Asbest verwijderen in Rijssen

Een industriestad met jute en weverijen

Tot het midden van de negentiende eeuw bleef de bebouwing beperkt tot de oude binnenstad, met wat lint langs de wegen naar Wierden en Holten. Daarna maakte de jutenijverheid van het stadje een industriestad. De firma Ter Horst bouwde mee aan arbeiderswoningen met relatief grote tuinen voor groenteteelt, en ten noorden van de stad, tussen de Wierdensestraat en de spoorlijn, ontstond industriebebouwing met fabrieken als De Beek, Boomkamp en Bijvank.

Zo'n geschiedenis laat sporen na in de woningvoorraad. Ruim zes op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Daarnaast bestaat nog bijna de helft van de woonplaats uit landbouwgrond.

Asbestwegen en oude erven

Rijssen heeft een eigen asbestgeschiedenis. Rond de voormalige asbestcementfabriek van Eternit in het nabijgelegen Goor werd van kort na de oorlog tot eind jaren zeventig asbesthoudend productieafval gebruikt om wegen en erven te verharden. De toenmalige gemeente wordt in het Besluit asbestwegen genoemd als een van de gemeenten die bij de aanpak betrokken waren.

Voor de meeste bewoners verandert dat niets aan de eerste stappen. Wil je op een oud erf graven, verharding vervangen of een bijgebouw verbouwen, vraag dan bij de gemeente wat bekend is over de ondergrond voordat je gaat werken.

Eerst onderzoek, dan sanering

Elke asbestklus begint met een inventarisatie door een gecertificeerd bureau. Dat bureau laat monsters onderzoeken en legt in een rapport vast welke materialen asbest bevatten. Met het rapport meldt het saneringsbedrijf het werk, waarna in de regel een wachttijd van vier weken geldt. Het bureau dat onderzoekt en het bedrijf dat saneert zijn nooit hetzelfde. Meer over de aanpak staat bij asbestsanering.

Is het werk binnen gedaan, dan volgt een eindbeoordeling met luchtmeting. Bij golfplaten op een dak buiten kijkt een specialist vooral of alles is opgeruimd.

Milieustraat: geen golfplaten

De milieustraat neemt asbest van huishoudens gratis aan, maar met beperkingen. Het moet uit huishoudelijke bron komen, het gaat om hooguit 10 kilo per keer en het moet in dubbel doorzichtig plastic zitten. Golfplaten worden niet aangenomen. Een groter schuurdak kan dus niet per aanhanger naar de milieustraat. De afvoer hoort bij de sanering en zit in de prijs van het saneringsbedrijf.

Ook voor puin en bouwafval gelden grenzen: per keer hooguit een halve kubieke meter, en boven de gratis grens betaal je per kwart kubieke meter. Grond en zand worden niet aangenomen.

De oude stad en de eerste uitbreidingen

De oude stad is rond van vorm en had al voor het midden van de negentiende eeuw twee uitlopers: de Haarstraat naar het westen en de Wierdensestraat naar het noordoosten. Na het begin van de twintigste eeuw kwamen woongebieden rond de Weverstraat en Spuitstraat en rond de Esstraat en het Baankamp. De Zuiderstraat kreeg een opzet als tuinwijk, met woningblokken rond een pleintje. Op de Rijsserberg liet de burgemeester in de jaren twintig vrij grote vakantiewoningen bouwen. Oorspronkelijk bevatten ze zelden asbest. Het komt vooral voor in latere aanpassingen, zoals een kachelpijp, een vensterbank of een aanbouw.

Hofstee en De Delle, Stad West en Kern-Rijssen

Hofstee en De Delle heeft de meeste verdachte daken van de bebouwde wijken: 34 bij ruim vijfhonderd woningen. De grootste groep panden is er gebouwd tussen het midden van de jaren twintig en de jaren veertig, appartementen komen het meest voor en iets meer dan de helft is koop. Ruim acht op de tien woningen is van vóór het verbod.

Stad West komt uit dezelfde periode en heeft 17 verdachte daken. Vrijstaande woningen komen er het meest voor en negen op de tien woningen is koop. G is het meest geregistreerde energielabel. Bij een isolatieklus in zo'n woning hoort een blik op dakbeschot en schoorsteen. In Dannenberg, ook uit die tijd, zijn de twee-onder-een-kapwoningen het meest voorkomend.

In Kern-Rijssen komen appartementen het meest voor: 605 van 678 woningen. De helft is huur en er liggen 10 verdachte daken. Zit er asbest in een gemeenschappelijk deel, dan beslist de VvE of de verhuurder.

Plan Zuid, Hagslagen en de jongere wijken

Plan Zuid is gebouwd in de jaren vijftig en zestig, met veel tussenwoningen. Er liggen 10 verdachte daken bij ruim 1.200 woningen, maar vrijwel alle woningen zijn van vóór het verbod en bijna negen op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Iets meer dan de helft is koop. De Welle uit dezelfde tijd heeft 12 verdachte daken en daar is 44 procent huur. In De Lage Es zijn het er 11 en komen appartementen het meest voor.

Het aantal verdachte daken per woning is in deze wijken laag. Dat zegt niets over het huis zelf. Gaat er een keuken, badkamer of vloer uit, dan hoort daar in de regel een inventarisatie bij.

Hagslagen komt uit de jaren zeventig, met veel vrijstaande woningen en zeventien verdachte daken. Braakmanslanden Midden is uit de jaren tachtig en heeft het hoogste aandeel woningen van vóór het verbod van alle buurten, met bijna alleen koop. Veeneslagen Oost is uit de jaren negentig. Voor die laatste wijken geldt dat asbest na het begin van de jaren tachtig minder werd gebruikt, maar bij bijgebouwen en dakbeschot kan het nog voorkomen.

In Het Opbroek zuid, grotendeels nieuwbouw, liggen toch 14 verdachte daken, terwijl maar een klein deel van de woningen van vóór het verbod is. Beoordeel dus elk gebouw los.

Verspreide huizen en schuren

In de verspreide huizen bij Ligtenberg liggen 34 verdachte daken bij maar 64 woningen. Rond de Zuidrand zijn het er 29 bij 99 woningen, bij Nieuwland 11 bij 65 en in De Mors en Plaagslagen 10 bij 131. Per woning is dat veel.

In de hele woonplaats liggen 200 van de 256 verdachte daken op een schuur of garage bij een woning. Verder zijn er bijna 3.800 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en 449 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Zelf doen mag een eigenaar alleen tot 35 m² hechtgebonden asbest, uit de eigen woning of een bijgebouw op eigen erf. Het moet geschroefd, heel materiaal zijn, je werkt zonder betaalde hulp en meldt de sloop uiterlijk een week vooraf.

Bedrijfspanden, monumenten, storm en toezicht

Er staan 380 utiliteitspanden van vóór het verbod, onder meer 151 bedrijfshallen en werkplaatsen, 82 kantoren, 16 zorggebouwen, 15 scholen en 6 sportgebouwen. De particuliere regeling geldt niet voor bedrijfsgebouwen, dus een gecertificeerd bedrijf verwijdert alle asbest na een inventarisatie.

De stad telt tweeëntwintig rijksmonumenten. In de oude kern staan onder meer de Grote Kerk en de Pelmolen Ter Horst aan de Regge. Werk aan dak of gevel van een monument stem je vooraf af met de gemeente.

Overijssel had de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood. Op Twenthe Airport, zesentwintig kilometer verderop, werd ooit een windstoot van bijna 119 kilometer per uur gemeten. Platen die van een schuur waaien en breken, laat je liggen. Houd kinderen en dieren weg, maak de stukken vochtig en meld de schade bij je verzekeraar.

Zonnepanelen liggen op iets minder dan de helft van de woningen, maar niet op asbestplaten. Het dak gaat er dus eerst af. Voor een container of steiger op de openbare weg is een ontheffing nodig, omdat er geen aparte regeling voor bouwcontainers bestaat. Als toezichthouder op asbestverwijdering treedt de Omgevingsdienst Twente op.

Rekenvoorbeeld: een garage van elf bij drie meter

Een garage van elf bij drie meter heeft een dak van 33 m², net onder de grens van 35 m² waarbinnen een particulier zelf mag werken. Laat je een saneerder komen, dan kosten inventariseren en verwijderen samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500, en dat kan oplopen tot € 3.300. Andere maten komen uit de rekentool.