Asbest verwijderen in Stadskanaal

Wat de bouwjaren in Stadskanaal zeggen

In de woonplaats staan ruim negenduizend woningen. Ruim drie kwart is gebouwd voordat asbest werd verboden en ruim vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, het tijdvak waarin asbestcement het meest werd toegepast. Ruim een op de zeven woningen is van vóór de oorlog.

Daarna volgt een tweede golf, van halverwege de jaren zeventig tot begin jaren negentig. In die jaren werd asbest minder gebruikt, al verdween het pas met het verbod uit de winkel. Golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen van asbestcement kunnen er dus nog in zitten, en tot halverwege de jaren tachtig lagen er ook harde vinyltegels met asbest.

Een woning uit de late jaren zeventig of tachtig kun je daarom niet op voorhand vrijpleiten. Van buiten lijkt asbestcement op het vezelcement dat later kwam. Pas een laboratoriumuitslag maakt het zeker.

Maarsveld, Vogelwijk en de jaren zeventig en tachtig

De buurt met de meeste verdachte daken is Maarsveld: honderdvijftig bij ruim 1.200 woningen. Ruim negen op de tien woningen zijn er van voor het verbod en net zoveel komen uit de jaren zestig en zeventig. Tussenwoningen zijn het gewoonst en zes op de tien woningen is koop. Het bosgebied Broeklanden ligt binnen de grenzen van de buurt.

Bij zo'n buurt hoort een herkenbaar patroon: rijen gelijke woningen, elk met een berging of schuur in de tuin, vaak met golfplaten van dezelfde leeftijd. Dat is lastig en handig tegelijk. Lastig, omdat de platen van de buren vaak overlappen of tegen elkaar aan zijn gebouwd. Handig, omdat een saneerder die toch al een werkplek opbouwt, meerdere schuren achter elkaar kan doen.

Vogelwijk en De Borgen zijn van de jaren tachtig, met vooral twee-onder-een-kapwoningen en ruim driekwart koop. Toch liggen er drieënzestig verdachte daken en is ruim negen op de tien woningen van vóór het verbod. Dat past bij de tijd waarin asbest minder werd gebruikt maar niet verdwenen was: een berging of carport uit die jaren kan nog golfplaten van asbestcement hebben. De Hagen, uit de jaren zeventig, heeft eenentwintig verdachte daken bij ruim 600 woningen, vooral tussenwoningen.

Parkwijk, Dideldom en het noorden

Parkwijk is ontstaan nadat de spoorlijn was aangelegd, met vrijstaande villa's langs de Stationslaan, gebouwd in de trant van de Amsterdamse School en de Delftse School. Er liggen zevenennegentig verdachte daken, terwijl maar weinig woningen uit de piekjaren zijn. Kijk daarom ook naar latere toevoegingen: een garage, een schuur, een aanbouw of een nieuwe dakbedekking op een bijgebouw. Asbest zit in dit soort huizen zelden in de oorspronkelijke bouw.

Dideldom is een kleine buurt van maar 140 woningen, met vrijstaande huizen uit het begin van de vorige eeuw en bijna alles koop. Er liggen veertig verdachte daken bij 140 woningen. Zoveel verdachte daken op zo weinig woningen betekent dat er bij een huis vaak meer dan één gebouw hoort.

In het noorden, waar de buurten Noord, Noord Landskant en Noord Centrum liggen, komen vrijstaande woningen het meest voor, de woningen zijn bijna allemaal koop en er liggen respectievelijk tweeënnegentig, vijfentachtig en achtenzestig verdachte daken. Een eigenaar-bewoner beslist daar zelf over het dak van de schuur of aanbouw.

Maarsstee, Maarswold en het centrum

Maarsstee is vanaf het eind van de jaren vijftig binnen vier jaar gebouwd als buurt voor werknemers, het Ter Maars-plan. Appartementen zijn het meest voorkomende type en negen op de tien woningen is huur. Maarswold heeft ook veel appartementen, bijna acht op de tien woningen is er huur, en er liggen veertig verdachte daken. Het centrum bestaat grotendeels uit appartementen uit de jaren vijftig en zestig, met ruim de helft huur.

Drie op de tien woningen is van een woningcorporatie. Woon je in een huurwoning met asbest, dan beslist de verhuurder over onderzoek en sanering. Zie je een gebarsten vensterbank of een kapotte plaat in de berging, meld dat dan en laat het zitten. Komt er een nieuwe keuken of badkamer, dan hoort de verhuurder eerst na te gaan of er asbest achter zit.

In flatgebouwen uit de jaren vijftig tot en met zeventig kan asbest in gemeenschappelijke delen zitten, bijvoorbeeld galerijen, schachten of kelderbergingen. Dat is een zaak van de vereniging van eigenaren. Wie gaat verbouwen, informeert eerst of het gebouw al is geïnventariseerd.

Schuren, bergingen en garageboxen

Er staan bijna drieduizend bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, naast bijna negenhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat is ongeveer één bijgebouw zonder adres op elke drie woningen. Van de 707 verdachte daken liggen er 586 op een schuur of garage bij een woning. In het buitengebied bij Alteveer zijn het er vijf bij vijf woningen.

Zelf weghalen is toegestaan voor maximaal 35 m² hechtgebonden asbest uit de eigen woning of een bijgebouw op eigen erf. Voorwaarden: de platen zijn geschroefd en heel, je meldt het van tevoren in het Omgevingsloket en je laat het niet door een ander tegen betaling doen. Materiaal dat verweerd, gebroken of vastgelijmd is, valt erbuiten. De 35 m² geldt voor alles samen, dus een stuk zelf doen en de rest uitbesteden kan niet.

Bij een rij garageboxen zijn de boxen vaak van verschillende eigenaren, terwijl het dak doorloopt. Wie bij de een schroeft, raakt de platen van de ander. Begin dus bij de vraag wie het dak beheert.

Fabrieken, kanalen en bedrijfspanden

Stadskanaal is een veenkolonie langs een kanaal. Er stonden aardappelmeelfabrieken, een strocartonfabriek en scheepswerven, en in de jaren vijftig kwam een grote fabriek voor halfgeleiders, waar uiteindelijk meer dan drieduizend mensen werkten. Het achterkanaal, het Boerendiep, is begin jaren zestig gedempt.

Van de bedrijfspanden uit de tijd vóór het verbod zijn er ruim driehonderdzeventig over: 94 bedrijfshallen en werkplaatsen, 86 kantoren, 16 scholen, 11 zorggebouwen en 8 sportgebouwen. Het industriegebied Vleddermond heeft vijfentwintig verdachte daken bij maar 148 woningen. Voor deze gebouwen kan een particulier niet op eigen houtje aan de slag. Na een inventarisatie haalt een gecertificeerd bedrijf het asbest weg, zelfs bij een paar platen.

Storm en wind

Op ruim vijfentwintig kilometer meette station Nieuw Beerta ooit een windstoot van ruim 131 kilometer per uur. In de afgelopen vijf jaar kreeg de provincie vijfentwintig keer code oranje of rood.

Ligt er na harde wind een kapotte plaat op het erf, raak hem dan niet aan en haal er geen bezem of stofzuiger overheen. Kinderen en huisdieren gaan naar binnen, de stukken krijgen een laagje water. Bel de verzekeraar en laat een gecertificeerd bedrijf opruimen. Op straat of in een gedeelde tuin hoort ook de gemeente er iets over te horen.

Isoleren en zonnepanelen

Zonnepanelen liggen op ruim vier op de tien woningen, maar een asbestdak is daarvoor uitgesloten omdat de bevestiging gaten in de platen maakt. Panelen op een schuur of garage vragen dus eerst een nieuw dak. Een zolder van binnen isoleren begint met het dakbeschot controleren. Een monster vooraf voorkomt dat het werk twee keer moet.

De gemeente kent een subsidieregeling voor isolatie en een duurzaamheidslening; beide zijn voor energiebesparing en niet voor asbest. De plaats valt onder de schaderegeling voor gaswinning. Bij herstel van een woning van vóór het verbod komt de vraag naar wat erin zit altijd eerst.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op asbestverwijdering hoort bij de Omgevingsdienst Groningen. Gebroken platen of asbest in de gewone container? Dat meld je bij de gemeente of de omgevingsdienst. Doet een bedrijf een sloopmelding, dan gaat daar in de regel een wachttijd van vier weken overheen.

Een grote sanering levert een gesloten container of big bags op, meestal bij het huis. Moet dat op de openbare weg, informeer dan bij de gemeente naar een melding of ontheffing. De saneerder regelt dat doorgaans, maar jij woont er, dus kijk mee.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijf bij acht meter

Stel dat de schuur vijf bij acht meter meet: een dak van 40 m². Dat gaat boven de 35 m² die je zelf mag weghalen, dus het werk is voor een gecertificeerd bedrijf. Met onderzoek erbij begint de richtprijs bij € 2.500 en loopt hij op tot € 3.300. Wat jouw schuur kost, rekent de rekentool uit met je eigen maten.