Asbest verwijderen in Hoogezand

Wat de bouwjaren in Hoogezand betekenen

In de woonplaats staan ruim elfduizend woningen. Bijna drie op de vier is gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. Die twee decennia vormden de hoogtijdagen van asbest in de bouw. Het zat in gevelbeplating en dakbeschot, vensterbanken en dorpels, in galerijschotten van flats, in brandwerende plaat bij de cv-ketel en in garages, in vinylzeil in keukens en op trappen, in harde vinyltegels en in golfplaten op bergingen en schuren.

De grootste groep komt uit de tien jaar tot het midden van de jaren zeventig, ruim drieduizend woningen. Bij een verbouwing van zo'n huis komt de vraag op wat er achter de plaat of onder de vloer zit.

Woldwijck en Gorecht: flats en tussenwoningen

De meeste verdachte woondaken liggen in Woldwijck-Midden: zeventig bij ongeveer 870 woningen, bijna allemaal gebouwd in de jaren zeventig. Appartementen zijn er het meest voorkomende type en bijna drie kwart is huur. In Woldwijck-West, met voornamelijk tussenwoningen en vooral koop, en in Woldwijck-Oost, waar koop en huur elkaar bijna in evenwicht houden, is hetzelfde bouwjaar de grootste groep.

Gorecht-Noord heeft eenenvijftig verdachte daken. Bijna acht op de tien woningen komen er uit de jaren zestig en zeventig, appartementen zijn het meest voorkomende type en acht op de tien woningen is huur. Gorecht-West is een buurt met tussenwoningen uit de jaren vijftig en zestig, waar bijna drie kwart wordt gehuurd.

Zuiderpark, met vrijstaande woningen uit de jaren zeventig en driekwart koop, heeft zestien verdachte daken. Spoorstraat en Kieldiep heeft er dertien. Kalkwijk-Zuid telt er achttien bij maar negenenzestig woningen. De Vosholen-West is van na het asbestverbod, en De Dreven stamt uit de jaren negentig, rond de tijd van het verbod. Wie in zo'n wijk woont, heeft met asbest meestal alleen te maken bij een ouder bijgebouw.

In galerijflats en portiekwoningen zit asbest vaak op plekken die het hele gebouw raken, zoals schotten, schachten en bergingen in de kelder.

Noorderpark: huur, VvE en vernieuwing

Het Noorderpark heeft ongeveer tweeduizend woningen, vooral appartementen uit de jaren vijftig en zestig. Bijna zeven op de tien woningen wordt gehuurd. Op plekken van oude winkelpanden komen nieuwe appartementen en worden straten opnieuw ingericht, en particuliere eigenaren worden geholpen om hun woning te verbeteren, bijvoorbeeld met isolatie.

Met zoveel huur is het vaak de verhuurder die moet beslissen. Bijna de helft van alle woningen in Hoogezand is van een corporatie. Is er asbest aanwezig in een huurwoning, dan ligt de beslissing over onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Als huurder meld je beschadigd materiaal, zoals een gebroken plaat in de berging of een kapotte vensterbank, en werk je er niet zelf aan. Wil je als huurder een keuken of badkamer laten vervangen, dan moet de verhuurder eerst weten of er asbest zit.

In een gebouw met eigenaren valt het gemeenschappelijke deel onder de vereniging van eigenaren. Vraag eerst of er al een inventarisatie van het hele gebouw is, voordat je een eigen bureau inschakelt.

Schuren en bergingen achter de woning

Er staan ruim drieduizend bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, naast ruim zeshonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Op elke vier woningen komt ongeveer één bijgebouw zonder adres. Van de 428 verdachte daken liggen er 313 op een schuur of garage bij een woning.

Zelf verwijderen mag, maar met grenzen. Het gaat om hechtgebonden asbest uit je eigen woning of een bijgebouw op eigen grond, niet meer dan 35 m² in totaal. De platen zijn geschroefd en nog heel, je doet vooraf een melding in het Omgevingsloket en je betaalt niemand om het te doen. Bij verweerd, gebroken of vastgelijmd materiaal vervalt die mogelijkheid. Een deel zelf doen en de rest uitbesteden kan niet, want de grens geldt voor het geheel.

Burgemeester van Royenstraat, Westerpark en het buitengebied

De oudere buurten zijn niet vrij van asbest. De Burgemeester van Royenstraat en omgeving zijn vanaf het eind van de jaren twintig aangelegd, met sociale woningbouw in de jaren dertig en veertig: twee-onder-een-kapwoningen met elementen van de Amsterdamse School en siermetselwerk. Er liggen achtenveertig verdachte daken, terwijl nauwelijks een woning uit de piekjaren komt. Het gaat dan om wat er later bij is gebouwd: een schuur, een aanbouw of een nieuw dak op de berging.

Westerpark is in de eerste decennia van de vorige eeuw aangelegd als tuinwijk met korte straten en soms een rieten dak; Oosterpark kreeg in de jaren dertig luxere vrijstaande villa's. Er liggen zesentwintig en negentien verdachte daken. In zulke villa's zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel in een latere garage, een plaat achter de kachel of een rookkanaal.

Hoogezand ligt langs het Winschoterdiep, dat in het centrum in de jaren zestig is gedempt. In het gebied ligt het beschermde gezicht Kiel-Windeweer, en er staan zesentwintig rijksmonumenten. Asbest verwijderen uit een monument mag gewoon, maar wat er daarna terugkomt kan vergunningplichtig zijn.

Bijna de helft van het grondgebied is landbouwgrond. In het buitengebied staan boerderijen en erven met schuren, waarvan de dakgrootte sterk verschilt. Hoort een oude schuur nog bij het bedrijf, dan helpt de particuliere regeling niet en moet ook een klein asbestdak door een gecertificeerd bedrijf worden verwijderd. Staat de schuur bij een woning zonder bedrijfsfunctie, dan mag een particulier hooguit 35 m² geschroefde platen zelf weghalen.

Martenshoek en andere bedrijfspanden

Het industriegebied bij Martenshoek heeft zevenenzestig verdachte daken, bij maar 244 woningen. Het is een gebied waar vooral bedrijfsgebouwen staan. Hoogezand werd groot met turf, daarna met kartonfabrieken en aardappelverwerking, en staat nu bekend om scheepsbouw. Van de bedrijfspanden uit de tijd vóór het verbod zijn er ruim tweehonderdveertig over: 94 bedrijfshallen en werkplaatsen, 52 kantoren, 14 sportgebouwen, 12 zorggebouwen en 9 scholen.

De particuliere regeling is hier niet van toepassing. Eerst volgt een inventarisatie voor sloop of verbouwing, en dan verwijdert een gecertificeerd bedrijf het asbest, ook wanneer het om een paar platen gaat. Onderhoudsmensen kunnen bij een kleine reparatie ongemerkt in asbest boren, wat een heel gebouw kan besmetten. Een overzicht van de plekken met verdacht materiaal voorkomt dat.

Storm en wind

Meetstation Groningen Airport Eelde staat op ruim twaalf kilometer van de plaats. Het registreerde ooit een windstoot van bijna 139 kilometer per uur. Over de hele provincie kwam de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood voor.

Na een storm kunnen platen op de grond liggen. Blijf er met je handen en bezem vanaf, houd kinderen en huisdieren weg en sproei de stukken licht nat. Bel de verzekeraar en laat de opruiming doen door een gecertificeerd bedrijf. Liggen de scherven op de openbare weg of in een gedeelde tuin, dan krijgt ook de gemeente een melding.

Isoleren, zonnepanelen en gasschade

Op bijna de helft van de woningen liggen zonnepanelen, maar niet op dakplaten met asbest: voor de bevestiging zijn gaten nodig. Eerst saneren, daarna panelen. Eigenaar-bewoners kunnen bij de gemeente subsidie krijgen voor isolatie, maar dat geld gaat naar energiemaatregelen en niet naar het weghalen van asbest. Wie een zolder uit de jaren zestig of zeventig van binnen wil isoleren, laat bij twijfel eerst het dakbeschot controleren.

De schademelding voor gaswinning is in de provincie heropend. Wordt een woning van vóór het verbod hersteld of versterkt, dan blijft het uitgangspunt dat eerst bekend moet zijn wat erin zit.

Toezicht, milieustraat en container

Wie op asbestwerk toeziet, is de Omgevingsdienst Groningen. Zie je platen breken of asbest in een gewone container belanden, dan kun je bij de gemeente of de omgevingsdienst een melding doen. Een bedrijf dat een sloopmelding indient, moet in de regel vier weken wachten voordat het mag beginnen.

Voor een grotere sanering zet het bedrijf vaak een afgesloten container of big bags neer. Past dat alleen op de openbare weg, informeer dan bij de gemeente of een melding of ontheffing vereist is. De saneerder pakt dat meestal op, maar de container staat bij jou, dus houd het in de gaten.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijf bij zes meter

Een schuur van vijf bij zes meter geeft een dak van 30 m². Zonder bestaand rapport komen onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen samen op vanaf € 2.300, met € 3.000 als bovengrens. In de rekentool vul je je eigen maten in.