Asbest verwijderen in Leek

Wat de bouwjaren in Leek betekenen

In het dorp staan ruim vijfduizend woningen. Bijna zes op de tien is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ruim vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Dat waren de hoogtijdagen van asbest in de bouw: gevelbeplating en dakbeschot, vensterbanken en dorpels, brandwerende plaat in garages en rond de cv-ketel, vinylzeil in keukens en op trappen, harde vinyltegels en golfplaten op schuren en bergingen.

Het dorp heeft ook een jonge kant. Een derde van de woningen is gebouwd na het jaar waarin het verbod inging, en nog geen vier op de honderd stamt van voor de oorlog. Dat maakt het beeld tweeslachtig. In een straat uit de jaren zeventig is asbest bij een verbouwing een serieuze mogelijkheid, in een nieuwbouwwijk meestal niet. Alleen een monster geeft zekerheid, want asbestcement is aan de buitenkant niet te onderscheiden van het vezelcement dat later is gemaakt.

Het centrumgebied: de meeste verdachte daken

In het gebied rond het oude dorp liggen 113 van de 162 verdachte daken. Het gaat om ruim tweeduizend woningen, waarvan de helft uit de jaren zestig en zeventig komt. De grootste groep panden is er uit de jaren vijftig en zestig, appartementen komen het meest voor, en koop en huur houden elkaar ongeveer in evenwicht.

Dat is in de praktijk een mengeling: appartementengebouwen met een vereniging van eigenaren of een verhuurder, rijtjeshuizen met bergingen, en oudere panden langs het Hoofddiep, dat in het centrum is gedempt. Het dorp is ontstaan als lintbebouwing langs wegen en water, en later is het centrum vernieuwd en op grotere schaal gebouwd.

Ga je in een appartementengebouw verbouwen, vraag dan eerst of er een inventarisatie van het gebouw is. De woningen in een blok zijn meestal op dezelfde manier gebouwd, dus wat daarin staat, geeft een goed beeld van jouw woning.

Rodenburg en de jaren zeventig

Rodenburg en omgeving is de wijk waar de jaren zeventig het sterkst zichtbaar zijn: de grootste groep panden komt uit dat decennium, en ongeveer drie kwart van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Tussenwoningen komen het meest voor, ruim de helft van de woningen is koop en de rest huur. Er liggen zevenentwintig verdachte daken.

Bij zo'n wijk hoort een vast patroon: een rij gelijke woningen, elk met een berging of een schuur in de tuin, vaak met golfplaten. Zulke daken zijn vaak even oud en even groot, dus wat je bij de buren ziet is een bruikbare eerste indicatie. Zekerheid heb je pas met een monster.

Bijna drie op de tien woningen is van een woningcorporatie, en ruim een derde wordt gehuurd. Huur je, dan is de verhuurder aan zet bij onderzoek en sanering. Zie je een kapotte plaat in de berging of een gebarsten vensterbank, geef dat dan door en laat het liggen. Staat een nieuwe keuken of badkamer op de planning, dan hoort de verhuurder eerst te laten nagaan of er asbest zit.

Schuren, bergingen en garages

Er staan ruim zeshonderd bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, en ruim honderdveertig garageboxen en bergingen die wel een adres hebben. Van de 162 verdachte daken liggen er 120 op een schuur of garage bij een woning.

Zelf doen kan tot 35 m² hechtgebonden asbest, in je eigen woning of in een bijgebouw op je eigen erf. Geschroefde, hele platen horen daarbij; de melding gaat vooraf naar het Omgevingsloket, en iemand inhuren om het te doen mag niet. Bij verweerde, gebroken of vastgelijmde platen is een gecertificeerd bedrijf nodig. Wat je zelf weghaalt en wat een bedrijf doet, wordt bij elkaar opgeteld, dus delen kan niet.

Ruim acht op de tien woningen is een eengezinswoning en een grondgebonden woning heeft in het midden een kavel van bijna 270 m². Dat is genoeg ruimte voor een schuur, een tuinhuis en een garage, soms uit verschillende periodes. Tel bij het bepalen van de 35 m² alle platen bij elkaar op, ook die van het tuinhuis en de carport.

Doe je het zelf, dan kun je het afval naar de milieustraat brengen. Die neemt maximaal 500 kilo per keer aan en rekent een vast tarief per 250 kilo, met aanvullende voorschriften. Weeg of schat vooraf hoeveel kilo je aanvoert. Komt het boven die grens uit, dan is een saneerder die het ook afvoert de logische keuze.

Vrijstaande wijken en nieuwbouw

Diepswal is een veenkoloniaal gehucht met vooral vrijstaande woningen uit de jaren negentig, bijna alles koop. Slechts een klein deel van de woningen is van voor het verbod, maar er liggen toch tien verdachte daken. Niet alle verdachte daken zijn woonhuizen: ook oudere bijgebouwen en bedrijfspanden tellen mee. Nienoordsrand is uit de jaren zeventig, met vooral vrijstaande woningen, bijna allemaal koop, en vijf verdachte daken.

Aan de zuidkant wordt de wijk Oostindie aangelegd, tussen het dorp en Zevenhuizen. In een wijk die na het verbod is aangelegd, speelt asbest in de regel niet. In het buitengebied ten oosten van het dorp liggen zeven verdachte daken bij maar vijf woningen, en in het buitengebied ten zuiden bij ruim negenhonderd woningen geen enkele.

Het dorp telt zes rijksmonumenten. Asbest verwijderen uit een monument mag, maar wat er daarna op het dak of in de gevel komt, kan vergunningplichtig zijn.

Bedrijfspanden en Leeksterveld

Leek heeft een industrieterrein en ten noorden van de snelweg een bedrijvenpark dat in ontwikkeling is. Van de utiliteitspanden uit de tijd vóór het verbod zijn er ruim tweehonderd over: 78 bedrijfshallen en werkplaatsen, 72 kantoren, 17 zorggebouwen, 10 sportgebouwen en 4 scholen.

Voor bedrijfspanden bestaat geen particuliere uitzondering. Voor sloop of verbouwing is eerst een inventarisatie nodig, en het verwijderen is voor een gecertificeerd bedrijf, al gaat het om enkele platen. Ook bij gewoon onderhoud loont een overzicht van de plekken met asbest, zodat niemand per ongeluk door verdacht materiaal heen boort of zaagt.

Storm en wind

Op ruim veertien kilometer ligt meetstation Groningen Airport Eelde, waar ooit een windstoot van bijna 139 kilometer per uur werd gemeten. Voor de provincie werd het de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood.

Na een storm kunnen er gebroken platen in de tuin liggen. Die laat je met rust: niet vegen, niet stofzuigen, kinderen en huisdieren weghouden en de stukken licht bevochtigen. Meld de schade bij de verzekeraar en laat een gecertificeerd bedrijf het opruimen. Als het op straat ligt, hoort ook de gemeente het te weten.

Isoleren en zonnepanelen

Bijna zes op de tien woningen heeft panelen op het dak. Op asbestplaten worden ze niet gelegd, omdat voor de bevestiging gaten nodig zijn; eerst saneren dus, dan panelen. Een zolder in een huis uit de jaren zestig of zeventig van binnen isoleren? Laat dan eerst het dakbeschot op asbest controleren, zodat de sanering niet achteraf alsnog moet.

De gemeente heeft een isolatieaanpak voor woningeigenaren, ook in een dorpsgerichte variant, maar die betaalt energiemaatregelen en geen asbestsanering. Het dorp valt onder de schaderegeling voor gaswinning. Wordt een woning van vóór het verbod hersteld, dan moet eerst bekend zijn wat erin zit.

Toezicht en container

Op asbestwerk houdt de Omgevingsdienst Groningen toezicht. Een melding over gebroken platen of asbest in de gewone afvalbak kan bij de gemeente of de omgevingsdienst terecht. Heeft een bedrijf een sloopmelding gedaan, dan wacht het in de regel vier weken voor het kan beginnen.

Een grotere sanering brengt een afgesloten container of big bags met zich mee, meestal op de oprit. Moeten ze aan de straatkant staan, vraag de gemeente dan of er een melding of ontheffing nodig is. De saneerder regelt dat vaak, maar het is jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij vier meter

Een berging van drie bij vier meter komt neer op ongeveer 12 m² dak. Wil je ook een inventarisatie, dan begint de prijs volgens de richtprijzen bij € 2.200 en eindigt hij bij € 2.800. Met je eigen maten werkt de rekentool het precies uit.