarbij hoort, want de regelingen gaan over het isoleren zelf. Er liggen al zonnepanelen op ruim vier van de tien woningen. Op een asbestdak kan dat niet, omdat er gaten in de platen nodig zijn. Wie panelen wil op een schuur of garage, vervangt dus eerst het dak.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Groningen controleert of asbest volgens de regels wordt verwijderd. Wil je een melding doen over gebroken golfplaten of asbest in een gewone container, dan kan dat bij de gemeente of de omgevingsdienst. De melding van je eigen werk loopt via het Omgevingsloket.

Welke voorwaarden de milieustraat stelt aan asbest, vraag je vooraf na bij de gemeente: denk aan verpakking, hoeveelheid en toestemming. Bij een sanering door een bedrijf is de afvoer onderdeel van de offerte. Moet er een afgesloten container of steiger op de openbare weg staan, vraag dan bij de gemeente na of een ontheffing nodig is. Het saneringsbedrijf neemt dat meestal uit handen, maar controleer dat in de offerte. De stad heeft 48 rijksmonumenten. Woon je in zo'n pand, stem de sanering en wat er daarna terugkomt dan vooraf af met de gemeente.

Rekenvoorbeeld: berging van vier bij zes meter

Neem een berging van vier bij zes meter, met een dak van 24 m². Ontbreekt een rapport, dan komt daar eerst een inventarisatie bij. Volgens de richtprijzen kost onderzoek plus verwijdering samen vanaf € 2.300 en kan het oplopen tot € 3.000. Liggen er bij de buren dezelfde platen, dan valt de prijs per adres bij een gezamenlijke sanering vaak lager uit. Vul je eigen maten in bij de rekentool, of lees eerst meer over de asbestinventarisatie.