Asbest verwijderen in Zuidlaren

Een dorp met veel oudere bijgebouwen

In de woonplaats liggen 81 daken waarop asbest kan zitten, samen ongeveer 11.000 m². Per duizend woningen valt het dorp in de vergelijking met 333 plaatsen in de klasse weinig. Van de 81 daken zitten er 64 op een schuur of garage bij een woning.

Het dorp ligt op de Hondsrug, aan het Zuidlaardermeer en bij het dal van de Hunze. Meer dan de helft van de woonplaats is landbouwgrond, en dat merk je aan de erven en bijgebouwen. Bij bijna vier op de tien woningen staat een bijgebouw van voor het verbod zonder eigen adres, in totaal ruim zestienhonderd. Daarnaast zijn er ruim driehonderd garageboxen en bergingen die wel een eigen adres hebben.

Woningen uit vele bouwperioden

Wie in dit dorp een asbestklus heeft, zit niet in één type wijk. Bijna negen op de tien woningen is van voor het verbod, ruim 3.800 in totaal. Veertien op de honderd woningen is van voor de oorlog, en de kenmerkende bouwperiode loopt van de jaren twintig tot de oorlog. Ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het vaakst werd toegepast.

Dat levert verschillende vragen op. In een huis uit de jaren dertig zit het asbest zelden in de bouw zelf. In een woning uit de jaren zestig is het eerder gevelbeplating, een vensterbank of een plaat achter de ketel. In een huis uit de jaren tachtig kan nog asbestcement zitten op een berging of aanbouw, al werd het toen steeds minder gebruikt.

Zuidlaren-centrum, de villa's en de jaren vijftig en zestig

De meeste asbestverdachte daken liggen in de centrale buurt: 33, bij bijna tweeduizend woningen. Hier is de grootste groep panden gebouwd in de jaren vijftig en zestig en komen vrijstaande woningen het meest voor. Ongeveer drie op de tien woningen is huur. Een op de drie woningen is vrijstaand, en bij zo'n huis ligt de beslissing over schuur of garage meestal bij één eigenaar.

Aan de Stationsweg kreeg het dorp tussen het midden van de negentiende eeuw en de oorlog het karakter van een villadorp, met luxe woningen voor de middenstand. Het dorp heeft een rijksbeschermd dorpsgezicht, maar niet elk pand valt eronder. Staat jouw huis binnen die grens, bijvoorbeeld bij de brinken of de molen De Wachter aan de Zuidlaardervaart, stem een sanering dan vooraf af met de gemeente, vooral als dak of gevel er daarna anders uitziet.

Westlaren, Schuilingsoord en Zuid-Es

Westlaren heeft het hoogste aandeel woningen van voor het verbod: bijna alle woningen. Ruim zes op de tien komen uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen 14 asbestverdachte daken bij ruim zeshonderd woningen. Westlaren Noord is een kleinere buurt met 6 daken bij ongeveer 120 woningen, bijna allemaal koop en vooral vrijstaand.

Schuilingsoord is klein, met de grootste groep panden uit de jaren zeventig en vooral vrijstaande woningen. Er liggen vijf asbestverdachte daken. In de verspreide huizen rondom, bij ongeveer 36 woningen, zijn het er acht. Dat is veel per woning. Wie hier een huis koopt of verbouwt, kijkt dus beter eerst naar de bijgebouwen en niet alleen naar het woonhuis.

Zuid-Es is een grote wijk met bijna veertienhonderd woningen, vooral uit de jaren tachtig, en tussenwoningen komen er het meest voor. Er liggen 14 asbestverdachte daken. Ruim negen op de tien woningen is van voor het verbod, maar slechts een op de vijf komt uit de jaren zestig en zeventig.

Dat laat zien dat een bouwjaar uit de jaren tachtig geen vrijbrief is. Na het begin van de jaren tachtig werd asbest minder gebruikt, maar nog niet helemaal. Vooral asbestcement, zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, kwam tot het verbod nog voor, evenals harde vinyltegels tot ongeveer het midden van de jaren tachtig. Bij een tussenwoning met een aangebouwde berging of een gedeeld schuurtje met de buren is overleg nodig, omdat daken soms doorlopen.

Linten langs de uitvalswegen

Het dorp groeide in de loop van de tijd langs de wegen die het verlaten. Aan de Esweg en het Westeind staan de huizen dicht op elkaar, in een dichte lintbebouwing aan de noordkant. Langs de Groningerstraat is de dichtheid lager, maar reikt de bebouwing veel verder het buitengebied in. Ten zuiden van het dorp loopt de Annerweg, met aan de westzijde aanvankelijk de meeste huizen en tegenover de kazerne een hoge dichtheid.

In zo'n lint staat achter het huis vaak een schuur, een garage of een oude stal. Grenst jouw bijgebouw aan dat van de buren, kijk dan eerst wie eigenaar is van welk stuk dak en of de platen doorlopen. De mediane kavel van een grondgebonden woning is hier ruim 430 m², dus er is ruimte voor meerdere gebouwen op één erf. Laat bij de sanering van een lintpand ook de schuren en het materiaal rond de schoorsteen of het rookkanaal meenemen, want bijgebouwen horen bij een inventarisatie net zo goed als het woonhuis.

Huur en gedeelde gebouwen

Ongeveer een kwart van de woningen is huur, en ongeveer een op de zeven is van een corporatie. Meergezinswoningen zijn er in totaal ruim 600, op een voorraad van ruim vierduizend woningen. Voor een huurder of een bewoner van een appartement geldt hetzelfde: de eigenaar van het gebouw beslist. Zie je beschadigd materiaal, bijvoorbeeld een gebroken plaat bij de meterkast, meld dat dan schriftelijk bij de verhuurder of het bestuur van de vereniging van eigenaren, en blijf er zelf vanaf.

Dennenoord en andere grotere gebouwen

Het voormalige Dennenoord, nu Lentis, ligt op ongeveer honderd hectare en bestaat uit meerdere beschermde gebouwen, waaronder een kerk en een watertoren. Ook het Noordersanatorium is in een verstrakte Amsterdamse Schoolstijl gebouwd. Dennenoord is een van de twee beschermde gezichten bij het dorp. Het dorp heeft ruim driehonderd utiliteitspanden van voor het verbod: ruim dertig zorggebouwen, dertig bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna dertig kantoren en vijf scholen.

Voor deze gebouwen is een inventarisatie in de regel verplicht voor sloop of verbouwing, ook bij een klein stuk. De vrijstelling voor particulieren geldt niet. Is een pand beschermd, dan komt daar overleg over het behoud van dak en gevel bij. Meer over wat zo'n onderzoek inhoudt, lees je bij asbestinventarisatie.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Voor de provincie gold de afgelopen vijf jaar drieëntwintig keer code oranje of rood. Het weerstation bij Groningen Airport Eelde ligt op minder dan tien kilometer en noteerde een hoogste windstoot van bijna 139 kilometer per uur. Hangt er na een storm een plaat los of ligt er een stuk in de tuin, laat het dan liggen. Houd kinderen en dieren weg en meld de schade bij je verzekeraar.

Op ruim zes op de tien woningen liggen zonnepanelen. Op een dak met asbest horen ze niet, dus eerst saneren en dan pas leggen. Bij ruim de helft van de woningen, gebouwd tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig, is de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd. Voor advies over isoleren is er een regionaal energieloket. Laat bij het isoleren van een zolder in een oud huis eerst het dakbeschot controleren.

Toezicht en container op straat

Toezicht op asbestwerk is in dit gebied werk van de RUD Drenthe. Zie je dat iemand platen breekt of asbest in een gewone afvalbak gooit, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Voor een container of steiger in de openbare ruimte meld je dat vooraf bij de gemeente. Vraag in een offerte na of het saneringsbedrijf dat regelt.

Rekenvoorbeeld: een garage van drie bij zes meter

Een garage van drie bij zes meter heeft een dak van 18 m². Reken je onderzoek vooraf en verwijderen samen, dan komt een dak van deze grootte volgens de richtprijzen uit op ongeveer € 2.200 tot € 2.800. Met 18 m² blijf je ruim onder de 35 m² waarbij een particulier het in sommige gevallen zelf mag doen. Wil je het met je eigen maten weten, gebruik dan de rekentool.