Asbest verwijderen in Zutphen

Een stad met ruim duizend verdachte daken

In de woonplaats liggen ruim 1.100 daken waarop asbestverdachte platen kunnen zitten. Bijna duizend daarvan zijn van een schuur, berging of garage bij een woning, en samen beslaan ze ruim 75.000 vierkante meter. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 56, wat in de vergelijking met 333 plaatsen een gemiddelde score is. In de hele gemeente, met Warnsveld, komt het op bijna 1.500 daken.

Dat gemiddelde verbergt grote verschillen tussen buurten. In de oude binnenstad speelt iets anders dan in de naoorlogse wijken, en in een appartementencomplex beslis je niet zelf. Wie in Zutphen wil weten wat voor hem geldt, begint met het bouwjaar van zijn pand en de vraag of het gebouw van een eigenaar, een verhuurder of een vereniging is.

De binnenstad, De Hoven en de singels

De Hoven is de buurt met de meeste verdachte daken: 202, bij ruim 1.050 woningen. Bijna zeven op de tien woningen is van vóór het verbod, maar slechts bijna twee op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. De wijk Centrum - De Hoven telt bijna 5.700 woningen en de grootste groep panden komt uit de achttiende en negentiende eeuw. Appartementen komen het meest voor, ruim de helft is huur.

De oude stad is een van de best bewaarde middeleeuwse centra van Noordwest-Europa. Zutphen kreeg stadsrechten aan het eind van de twaalfde eeuw, werd lid van de Hanze en groeide rond een burcht. De Nieuwstad uit de dertiende eeuw heeft een rechthoekig stratenpatroon. Er staan de Walburgiskerk en de Berkelpoort, en de Houtmarkt en Zaadmarkt zijn middeleeuwse pleinen. In de hele gemeente zijn bijna 400 rijksmonumenten en meer dan 500 gemeentelijke monumenten. De hele binnenstad is beschermd stadsgezicht, en ook het gebied rond de Coehoornsingel en de Deventerweg heeft die status.

In zulke panden zit asbest zelden in de oorspronkelijke constructie. Het zit wel vaak in latere aanpassingen: een schoorsteen of rookkanaal, een keukenvloer, een uitbouw, een tussenverdieping. Verandert een sanering het aanzien van dak of gevel, dan stem je dat vooraf af met de gemeente. Dat geldt zeker voor de IJsselkade en de Marschpoortstraat, waar de herenhuizen volgens strikte regels voor gevelhoogte en materiaal zijn gebouwd.

Wederopbouw en de uitbreidingskwartieren

Tijdens de oorlog is een deel van de Nieuwstad rond het Stationsplein verwoest. De wederopbouw volgde een vast plan en vond plaats tussen het midden van de jaren vijftig en het begin van de jaren zestig. De oude binnenstad overleefde de oorlog vrijwel geheel, ondanks de bombardementen.

Aan de rand van de oude stad kwamen kwartieren met een rechthoekig stratenpatroon. Het Deventerwegkwartier is vanaf de jaren twintig gebouwd, met arbeiderswoningen van woningbouwverenigingen. Het Warnsveldsewegkwartier-Noord stamt vooral van rond de eeuwwisseling tot de jaren twintig, het zuidelijke deel van eind jaren twintig tot rond het begin van de jaren vijftig. Het Noordelijke deel heeft 96 verdachte daken bij ruim 860 woningen, waarvan negen op de tien van vóór het verbod, het zuidelijke deel 50 bij bijna 900. In dit soort panden kan asbest zitten in latere uitbouwen, bergingen en vloeren.

Het Waterkwartier komt grotendeels uit de jaren vijftig en zestig. Appartementen komen het meest voor, ruim 2.250 op ruim 5.150 woningen, en ruim zes op de tien woningen is huur. Hier beslist vaak een corporatie of beheerder over de platen op een berging of galerij. De buurten Vijver en omgeving (111 verdachte daken bij ruim 540 woningen) en de Staatsliedenbuurt (77 bij ruim 630) horen bij dit deel van de stad.

Zwanevlot, De Brink en de wijken uit de jaren zeventig

De Zuidwijken zijn gebouwd in de jaren zeventig. Tussenwoningen komen er het meest voor, ruim 1.400 op ruim 3.150 woningen, en zes op de tien woningen is koop. Zwanevlot en De Brink hebben 162 verdachte daken bij ruim 650 woningen, en ongeveer zeven op de tien woningen is gebouwd in de jaren zestig en zeventig. In Moesmate en Tichelkuilen, ook uit de jaren zeventig, is bijna zes op de tien woningen huur. Stokebrand, Bagijnenland en Bronsbergen tellen 28 verdachte daken bij bijna 800 woningen, bijna allemaal van vóór het verbod.

Uit de jaren zeventig kan asbestcement voorkomen in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Bij een rij tussenwoningen is de eerste vraag meestal of de buren ook iets aan hun berging willen doen. Een saneerder die vier bergingen achter elkaar aanpakt, hoeft de werkplek maar één keer in te richten.

Appartementen, huur en VvE

Bijna vier op de tien woningen is een meergezinswoning, bijna vijf op de tien is huur, en drie op de tien is van een corporatie. Voor een huurder geldt: meld wat je ziet bij de verhuurder en laat het werk aan hem. Voor een eigenaar in een VvE beslist de vereniging over de gemeenschappelijke delen, zoals het dak, de galerijen, de bergingen en het trappenhuis.

De Stadskern heeft bijna duizend adressen met een appartement op ruim 1.500 woningen, en de Nieuwstad en Coehoornsingel ruim 650 op iets meer dan negenhonderd. Een inventarisatie van het gebouw als geheel is dan vaak efficiënter dan een onderzoek per woning.

Schuren, bergingen en garageboxen

Ruim 5.000 bijgebouwen zonder eigen adres zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Daarnaast zijn er 667 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Ongeveer zes op de tien woningen is een eengezinshuis. Tussenwoningen komen met ruim een derde het meest voor, vrijstaande huizen zijn met niet meer dan een op de twintig zeldzaam. Bijgebouwen horen hier dus vaker bij rijtjeshuizen dan bij losse erven.

Bij zulke bijgebouwen gelden de gewone regels. Als eigenaar mag je hooguit 35 m² gave, geschroefde golfplaten zelf weghalen, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf, een startmelding twee dagen vooraf en een eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Voor een gedeeld dak boven een rij garageboxen, voor verweerde platen of voor vastgelijmd materiaal moet een gecertificeerd bedrijf het doen. Zoek bij een rij boxen eerst uit wie eigenaar is.

Scholen, zorg en bedrijfspanden

In de plaats staan ruim 800 utiliteitspanden van vóór het verbod. Daarbij horen ruim 210 bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim 130 kantoren, 32 zorggebouwen, 25 scholen en 20 sportgebouwen. Bij een school, een zorginstelling of een kantoor met veel gebruikers is een verbouwing vaak een aanleiding om het hele pand tegelijk te laten onderzoeken, zodat het werk in een vakantie of een weekend kan.

Voor zulke gebouwen is de regeling voor particulieren niet bedoeld. Een inventarisatie is bij sloop of verbouwing in de regel verplicht en het werk gebeurt door een gecertificeerd bedrijf. Werkgevers hebben bovendien een eigen taak: medewerkers mogen niet boren, zagen of breken in materiaal waarvan niet duidelijk is wat het is.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor Gelderland waren er de afgelopen vijf jaar vijfentwintig waarschuwingen met code oranje of rood. Het windstation Deelen op ruim vierentwintig kilometer noteerde ooit een windstoot van ruim 122 kilometer per uur. Raakt een plaat door de wind los of kapot, laat hem dan liggen, houd kinderen en dieren weg en bel je verzekeraar.

Wil je zonnepanelen op een berging of dak, laat dan eerst de platen onderzoeken: bevestiging vraagt gaten in het materiaal. Bij zolderisolatie kijk je naar het dakbeschot. De gemeente kent een regeling voor isolatie van koopwoningen; vraag de actuele voorwaarden na, want die gaan over energie en niet over het weghalen van asbest. Meer over de combinatie staat bij asbest eraf, zonnepanelen erop.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op het werk is in handen van de Omgevingsdienst Achterhoek. Zie je platen breken of asbest in het huisvuil verdwijnen, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst. Welke voorwaarden de milieustraat stelt aan het inleveren van asbest, vraag je vooraf na bij de gemeente. Schoon puin kun je er gratis kwijt.

Voor een container op straat is een melding genoeg als hij hooguit twee weken staat. Is de ruimte krap, of staat hij op een centrumparkeerplaats, dan is een vergunning nodig. De afvoer van het asbest naar een erkende verwerker verzorgt de saneerder, en die vraagt de melding of vergunning vaak ook aan.

Rekenvoorbeeld: een garage van zes bij zes meter

Een garage van zes bij zes meter heeft een dak van 36 m². De richtprijs voor onderzoek plus verwijdering begint bij € 2.500 en loopt zonder bestaand rapport op tot € 3.300. Met 36 m² zit je net boven de 35 m² waarbij een particulier het zelf mag doen, dus dan is een gecertificeerd bedrijf nodig. Met de afmetingen van jouw dak rekent de rekentool het door.