Asbest verwijderen in Dieren

Weinig verdachte daken, veel oude huizen

De landelijke vastlegging noemt 175 daken in het dorp waarop asbest kan zitten, bij ruim 6.600 woningen. Daarvan liggen er 145 op een schuur of garage bij een woning, samen goed voor ruim 12.000 m². Per duizend woningen is dat ruim zesentwintig, en bij de 333 vergeleken plaatsen is dat onder het gemiddelde. Wie hier een golfplatendak heeft, zit dus in een kleine groep.

Dat zegt niets over de woningen zelf. Ruim negen op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim zesduizend in totaal. Ruim de helft komt uit de jaren zestig en zeventig, de tijd waarin asbestcement het vaakst is gebruikt. De vraag verschuift daardoor van de schuur naar het huis: gevelplaten, vensterbanken, vloerbedekking, een rookkanaal of leidingen. Zulke materialen herken je niet altijd met het blote oog, en daarom is een monster het enige betrouwbare antwoord.

Het dorp ten noorden van de spoorlijn

Na de oorlog groeide het dorp aan de noordkant van de spoorlijn, ten koste van heide en bos. De grootste groep woningen in de woonplaats is daarom uit de jaren vijftig en zestig, en de periode van het begin van de jaren vijftig tot halverwege de jaren zestig is de meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod. De noordelijke buurt, boven de spoorlijn, heeft de meeste verdachte daken: 93 bij ruim 3.500 woningen, en vrijwel alle woningen zijn van voor het verbod. Tussenwoningen zijn er het talrijkst, ruim 1.600.

Bijna de helft van de woningen in die buurt is huur. Daar hoort een afspraak bij: een huurder meldt wat hij ziet, de verhuurder laat het onderzoeken. Voor een koper in dezelfde straat ligt de keuze bij hemzelf. Een rij bergingen met een doorlopend dak is een geval waarin overleg met de buren nodig is, omdat het werk aan één deel ook het deel ernaast raakt.

De westkant en de jaren zestig

De westelijke buurt boven de spoorlijn heeft 39 verdachte daken bij ongeveer 2.000 woningen. Ruim acht op de tien woningen komt hier uit de jaren zestig en zeventig, en bijna alle zijn van voor het verbod. Ook hier vormen tussenwoningen de grootste groep, en bijna de helft is huur. Met zo weinig verdachte daken en zoveel woningen uit de piekjaren ligt de zoektocht hier vaker binnen.

Denk aan harde vinyltegels uit de jaren zestig tot ongeveer het midden van de jaren tachtig, vloerzeil met een asbesthoudende onderlaag, vensterbanken, gevelbeplating, rookkanalen en vastzittende leidingen. Een inventarisatie voor een verbouwing laat zien wat er precies zit. Hoe dat gaat, lees je bij asbestinventarisatie.

Het oude dorp ten zuiden van de spoorlijn

Het oorspronkelijke dorp ligt ten zuidoosten van de spoorlijn, rond de Lagestraat, de Hogestraat en de Kerkstraat. Dit deel, Dieren-Zuid, is beschermd dorpsgezicht, een gebied van vierenvijftig hectare. In het dorp staan ruim dertig rijksmonumenten en 134 gemeentelijke monumenten. Er zijn herenhuizen, villa's en winkels uit de periode tussen halverwege de negentiende eeuw en de jaren dertig, en aan de Hoflaan staan grote vrijstaande villa's.

In Dieren-Zuid liggen 42 verdachte daken bij ruim 1.000 woningen, en daar is de grootste groep panden uit de achttiende en negentiende eeuw. Appartementen komen er het meest voor. Bij oude huizen als deze hoort asbest zelden bij de bouw van het begin. Het zit eerder in een latere aanbouw, een garage, een vloer uit de naoorlogse tijd of een rookkanaal. Bij een ingreep die het uiterlijk raakt, stem je vooraf af met de gemeente.

Een industriedorp aan kanaal en spoor

Dieren groeide door de spoorlijn naar Zutphen, het Apeldoorns Kanaal en een rijwielfabriek in het noordoosten van de kern. Rond de eeuwwisseling werkten er ook mensen in de tabaksverwerkende industrie, en later kwam er onder meer een zadelfabriek bij. Voor het personeel verrezen sinds de jaren twintig woningbouwcomplexen aan de Harderwijkerweg, en bij het industriegebied middenstandswoningen rond de Sophiastraat en de Koningin Mariastraat.

Aan bedrijfsbebouwing van voor het verbod telt het dorp 155 utiliteitspanden: 36 bedrijfshallen en werkplaatsen, 23 kantoren, 11 sportgebouwen, 10 scholen en 9 zorggebouwen. De particuliere regeling is op deze panden niet van toepassing. Voor sloop of verbouwing is in de regel eerst een inventarisatie nodig, en de sanering zelf is voor een gecertificeerd bedrijf.

Het gebied rondom het dorp

Het buitengebied speelt in dit dorp nauwelijks mee. Ruim een tiende van het gebied is landbouwgrond, en daarbuiten ligt de rand van de Veluwezoom met bos. Spankeren telt drie woningen en geen verdachte daken. De verspreide huizen bij het bosgebied tellen één woning en één dak, en bij de Fraterwaard en de Beimerwaard staan 23 woningen zonder verdacht dak.

Wie hier asbest vermoedt, kijkt dus vooral naar een woning, een garagebox of een aanbouw, en minder naar agrarische gebouwen. Voor zo'n klus kan een monster uitsluitsel geven, en een inventarisatie bepaalt de omvang als je gaat verbouwen.

Woningtypen en tuinen

Vier op de tien woningen is een tussenwoning, ruim twee op de tien een hoekwoning en ongeveer een op de zeven een twee-onder-een-kapwoning. Vrijstaande huizen zijn met ongeveer zes op de honderd zeldzaam. Een kavel van een grondgebonden woning meet in het midden ruim 180 m². Dat is genoeg voor een tuin met een schuur of berging, maar niet voor een groot erf.

Bij een rijtjeshuis of hoekwoning kan een berging of aanbouw uit een andere periode komen dan het huis zelf. Wie zo'n bijgebouw koopt of erft, kan niet zonder meer afgaan op de staat van het huis. Het is slim om bij een aankoop of verbouwing na te vragen of er al een inventarisatierapport is, want dat staat in het landelijke register en kan bij een volgende klus tijd en geld schelen.

Bijgebouwen, garageboxen en flats

Er staan bijna 4.000 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en 504 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat zijn er ongeveer zes op de tien woningen. Een garagebox heeft vaak een gedeeld dak, en dan beslis je niet alleen.

Het dorp telt ruim 1.200 adressen met een appartement, en ruim een derde van de woningen is van een corporatie. Bij een flat horen balkons, bergingen en daken bij het gebouw, en een besluit daarover nemen de vereniging van eigenaren of de verhuurder. Meld wat je ziet bij het bestuur of de beheerder.

Zonnepanelen, isolatie en storm

Zonnepanelen heeft ongeveer een derde van de woningen. Wil je ze op een garage of berging met golfplaten, laat die dan eerst saneren; lees hoe dat werkt bij asbest eraf, zonnepanelen erop. Ruim zes op de tien woningen komt uit de tijd dat spouwmuren nog niet werden geïsoleerd, en ruim zeven op de tien grondgebonden woningen is van voor het begin van de jaren tachtig. Er is een gemeentelijke subsidie voor isolatie, maar die gaat over energie en niet over asbest. Wie de zolder isoleert, laat eerst het dakbeschot controleren.

Gelderland zat de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer in code oranje of rood. Het windstation bij Deelen ligt op ruim veertien kilometer en mat ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur. Platen die scheuren of losraken, laat je liggen. Houd kinderen en huisdieren op afstand en geef de schade door aan je verzekeraar.

Toezicht, milieustraat en container

Op het verwijderen van asbest houdt de Omgevingsdienst Regio Arnhem toezicht. Op de milieustraat lever je gratis asbest in, hooguit 35 m² per perceel, dubbel verpakt in doorzichtig plastic. Of er nog iets anders nodig is, hoor je bij de gemeente.

Voor een bouwcontainer, steiger of hijskraan op openbaar gebied is een objectvergunning nodig, die je drie weken vooraf aanvraagt. Een saneringsbedrijf regelt dat meestal mee. Het afvoeren van het asbest zelf zit in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een garage van vier bij vier meter

Een garage van vier bij vier meter heeft een dak van 16 m². Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering bij elkaar vanaf € 2.200, en maximaal ongeveer € 2.800. Bestaat er al een rapport, dan kun je de kosten daarvoor schrappen. Met 16 m² zit je ruim onder de 35 m² waarbinnen een particulier heel gebleven, geschroefde platen zelf mag verwijderen. Andere afmetingen reken je door in de rekentool.