Asbest verwijderen in Roden

Ruim honderd daken, bijna allemaal bijgebouwen

In de woonplaats liggen 106 daken waarop asbest kan zitten, samen goed voor ongeveer 9.300 m². Het zijn er niet veel: per duizend woningen valt het dorp in de vergelijking met 333 plaatsen in de klasse weinig. Toch is het voor wie zo'n dak heeft een gewone klus, met gewone regels. Van de 106 daken zitten er 88 op een schuur of garage die bij een woning hoort. De overige achttien zitten op andere panden, zoals bedrijfsgebouwen.

Dat zegt iets over wat je hier meestal tegenkomt. Het gaat zelden om een heel woonhuis met asbest in het dak. Veel vaker is het een golfplaten dak op een berging, een garage achter de tuin of een aanbouw. Zulke daken liggen er vaak al tientallen jaren en worden pas een onderwerp als er een verbouwing, een lekkage of een zonnepaneleninstallatie aankomt.

Een dorp dat vooral na de oorlog groeide

Roden begon als esdorp rond een brink, met boerderijen, schuren en schaapskooien. Na de oorlog veranderde het in een forensendorp en groeide het uit tot een van de grootste kernen van Drenthe. Dat verklaart waarom asbest hier vooral speelt in woningen uit de naoorlogse jaren. Ruim drie op de vier woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ongeveer vijfduizend vierhonderd in totaal, en de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. De kenmerkende bouwperiode van het dorp ligt tussen het midden van de jaren zestig en het midden van de jaren zeventig.

Uit die periode komen asbestcement gevelbeplating, vensterbanken en dorpels, brandwerende platen in garages en rond de cv-ketel, vinylzeil in keukens en op trappen, harde vinyltegels en golfplaten op bergingen en schuren. Het is geen lijst die op elk huis van toepassing is. Het geeft wel aan waar je moet kijken voordat je gaat boren, slopen of verbouwen.

De buurt rond de Brink en het centrum

De meeste asbestverdachte daken liggen in de buurt die het oude dorpscentrum omvat: 74 van de 106. Ongeveer vier op de vijf woningen daar is van voor het verbod en bijna twee derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Dat is de buurt met het hoogste aandeel woningen van voor het verbod. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, en appartementen komen er het meest voor: ruim duizend van de bijna vierduizend woningen.

Bij een appartement ligt de beslissing zelden bij jou alleen. Vier op de tien woningen in deze buurt is huur. Wie een vermoeden heeft, begint bij de verhuurder of de vereniging van eigenaren en vraagt of er een inventarisatie van het hele gebouw is. Dat scheelt een eigen onderzoek en voorkomt dat twee partijen hetzelfde laten uitzoeken.

Westhove en de wijken uit de jaren zeventig

In de westelijke wijk is de grootste groep panden gebouwd in de jaren zeventig. In een straat als Westhove is ruim acht op de tien gebouwen uit de jaren zeventig en tachtig. Tussenwoningen komen hier het meest voor, ruim duizend van de ruim drieduizend woningen, en bijna drie kwart is koop.

Er liggen 18 asbestverdachte daken, bij bijna drieduizend woningen. Ruim drie kwart van die woningen is van voor het verbod, maar slechts ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Wie hier een berging of overkapping heeft, kan het materiaal het beste laten bekijken voordat het vervangen wordt, ook als het huis zelf er schoon uitziet. De dakbedekking van een aanbouw uit dezelfde tijd kan een andere herkomst hebben dan die van het huis.

Dichtbij liggen Nieuw-Roden met zijn eenvoudige arbeiderswoningen en de Poolswijk uit de jaren zeventig. Een dak of plaat waarover twijfel is, laat je bemonsteren door een gecertificeerd bedrijf, want kijken alleen geeft geen zekerheid.

Schuren, garages en bergingen

Naast de woningen staan er ruim 1.690 bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben, en bijna vijfhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Op elke vier woningen komt dus ongeveer één bijgebouw zonder eigen adres. Het zijn precies de gebouwen waar golfplaten van asbestcement werden toegepast.

Voor zo'n dak geldt: ben je eigenaar en gaat het om hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn, dan mag je ze zelf verwijderen, met een sloopmelding uiterlijk een week van tevoren en een startmelding twee dagen vooraf. Liggen de platen er verweerd, gebroken of vastgelijmd bij, dan kan dat niet. Het dak van een grondgebonden woning meet hier in het midden ongeveer 100 m², dus een schuur of garage die ruim kleiner is, haalt de grens van 35 m² gemakkelijker. Voor een rij garageboxen met een doorlopend dak is dat anders, omdat je zelden alleen eigenaar bent van de platen.

Boerderijen en buurtschappen

Het buitengebied is hier klein: de landbouwgrond beslaat ongeveer een tiende van de woonplaats. Toch staan er rond het dorp oudere erven, zoals in de buurtschappen De Hullen en De Zulthe, die voor de oorlog sterk uitbreidden met vooral boerderijen. In het buitengebied ten zuiden van het dorp liggen zes asbestverdachte daken bij slechts 32 woningen, en bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod.

Op agrarische bedrijfsgebouwen is de particuliere vrijstelling niet van toepassing. Ook een klein dak op een stal of schuur die bij het bedrijf hoort, moet door een gecertificeerd bedrijf worden gesaneerd. Laat bij een oud erf liever het hele terrein bekijken, zodat alle gebouwen in één opdracht worden meegenomen.

Bedrijfsterreinen en andere panden

Er staan ruim tweehonderdzestig utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder bijna negentig bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim vijftig kantoren, twintig zorggebouwen en negen scholen. De bedrijfsbebouwing aan de noordoostkant is vooral van de jaren zeventig en later. Op het industrieterrein zelf liggen zeven asbestverdachte daken, en de woningen daar zijn voor ruim een derde van voor het verbod.

Voor deze panden is een inventarisatie in de regel verplicht voor sloop of verbouwing, en de sanering is werk voor een gecertificeerd bedrijf. Het maakt niet uit hoe klein het stuk is. Wie een loods wil opknappen of laten ombouwen, doet er goed aan eerst te regelen wat er in het gebouw zit.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Drenthe zat de afgelopen vijf jaar drieëntwintig keer in code oranje of rood. Het weerstation bij Groningen Airport Eelde ligt op ruim tien kilometer en noteerde een hoogste windstoot van bijna 139 kilometer per uur. Zie je na zo'n storm gebroken platen in de tuin liggen, raak ze dan niet aan. Houd kinderen en dieren uit de buurt en bel je verzekeraar.

Meer dan de helft van de woningen heeft zonnepanelen op het dak. Platen met asbest en panelen gaan niet samen, dus de sanering komt altijd eerst, ook bij een garage of schuur die je wilt benutten. Bij bijna de helft van de woningen, gebouwd tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig, is de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd. Wie die laat vullen of de zolder gaat isoleren, laat bij een oud huis eerst het dakbeschot controleren. Over die klus lees je meer bij asbest in het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en container

Voor toezicht op asbestwerk is de RUD Drenthe het aanspreekpunt. Bij de milieustraat is het inleveren gratis, maar pas nadat de sloopmelding is gedaan. Brengt een bedrijf het materiaal weg, dan hoort de afvoer bij de offerte.

Voor een container of steiger op de openbare weg is toestemming van de gemeente nodig. Vraag in een offerte dus na of de aanvraag door het saneringsbedrijf wordt gedaan. Staat het pand in de oude kern rond de Brink of het Julianaplein, overleg dan vooraf wat er mag veranderen aan dak of gevel. Het dorp telt 24 rijksmonumenten. Huis Mensinge, een havezate die nu museum is, ligt met het landgoed aan de zuidoostkant.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zes meter

Een schuur van vier bij zes meter heeft een dak van 24 m². Laat je eerst onderzoeken en daarna verwijderen, dan kom je bij dit formaat volgens de richtprijzen uit op ongeveer € 2.300 tot € 3.000. Met 24 m² blijf je onder de 35 m² waarbij een particulier het soms zelf mag doen. Met jouw eigen maten rekent de rekentool het direct voor je uit.