Asbest verwijderen in Haren

Bouwperioden in Haren

In de woonplaats staan ruim achtduizend woningen. Ruim drie kwart is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. De grootste groep woningen van voor het verbod is iets jonger, uit het midden van de jaren zeventig tot begin jaren negentig. Dat is een periode waarin asbest nog mocht, maar minder werd toegepast. Asbestcement bleef wel in de handel, dus golfplaten, gevelbeplating en dakbeschot uit die tijd kunnen het nog bevatten.

Tegelijk is het beeld gemengd. Ongeveer een op de vijf woningen is van vóór de oorlog, en ruim zeven op de tien is koop. Een eigenaar beslist zelf of hij een dak laat onderzoeken, en dat gebeurt meestal pas als er iets aan het gebouw verandert. Wie een oud bijgebouw wil laten slopen of een garage wil vervangen door een aanbouw, loopt er het eerst tegenaan.

Zuidwest, Zuidoost, Oosterhaar en Noord

De meeste verdachte daken liggen in de wijken die na de oorlog zijn aangelegd. Haren-Zuidoost heeft er zesennegentig bij ruim zeventienhonderd woningen, vooral twee-onder-een-kapwoningen uit de jaren vijftig en zestig. In Haren-Zuidwest zijn het er zevenenzeventig, en daar komen appartementen het meest voor. Ruim zes op de tien woningen in die wijk komt uit de jaren zestig en zeventig.

Oosterhaar, de grootste wijk, is vooral uit de jaren zeventig. Tussenwoningen zijn er het gewoonst, en de wijk telt achtenveertig verdachte daken. Een deel van Oosterhaar is begonnen als tuindorp voor het spoorwegpersoneel, met twee-, drie-, vier- en zes-onder-een-kapwoningen. Zulke blokken met gelijke woningen hebben vaak ook gelijke bergingen, en daarmee gelijke materialen. Als de berging van de buren is gesaneerd, is dat een aanwijzing, geen garantie voor die van jou.

In het centrum liggen zesentwintig verdachte daken. De wijk is vooral uit de jaren vijftig en zestig en bestaat voor een groot deel uit appartementen.

Het oudste deel van de woningvoorraad ligt in de buurt Tuindorp, met woningen uit het begin van de vorige eeuw, vooral tussenwoningen. Daar staan zes verdachte daken. Rond de Molenkampsteeg zijn omstreeks dezelfde tijd woningwetwoningen gebouwd. In zulke oude huizen zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar bijgebouwen, aanbouwen en dakbedekking zijn in de loop van de tijd vervangen, en die onderdelen kunnen wel uit de periode komen waarin asbestcement veel werd gebruikt.

Haren-Noord is de recentste wijk, met recente nieuwbouw als grootste groep panden. Toch liggen er achtendertig verdachte daken, en slechts bij zo'n vier op de tien woningen is het bouwjaar van voor het verbod. Een nieuwbouwbuurt is dus niet automatisch vrij van asbestverdachte platen, omdat ook oudere bijgebouwen en andere panden binnen de grenzen vallen.

Schuren, tuinhuizen en garages op ruime kavels

Haren heeft ruime percelen: bij een grondgebonden woning is de kavel in het midden ruim 330 m². Dat laat zich terugzien in het aantal bijgebouwen. Er staan bijna drieduizend bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, naast ruim vierhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat komt neer op ongeveer één bijgebouw zonder adres op elke drie woningen.

In een bijgebouw op het eigen erf mag een particulier zelf tot 35 m² hechtgebonden asbest verwijderen. Het gaat om geschroefde golfplaten die niet kapot zijn, en je moet vooraf een melding doen via het Omgevingsloket. Betaalde hulp kan niet. Materiaal dat verweerd, gebroken of vastgelijmd is, valt erbuiten, net als dakleien en asbesthoudend vloerzeil. Voor die gevallen is een gecertificeerd bedrijf nodig.

Wie meerdere bijgebouwen heeft, kan het dak van de grootste vaak zelf aan, maar telt het totaal. Een stuk zelf doen en de rest laten saneren is niet toegestaan, omdat de grens van 35 m² voor het geheel geldt.

Villa's, de Rijksstraatweg en beschermd dorpsgezicht

De Rijksstraatweg is vanaf het eind van de negentiende eeuw bebouwd met grote villa's, en het dorp heeft een groot aantal ruime twee-onder-een-kapwoningen uit de periode waarin art deco, de Amsterdamse School en de Delftse School in zwang waren. Een deel van het dorp is beschermd dorpsgezicht en er staan eenenzeventig rijksmonumenten. Veel panden zijn in de loop van de tijd verbouwd en uitgebreid.

In zulke oude panden zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel eens in wat later is toegevoegd: een vensterbank, een aanbouw uit de jaren zestig, een garage naast de villa, een plaat achter de kachel of een rookkanaal.

Het asbest uit een monument of uit een pand in het beschermde gezicht halen mag. Het nieuwe dak of de gevelafwerking daarna kan wel een vergunning vragen, dus bespreek dat met de gemeente voordat de sanering start.

Buitengebied en het Paterswoldsemeer

Landbouwgrond beslaat bijna de helft van het grondgebied. In het buitengebied van Haren-Zuidoost liggen zestien verdachte daken bij maar 144 woningen, en bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod. Het Paterswoldsemeer heeft vijftig verdachte daken bij ongeveer honderd woningen. Dat zijn veel daken voor zo weinig woningen, wat erop wijst dat het vooral om bijgebouwen en andere gebouwen dan woonhuizen gaat. Voor een bijgebouw bij een woning geldt de regeling voor particulieren, voor een bedrijfsgebouw niet.

Is een schuur in gebruik door een bedrijf of voor agrarisch gebruik, dan moet een gecertificeerd bedrijf het asbest verwijderen, ook als het dak klein is. Staan er meerdere gebouwen op het erf, laat dan het hele erf bekijken.

Appartementen, zorg en bedrijfspanden

Haren telt ruim 2.300 appartementen. Het hoogste woongebouw is de serviceflat Maarwold, met dertien bouwlagen. Zit er asbest in een gemeenschappelijk deel, zoals schachten of een kelderberging, dan beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder. Een eigenaar van een appartement vraagt eerst of het gebouw al is geïnventariseerd.

Van de bedrijfspanden uit de tijd vóór het verbod zijn er ruim driehonderd over. Het gaat onder meer om vijftig bedrijfshallen en werkplaatsen, drieëndertig kantoren, vijftien zorggebouwen, zeven scholen en negen sportgebouwen. Voor al deze panden geldt de regeling voor particulieren niet: na een inventarisatie verwijdert een gecertificeerd bedrijf het asbest, ook als het een paar platen betreft. Bij een verkoop of nieuwe huurder vraagt de andere partij er vaak naar.

Storm en wind

Meetstation Groningen Airport Eelde ligt op ruim vijf kilometer van het dorp en noteerde ooit een windstoot van bijna 139 kilometer per uur. De provincie kreeg de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer te maken met code oranje of rood.

Gebroken platen in de tuin laat je liggen. Niet vegen, niet stofzuigen, kinderen en huisdieren naar binnen en de scherven licht bevochtigen. Meld de schade bij je verzekeraar en schakel voor het ruimen een gecertificeerd bedrijf in. Op een grote kavel kan een stuk plaat ver wegvliegen, dus loop ook het achterste stuk van de tuin en die van de buren na.

Isoleren, zonnepanelen en schade door gaswinning

Zonnepanelen liggen op ongeveer de helft van de woningen in de woonplaats, maar nooit op platen met asbest, want de bevestiging maakt gaten in het materiaal. Wil je panelen op de garage of schuur, begin dan met een nieuw dak. Een zolder uit de jaren zestig of zeventig kan dakbeschot met asbest hebben, dus laat een monster nemen voordat de isolatie erin gaat. Dan hoeft de sanering niet achteraf alsnog.

De gemeente Groningen heeft een overzicht van subsidies voor verduurzaming en een stimuleringslening, bedoeld voor energiemaatregelen en niet voor het weghalen van asbest. Eigenaren in de provincie kunnen schade door gaswinning laten registreren. Gaat er bij het herstel iets tegen de vlakte of wordt er verbouwd in een woning van voor het verbod, dan blijft de vraag eerst wat erin zit.

Toezicht, milieustraat en container

Omgevingsdienst Groningen is de toezichthouder voor asbestwerk. Breekt iemand platen of verdwijnt asbest in de gewone afvalbak, dan zijn de gemeente en de omgevingsdienst de loketten voor een melding. Komt een bedrijf met een sloopmelding, dan geldt in de regel een wachttijd van vier weken.

Bij een grotere sanering parkeert het bedrijf soms een afgesloten container of big bags op de oprit. Moet dat op de openbare weg, dan vraag je bij de gemeente of een melding of ontheffing nodig is. Meestal regelt de saneerder dat, maar het gaat om jouw adres, dus controleer het even.

Rekenvoorbeeld: een garage van vijf bij vijf meter

Een garage van vijf bij vijf meter heeft een dak van 25 m². Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.300, met een bovengrens van € 3.000. Met de rekentool zie je wat jouw maten opleveren.