Asbest verwijderen in Neede

Een dorp met veel dak buiten de bebouwde kom

In de plaats staan ruim 4.300 woningen, en vier op de vijf zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen 889 daken met platen die asbest kunnen bevatten. Per duizend woningen gerekend is dat ruim tweehonderd, en daarmee valt het dorp in de categorie veel. Het verdachte dakoppervlak is samen bijna 133.000 m².

De verklaring zit in de omgeving. Landbouwgrond beslaat ruim drie kwart van het gebied. Rond het dorp staan boerderijen, schuren en stallen, en daarvan liggen er veel buiten de wijken. Van de 889 verdachte daken liggen er ongeveer 670 op een schuur of garage bij een woning. Er zijn bovendien ruim 2.400 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en ruim honderd garageboxen of bergingen met een adres. Dat is meer dan één bijgebouw op elke twee woningen.

Voor wie hier een schuur, stal of berging heeft, is de eerste vraag dus niet of er asbest kan zitten, maar hoeveel daken je hebt en wie het werk mag doen.

Ruwenhof-Meijersveld

Binnen de bebouwde kom is Ruwenhof-Meijersveld de buurt met de meeste verdachte daken: 194, bij ongeveer 780 woningen. Bijna negen op de tien woningen zijn er van voor het verbod, en bijna twee derde komt uit de jaren zestig en zeventig. De meeste panden zijn er gebouwd in de jaren vijftig en zestig, en vrijstaande woningen komen er het meest voor. Ongeveer zes op de tien woningen is koop.

Bij een vrijstaand huis kan een garage of bijgebouw staan, en daarmee een eigen dak om te beoordelen. Ook in Moeshof en omgeving en in het gebied rond de Julianastraat liggen veel verdachte daken. In Moeshof liggen 55 verdachte daken, in het gebied rond de Julianastraat 63. In beide buurten komt het grootste deel van de woningen uit de jaren vijftig en zestig, met veel twee-onder-een-kapwoningen respectievelijk vrijstaande woningen.

De verspreide huizen

De twee grootste concentraties liggen in de verspreide huizen. Rond Noordijk zijn het er 190 bij 236 woningen, en rond het dorp zelf 181 bij 300 woningen. Rond Noordijk is dat bijna één verdacht dak per woning. Het gaat om boerderijen, erven met meerdere schuren, stallen en opslagruimtes die in verschillende perioden zijn gebouwd.

Bij een boerderij zit het grootste probleem niet in het huis. Het zit in de gebouwen eromheen. Hier gelden de strengste regels. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt buiten de uitzondering voor particulieren, ook bij een klein dak. Een gecertificeerd bedrijf haalt het materiaal weg, na een inventarisatie. Gaat het om een bijgebouw bij de woning, dan mag een particulier hooguit 35 m² zelf verwijderen. Het gaat om het totaal van het erf: twee schuren van 20 m² samen zijn al te veel.

Wegen en erven rond Goor

Het dorp ligt in de buurt van Goor, waar een asbestcementfabriek stond. Van kort na de oorlog tot het einde van de jaren zeventig is asbesthoudend productieafval gebruikt om wegen en erven te verharden. De toenmalige gemeente Neede staat in het Besluit asbestwegen als een van de gemeenten die bij de aanpak van deze wegen waren betrokken.

Dat betekent niet dat elk pad in de buurt asbest bevat. Het is wel een reden om een oude verharding niet zonder onderzoek op te breken of te hergebruiken. Wie een erf wil herinrichten of een pad wil vervangen, laat bij twijfel eerst een monster nemen. Geef bij je aanvraag aan dat het om verharding gaat en niet om een gebouw. Dat is een ander onderzoek dan een inventarisatie van een dak.

De wijken in het dorp

In De Berg komen de meeste panden uit de jaren dertig en veertig, met twee-onder-een-kapwoningen als grootste groep. Er liggen 78 verdachte daken. Ruim de helft van de woningen is er koop. In Hofmaat zijn de meeste panden uit de jaren zeventig en zijn tussenwoningen het meest voorkomende type; bijna de helft is huur. Hofmaat heeft 17 verdachte daken, terwijl vrijwel alle woningen er van voor het verbod zijn. Dat zegt iets over de daken, niet over de rest van de woningen.

In het centrum zijn appartementen het meest voorkomende type, en meer dan zes op de tien woningen is huur. Er liggen maar 14 verdachte daken. Bij een appartement hangt veel af van wie eigenaar is van de gemeenschappelijke delen, zoals bergingen, leidingschachten en plaatwerk. Kijk eerst of het gebouw al een inventarisatie heeft.

In De Kamp-Spilbroek komen de meeste panden uit de jaren tachtig, in Roodland uit de jaren negentig. Beide buurten zijn grotendeels koop met vooral vrijstaande woningen, en het aantal verdachte daken is er bescheiden: 36 en 17. Asbest werd na het begin van de jaren tachtig minder gebruikt, maar bleef tot het verbod in de handel, vooral als asbestcement in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Een huis uit de jaren tachtig is dus niet vanzelf asbestvrij. Bij de nieuwste huizen, zoals in Hondelink, is de kans veel kleiner.

Huur, corporatie en sloop

Bijna drie op de tien woningen is van een woningcorporatie, en meer dan een derde is huur. Als huurder meld je verdacht materiaal bij de verhuurder. Bij huurwoningen kan ook sloop aan de orde zijn: huurwoningen uit de jaren vijftig aan de Haaksbergseweg zijn gesloopt wegens bouwkundige veroudering. Voor zo'n sloop hoort een inventarisatie, en zo nodig een sanering vóór de start.

Industrie, bedrijfspanden en monumenten

Neede was in het midden van de negentiende eeuw een van de belangrijkste textielcentra van Oost-Gelderland. Er zijn stoomweverijen gekomen, en in het zuidoosten ligt nu een industriegebied. Daar staan 23 verdachte daken. Er zijn bijna 270 utiliteitspanden van voor het verbod, onder meer bijna tachtig bedrijfshallen en werkplaatsen, een handvol school- en zorggebouwen en kantoren. Voor deze categorie panden is de uitzondering voor particulieren niet bedoeld. Na een inventarisatie haalt een gecertificeerd bedrijf al het asbest weg.

Er staan zeven rijksmonumenten, onder meer een hallehuisboerderij met schuur en bakhuis, en 60 gemeentelijke monumenten, waarvan 33 arbeiderswoningen aan de Wilhelminastraat. Er is geen beschermd dorpsgezicht. Asbest verwijderen uit zo'n pand mag, maar wat je daarna terugplaatst, kan een vergunning vragen. De gemeente kent een regeling voor het onderhoud van monumenten.

Storm, isolatie en toezicht

In de afgelopen vijf jaar is er in Gelderland vijfentwintig keer een weerwaarschuwing met code oranje of rood geweest. Het meetstation Hupsel ligt bijna tien kilometer van het dorp en heeft ooit een windstoot van bijna 120 kilometer per uur gemeten. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd Neede zwaar getroffen door een cycloon die huizen en fabrieken beschadigde. Een open schuur met golfplaten vangt veel wind. Ligt er na storm gebroken plaatmateriaal op het erf, loop er dan niet overheen en veeg het niet op. Houd mensen en dieren op afstand, maak het voorzichtig nat en bel je verzekeraar.

Zonnepanelen zijn er op bijna de helft van de woningen. Op een schuur of stal met asbestplaten kan dat niet zonder meer, omdat je er niet in mag boren. Laat het dak eerst vervangen. Er zijn regelingen voor isolatie en een duurzaamheidslening; lees in de voorwaarden of het verwijderen van asbest erbij hoort. Zit het asbest mogelijk in het dakbeschot, lees dan asbest in het dakbeschot.

Staat tijdens een sanering een container of steiger op de openbare weg, dan is volgens de gemeentelijke regels een vergunning nodig. De Omgevingsdienst Achterhoek ziet toe op asbestwerk. Je dient de sloopmelding in via het Omgevingsloket van de overheid. Als een bedrijf de melding doet, moet je meestal vier weken wachten voordat het werk mag beginnen.

Rekenvoorbeeld: een schuur van 80 m²

Een schuur of stal van acht bij tien meter heeft een dak van ongeveer 80 m². Voor daken boven de 50 m² telt de tool een bedrag per vierkante meter, maar niet minder dan de laatste staffel. Volgens de richtprijzen kost verwijderen vanaf € 2.400. Is er nog geen rapport, dan komt er een inventarisatie bij en begint de prijs bij € 2.700. Wat je eigen schuur kost, reken je uit in de rekentool. Hoe een klus als deze verloopt, staat bij asbestdak verwijderen.