Asbest verwijderen in Vriezenveen

Een lintdorp met smalle kavels

Het dorp is ontstaan uit veenontginning en begon als streekdorp. De bebouwde dorpsstraat is ruim zes kilometer lang en loopt van west naar oost over de Hammerweg, het Westeinde en het Oosteinde. Boerderijen en huizen stonden trapsgewijs in de richting van de smalle, lange kavels, en later kwamen er nieuwe rijen achter de oude. Zo ontstond een erf met drie of vier lagen bebouwing achter elkaar.

De cijfers laten dat zien. In de woonplaats liggen ruim zevenhonderd daken waarop asbest kan zitten, en ruim vijfhonderd daarvan zijn van een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer honderddertig, en in de vergelijking met driehonderd andere plaatsen valt het dorp in de categorie veel. Verdacht wil zeggen dat de kenmerken kloppen. Om het zeker te weten is een monster nodig dat in een laboratorium wordt onderzocht.

Na de brand: huizen van begin vorige eeuw

Op 16 mei brandde in het begin van de vorige eeuw bijna het hele dorp af. Ruim tweehonderd huizen gingen verloren, meest in de oude stijl gebouwd. Daarna werd radicaal gebroken met de traditionele bouw: strakke bakstenen huizen met schoorstenen kwamen in plaats van de boerderijen met rieten dak.

Het Westeinde is nog zo'n buurt. De grootste groep panden komt daar uit de tijd van de herbouw, en ruim acht op de tien woningen is koop. Toch liggen er 101 verdachte daken op ruim vierhonderd woningen, terwijl maar een op de zeven woningen uit de jaren zestig en zeventig komt. Het aandeel uit de piekperiode is dus laag, terwijl het aantal verdachte daken hoog is. Laat bij een verbouwing de aanbouwen, de schuren en het dak daarom apart bekijken.

Oosteinde, centrum en het buitengebied

De buurt Oosteinde en Slot telt de meeste verdachte daken: 136 op ruim vierhonderd woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, vrijstaande woningen komen het meest voor, en zeven op de tien woningen is koop. Dat zijn veel daken op weinig woningen.

Het buitengebied ten westen van het kanaal heeft 123 verdachte daken op ruim driehonderd woningen, De Pollen 52 op ruim tweehonderd, en de verspreide huizen in het zuiden 53 op slechts 72 woningen. Rond de Westerhoeve liggen dertig daken op ruim vijftig woningen, en in het noorden veertig op negenenvijftig. Ongeveer drie kwart van de woonplaats is landbouwgrond. Hoort een stal of schuur bij een agrarisch bedrijf, dan kan de regeling voor particulieren niet worden gebruikt. Dat werk is voor een gecertificeerd bedrijf, nadat een inventarisatie is gedaan.

Het centrum heeft 114 verdachte daken op ruim dertienhonderd woningen. Daar komen veel appartementen voor en is meer dan de helft huur. Ruim de helft van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig.

Rijenwoningen en jaren zeventig

Ten oosten van de Almeloseweg ligt een buurt uit de jaren vijftig en zestig, grotendeels rijenwoningen. De Thorbeckestraat is er het strakst opgezette deel van. Elzenhoek, gebouwd in de jaren zeventig en tachtig, heeft meer dan elfhonderd woningen en is de buurt met het hoogste aandeel woningen van voor het verbod. Bijna alle woningen daar zijn van vóór het verbod en ruim de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen maar zestien verdachte daken. Bij een verbouwing van keuken, badkamer of zolder begint het werk daar met de vraag of een inventarisatie nodig is.

Ten westen van de Almeloseweg ligt het Interbellumbuurtje, grotendeels uit de jaren dertig, met eenvoudige vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen en achterpaden die van oorsprong veedrijfpaden waren. Aan het Platanenplein staan villa-achtige woningen uit dezelfde tijd. Het gemeentebestuur verbood in die jaren nieuwe lintbebouwing en reserveerde hier een terrein voor woningbouw. De Westerbouwlanden zijn van het eind van de vorige eeuw, met veel twee-onder-een-kapwoningen. In zulke straten is een bijgebouw soms ouder of jonger dan het huis, dus zoek het bouwjaar per gebouw op.

Gebouwd in de jaren negentig is de buurt Midden, met meer dan vijftienhonderd woningen en dertig verdachte daken. Iets meer dan een derde van de woningen is daar van voor het verbod. Ook in zo'n buurt kan een bijgebouw of een oudere aanbouw een inventarisatie nodig maken, dus zoek het precieze bouwjaar op.

Schuren, bergingen en garages

Er staan bij de woningen ruim tweeduizend vijfhonderd bijgebouwen zonder eigen adres van voor het asbestverbod. Daarnaast zijn er zo'n zesentachtig garageboxen en bergingen met een eigen adres. Ruim twee derde van de woningen is zelf van voor het verbod, en bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig.

Zijn de platen geschroefd en heel, dan kun je als particulier hooguit 35 m² zelf verwijderen. Zie je mos, scheuren of gebroken stukken, laat het dan door een gecertificeerd bedrijf doen. Is het onduidelijk of het om asbest gaat, laat dan eerst één monster onderzoeken. Asbest laten testen legt uit hoe dat werkt.

Huur, corporatie en gedeelde bouw

Een derde van de woningen is huur, en bijna een kwart hoort bij een woningcorporatie. Er staat ook een geschakelde bouw van eengezinswoningen met een plat dak en gekoppelde garages, in een moderne woonbuurt van het eind van de vorige eeuw. Bij gekoppelde garages geldt: spreek met de buren af wie wat laat doen, en laat de daken in één keer bekijken.

In de jaren twintig bouwde de woningstichting een twintigtal woningen aan de Molenstraat, die in de jaren zeventig zijn gerenoveerd. Woon je in een huurwoning, dan beslist de verhuurder over onderzoek en verwijdering. Meld beschadigd materiaal en blijf eraf.

Bedrijven, scholen en monumenten

Het dorp kreeg zijn werkgelegenheid uit de textiel. De grootste textielfabriek groeide uit tot de belangrijkste industriële werkgever van de gemeente, en kenmerkend voor het lint is het grote aantal bedrijven en winkels tussen de woningen. Voor een pand met een bedrijf op de begane grond en een woning erboven kan dus zowel de regeling voor particulieren als die voor bedrijfsgebouwen aan de orde zijn. Vraag een specialist om dat vooraf uit elkaar te halen.

Het dorp telt tweehonderd utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder eenenvijftig bedrijfshallen en werkplaatsen, drieëntwintig kantoren, negen scholen, zes zorggebouwen en vier sportgebouwen. Particulieren kunnen deze regeling niet gebruiken voor zulke gebouwen. Daarnaast liggen er twintig verdachte daken bij het industrieterrein in het westen. Bij verkoop of verbouwing hoort een inventarisatie, en voor werknemers geldt de Arbowet.

In het dorp staan twaalf rijksmonumenten, en er zijn kerken, een synagoge en een watertoren. Verbouw je een monument, dan kan naast de sloopmelding een omgevingsvergunning nodig zijn. Overleg dit met de gemeente voordat de saneerder aan het werk gaat.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Een weerswaarschuwing met code oranje of rood gold in deze provincie de afgelopen vijf jaar zo'n vijfentwintig keer. De hoogste windstoot op het meetstation bij Twenthe Airport was 126 kilometer per uur. Waait er een stuk van een asbestdak, laat de stukken liggen, maak ze nat en houd kinderen en dieren weg. Laat de verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf weten wat er is gebeurd.

In het dorp hebben ruim vijftienhonderd adressen een energielabel van D tot en met G, waarvan G de grootste groep is. Wie zo'n woning van binnenuit isoleert, komt vaak langs het dakbeschot, platen rond leidingen en de zolder. Laat bij twijfel eerst een monster nemen en saneer voordat het isolatiemateriaal erin gaat, zodat niets twee keer hoeft.

Bijna de helft van de woningen is voorzien van zonnestroom. Zonnepanelen vragen om gaten in het dak, en dat gaat niet op asbestplaten. Laat dus eerst het dak saneren. De gemeente heeft een duurzaamheidssubsidie voor isolatie, en het energieloket kan vertellen wat daar nu onder valt. Een landelijke subsidie om asbest te laten verwijderen bestaat niet meer.

Toezicht en afvoer

Het toezicht op het verwijderen van asbest is in handen van de Omgevingsdienst Twente. Worden er platen gebroken, of belandt asbest in een gewone afvalcontainer, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Het afvoeren van het materiaal valt bij een sanering onder de opdracht. Staat er een container of steiger op de weg, vraag dan bij de gemeente na welke regels gelden.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij zes meter

Een berging van drie bij zes meter geeft een dak van ongeveer 18 m². Is er nog geen rapport, dan kost inventariseren en verwijderen samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.200, waarvan het onderzoek vanaf € 300. Andere maten reken je door in de rekentool.