Asbest verwijderen in Klazienaveen

Een veenkolonie langs het kanaal

Het dorp ligt aan de Verlengde Hoogeveense Vaart, ten zuidoosten van de stad Emmen en ongeveer vijf kilometer van de Duitse grens. Het ontstond als veenkolonie op grond die een industrieel uit Groningen in de negentiende eeuw had gekocht. Rond de eeuwwisseling was het de grootste veenkolonie van de gemeente en lange tijd telde het zelfs meer inwoners dan het hoofddorp. De turfstrooiselindustrie was de belangrijkste bron van bestaan, later volgde een fabriek die van turf actieve kool maakt.

Na de oorlog groeide het dorp snel, en in de jaren zestig kwam de glastuinbouw op. Eind jaren zeventig is het kanaal in het centrum gedeeltelijk gedempt, zodat er meer ruimte kwam voor verkeer en winkels. Dat verklaart waarom je hier woningen van heel verschillende leeftijd naast elkaar vindt: lintbebouwing langs de oude vaarten, naoorlogse wijken, vrijstaande woningen op ruime kavels en een winkel-appartementencomplex in het centrum.

In de woonplaats liggen 113 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 21.000 vierkante meter. Van die daken zijn er 92 van een schuur of garage bij een woning. Op duizend woningen is dat ruim twintig, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt het in de categorie weinig. Een flink deel van de woningen is wel van voor het verbod: bijna drie kwart, ruim 4.000 woningen.

De twee grote wijken: Zuid en Noord

De meeste verdachte daken liggen in de twee grote wijken. In Klazienaveen-Zuid zijn het er 33 bij 2.800 woningen, in Noord 29 bij ruim 2.200. De grootste groep panden komt in beide uit de jaren vijftig en zestig, met veel tussenwoningen, en zes op de tien woningen is koop. In Zuid komt ruim een derde van de woningen uit de jaren zestig en zeventig.

Voor jou als eigenaar van een tussenwoning betekent dat: achter de rij staat vaak een berging, schuur of garage van dezelfde leeftijd als het huis. Zit er een golfplaten dak op, dan is het de moeite waard te weten of de platen geschroefd en heel zijn. In dat geval mag je het als particulier zelf doen, tot 35 m². Is de rij bergingen aan elkaar gebouwd, dan raakt een klus ook het dak van de buren.

Linten, erven en het buitengebied

Per woning liggen de meeste verdachte daken in de kleine buurten. Barger-Oosterveen heeft er 13 bij ongeveer 130 woningen, Derksweg 8 bij 49, Kloostermanswijk 7 bij bijna honderd en Dordsedijk 6 bij 43. Onder de verspreide huizen zijn het er 10 bij 69 woningen. In de hele gemeente gaat het om 1.386 verdachte daken, dus veel meer dan in de woonplaats.

Dat past bij de bebouwing. Langs de Dordse Dijk en bij de Kloostermanswijk stond al een dichte lintbebouwing, en de huizen daar zijn vooral vrijstaand en in handen van eigenaar-bewoners. Landbouwgrond beslaat bijna twee derde van het gebied. Naast het woonhuis staat vaak een schuur, een kapschuur of een werkplaats. Hoort het gebouw bij je woning, dan geldt de regeling voor particulieren. Is het een bedrijfsgebouw, bijvoorbeeld bij een tuinbouwbedrijf, dan niet. De buurt Tuinbouwcentrum, uit de jaren vijftig en zestig, heeft 7 verdachte daken bij bijna negentig woningen. De naam herinnert aan de glastuinbouw die in de jaren zestig opkwam.

Een woning uit de jaren tachtig

De kenmerkende bouwperiode van het dorp is niet de piek van de jaren zestig en zeventig, maar de periode daarna: ongeveer een derde van de woningen is gebouwd tussen het midden van de jaren zeventig en het verbod. Dat maakt de vraag naar asbest minder zwart-wit. Na het begin van de jaren tachtig werd er minder asbest gebruikt, al was het niet verdwenen. Losgebonden brandwerende platen kwamen vanaf het begin van de jaren tachtig vrijwel niet meer voor.

Asbestcement in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen bleef tot het verbod voorkomen, en harde vinyltegels tot ongeveer het midden van de jaren tachtig. Bij een verbouwing van zo'n huis laat je de inventariseerder dus vooral kijken naar de onderdelen waar dat materiaal het vaakst in zat. Dat voorkomt een nare verrassing als de sloophamer erin gaat.

Huur, corporatie en appartementen

Ruim een derde van de woningen is huur en ongeveer drie op de tien is van een corporatie. Ruim acht op de tien woningen is een eengezinswoning, maar er zijn ook ruim duizend adressen met het woningtype appartement, onder meer in het winkel-appartementencomplex in het centrum.

Wie huurt, meldt wat hij ziet en laat de rest aan de verhuurder. In een koopappartement beslist de vereniging van eigenaren over dak, gevel en gemeenschappelijke delen. Voor een verbouwing binnen je eigen woning blijft het jouw verantwoordelijkheid om te laten onderzoeken wat er achter een wand of onder een vloer zit.

Schuren en bergingen op ruime kavels

Er staan ruim 2.100 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, bijna vier op de tien woningen, en 226 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Het midden van de kavels van grondgebonden woningen ligt bij ruim 300 vierkante meter.

Dat vertaalt zich in grotere bijgebouwen: een tuinhuis, een garage voor twee auto's, een kapschuur voor een caravan. Blijft het dak onder de 35 m² en zijn de platen geschroefd en heel, dan kun je het zelf doen met een melding via het Omgevingsloket. Is het groter, dan is een inventarisatie en een gecertificeerd saneerder nodig. Twijfel je over het materiaal, laat dan één monster onderzoeken. Golfplaten zonder asbest van na het verbod lijken sprekend op de oude.

Fabrieken, kassen en hallen

Het dorp is van oorsprong een industrieplaats: de eigenaar van het veen liet er fabrieken en huizen bouwen. In de laatste maanden van de oorlog is de fabriek voor actieve kool gebombardeerd; een monument herinnert eraan. In het dorp staan 171 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder 53 bedrijfshallen en werkplaatsen, 12 kantoren, 6 scholen, 5 sportgebouwen en 3 zorggebouwen. Ruim 260 adressen hebben een industriefunctie.

Dit soort panden valt niet onder de regeling voor particulieren. Wie sloopt of verbouwt, laat in de regel eerst inventariseren en schakelt voor de sanering een gecertificeerd bedrijf in. Personeel mag niet zomaar boren of zagen in materiaal waarvan niemand weet wat het is.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In Drenthe werd de afgelopen vijf jaar drieëntwintig keer code oranje of rood afgegeven. Op het weerstation Hoogeveen, bijna dertig kilometer verderop, is een windstoot van ongeveer 133 kilometer per uur genoteerd. In het open veenkoloniale landschap vangt een groot schuurdak veel wind. Platen die losraken of breken laat je liggen; houd mensen en dieren op afstand, maak het materiaal nat en geef de schade door aan de verzekeraar.

Meer dan de helft van de woningen heeft zonnepanelen, maar niet op asbestcement. Saneer dus eerst. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie; die gaat over energiebesparing en niet over het weghalen van asbest. Bij zolderisolatie in een huis van voor het verbod kijk je eerst naar het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en container

Op de naleving van de asbestregels let de RUD Drenthe. Wie ziet dat platen worden gebroken of dat asbest in het gewone afval verdwijnt, kan dat bij de gemeente of de omgevingsdienst melden. De sloopmelding loopt via het Omgevingsloket.

Voor een kleine hoeveelheid is de milieustraat het adres: tot 300 kilo is gratis. De afvoer naar een erkende verwerker doet het saneringsbedrijf, en die kosten zitten in de offerte. Voor een container op de openbare weg heb je in de regel toestemming van de gemeente nodig. Op je eigen kavel is meestal genoeg ruimte, maar er moet wel een vrachtwagen bij kunnen.

Rekenvoorbeeld: een schuur van 60 m²

Een schuur of werkplaats met een dak van 60 m² golfplaten, nog zonder rapport, kost volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 voor onderzoek en verwijdering samen, en kan oplopen tot € 3.700. Vanaf 50 m² gaat de tool uit van een prijs per vierkante meter. Vul je eigen maten in bij de rekentool voor een eerste richtprijs.