Asbest verwijderen in Lochem

Veel dak, weinig wijk

Op de plaats Lochem zelf staan ruim 6.500 woningen. Bijna drie op de vier zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Op 590 daken liggen platen die asbest kunnen bevatten, en dat is, per duizend woningen gerekend, meer dan gemiddeld in de vergelijking met 333 andere plaatsen. Opvallend is het dakoppervlak: ruim 115.000 m², voor een plaats van deze omvang veel.

De verklaring zit in het landschap. Ruim zes op de tien delen van de woonplaats is landbouwgrond, en rond de stad liggen verspreide huizen, boerderijen en buurtschappen. Daar staan niet alleen woningen, maar ook schuren, stallen, werktuigloodsen en bergingen met grote daken. Voor het verwijderen van asbest maakt het verschil of zo'n gebouw bij een woning hoort of bij een bedrijf. Van de 590 daken liggen er ongeveer 450 op een schuur of garage bij een woning.

Daarnaast zijn er ruim 2.700 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en bijna 200 garageboxen en bergingen met een adres. Wie zijn schuur of kapschuur wil vervangen, heeft er dus in veel gevallen mee te maken.

Zuiderenk en de wijken rond de stad

Zuiderenk is de buurt met de meeste verdachte daken: 113, bij ruim 1.800 woningen. Ruim driekwart is er van voor het verbod en ruim de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. De meeste panden zijn gebouwd in de jaren vijftig en zestig, en tussenwoningen komen er het meest voor. Ongeveer de helft van de woningen is huur, de andere helft koop.

Lochem-Oost is een andere wijk met veel verdachte daken, 85, komt vooral uit de jaren tachtig, met twee-onder-een-kapwoningen als grootste groep. Bijna acht op de tien woningen is er koop. Hier hoort bij een woning vaak een garage of schuur, en die kunnen platen van verschillende ouderdom hebben. In Lochem-Noord, uit de jaren zeventig, zijn appartementen de grootste groep en is ruim de helft huur; er liggen 51 verdachte daken. Lochem-West heeft er 21, en Lochem-Zuid 25. In de Vesting, de oude stad, zijn er maar 15.

Wat het bouwjaar zegt

Meer dan 4.800 woningen zijn van voor het verbod, en de grootste groep is gebouwd in de periode tussen halverwege de jaren zeventig en het begin van de jaren negentig. Asbest werd na het begin van de jaren tachtig minder gebruikt, maar verdween pas bij het verbod. Vooral asbestcement in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen kan nog voorkomen, en tot ongeveer het midden van de jaren tachtig ook harde vinyltegels.

Een woning uit die tijd is dus niet vanzelf vrij van asbest. Aan de buitenkant is het verschil met later vezelcement nauwelijks te zien. Alleen een monster geeft zekerheid, en bij een verbouwing is een inventarisatie in de regel verplicht.

Het buitengebied

In de verspreide huizen is het aantal verdachte daken per gebied soms groter dan in een hele stadswijk. Rond Nettelhorst, Langen en Zwiep liggen er 93, bij Ampsen 63, bij Het Veen en Grote Veld 58 en bij Klein Dochteren 42. Het gaat om weinig huizen met veel dak. Voor Ampsen zijn dat 63 daken bij 84 woningen. Dat past bij hallehuisboerderijen met bijgebouwen, stallen en opslag.

De hallehuisboerderijen in het buitengebied hebben vaak een breder voorhuis met een rieten wolfdak. Dat dak is niet het probleem; het gaat om de schuren, hokken en tussenbouwen die er in de loop van de tijd naast zijn gekomen. Daar kunnen golfplaten van uiteenlopende leeftijd liggen.

Wie hier woont, krijgt met een belangrijke grens te maken. Een particulier mag hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen uit een woning of bijgebouw op het eigen erf. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt er niet onder. Een groot dak, verweerde platen of een schuur bij een bedrijf betekent dat een gecertificeerd bedrijf het werk moet doen, na een inventarisatie. Wie de grens niet precies kent, kan het dak beter eerst laten beoordelen.

Wegen en erven met asbesthoudend afval

Lochem heeft een eigen asbestgeschiedenis, al ligt de oorzaak buiten de plaats. Rond de voormalige asbestcementfabriek in het nabijgelegen Goor is vanaf kort na de oorlog tot het einde van de jaren zeventig asbesthoudend productieafval gebruikt om wegen en erven te verharden. De gemeente staat in het Besluit asbestwegen als een van de gemeenten die bij de aanpak van deze wegen betrokken waren.

Dat is geen reden voor paniek en ook geen bewijs dat jouw erf erbij hoort. Het is wel een reden om een oude verharding niet zonder nadenken te breken, te frezen of te hergebruiken. Laat bij twijfel eerst een monster onderzoeken. Een bodemonderzoek is een ander verhaal dan een inventarisatie van een gebouw, dus geef bij je aanvraag aan waar het om gaat.

Appartementen, huur en bedrijfspanden

Op woonplaatsniveau zijn er ruim 1.500 appartementen, en ongeveer een op de drie woningen is huur. In de Vesting is 69 procent huur en zijn appartementen het meest voorkomende type; de meeste panden komen uit de jaren tachtig. Bij een appartement beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder mee over gemeenschappelijke delen. Vraag bij een verbouwing eerst of het gebouw al is geïnventariseerd.

Er zijn ruim 320 utiliteitspanden van voor het verbod, onder meer 65 bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim dertig kantoren en enkele school- en zorggebouwen. Een particulier heeft voor zulke panden geen eigen ruimte. Een gecertificeerd bedrijf verwijdert het materiaal pas na een inventarisatie.

Monumenten en beschermd stadsgezicht

Berkeloord is een beschermd stadsgezicht, met vrijstaande en dubbele villa's op ruime kavels. De bebouwing dateert uit de periode rond de overgang van de negentiende naar de twintigste eeuw. Asbest verwijderen uit een villa of bijgebouw is gewoon toegestaan, maar wat je daarna terugplaatst, zoals een nieuw dak, kan een vergunning vragen. Overleg dat vooraf met de gemeente, zodat het werk niet maanden half af blijft.

In oudere buurten, zoals het arbeiderskwartier Tuindorp dat rond de leerfabrieken is ontstaan, zegt het bouwjaar van het huis minder dan het moment van de laatste verbouwing. Een schuur die er in de jaren zeventig bij is gekomen, kan asbest bevatten in een woning die veel ouder is.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In de afgelopen vijf jaar werd Gelderland vijfentwintig keer gewaarschuwd met code oranje of rood. Op het meetstation Hupsel, een kilometer of twintig verderop, is ooit een windstoot van bijna 120 kilometer per uur gemeten. Een golfplaten dak op een open schuur vangt veel wind. Valt na een storm een plaat in de weide of de tuin, raak hem dan niet aan en haal er geen stofzuiger of bezem overheen. Hou mensen en dieren op afstand en bel je verzekeraar. Het verwijderen van de resten komt toe aan een gecertificeerd bedrijf.

Op bijna de helft van de huizen liggen zonnepanelen. Wie die op een schuur of stal met asbestplaten wil leggen, moet het dak eerst laten vervangen, want boren in asbestcement mag niet. De gemeente heeft een regeling voor woningisolatie. Plan een sanering vóór de isolatie en lees in de voorwaarden of verwijdering van asbest erbij hoort. Zit er asbest in het dakbeschot, lees dan asbest in het dakbeschot.

Container en toezicht

Bij een grotere sanering komt er vaak een afgesloten container of een stel big bags. Welke regels de gemeente daarvoor stelt als die op de openbare weg staat, verschilt per situatie; vraag het vooraf na bij de gemeente. Voor toezicht op asbestwerk is de Omgevingsdienst Achterhoek het aanspreekpunt. De sloopmelding doe je zelf via het Omgevingsloket als het om een eigen klus gaat, anders doet het saneringsbedrijf dat.

Rekenvoorbeeld: een schuur van 45 m²

Een schuur van vijf bij negen meter heeft een dak van ongeveer 45 m². Volgens de richtprijzen kost het verwijderen daarvan vanaf € 2.200. Is er nog geen rapport, dan komt er een inventarisatie bij en begint de prijs bij € 2.500. Wat jouw schuur ongeveer kost, zie je in de rekentool. Hoe een inventarisatie verloopt en wat je ervoor nodig hebt, staat bij asbestinventarisatie.