Asbest verwijderen in Westervoort

Bijna alle verdachte daken liggen op een bijgebouw

Westervoort ligt ten zuidoosten van Arnhem, op het splitsingspunt van de Nederrijn en de IJssel, en de gemeente beslaat maar ruim 780 hectare. Bij ruim 6.800 woningen liggen 550 daken met platen die asbest kunnen bevatten. Dat is boven het gemiddelde van de 333 grootste plaatsen. Bijna 520 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, samen ruim 24.000 m².

Dat verandert de aanpak. Het gaat hier zelden om het dak van het huis zelf, maar om het berginkje, de garage of het tuinhuis. Naast de schuren zijn er ruim 3.500 bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben, en ruim 120 garageboxen of bergingen met eigen adres. Wie een bijgebouw uit die tijd heeft staan, doet er goed aan eerst te laten kijken waar het van is gemaakt.

Het dorp en Broeklanden: de jaren zeventig

De meeste verdachte daken liggen in de buurt die het dorp zelf heet: 334 bij ruim 2.700 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, tussenwoningen komen het meest voor, ongeveer twee derde is koop en een derde is huur. Bijna acht op de tien woningen is van voor het verbod en bijna de helft komt uit de jaren zestig en zeventig.

In Broeklanden, ook uit de jaren zeventig, liggen 15 verdachte daken bij ruim 650 woningen. Elke woning daar is van voor het verbod en alle vallen in de jaren zestig en zeventig. Dat zijn precies de jaren waarin asbest het vaakst werd verwerkt. Iets meer dan de helft van de woningen is er koop, de rest huur. Voor een berging bij een tussenwoning geldt: ben je eigenaar en gaat het om hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn, dan mag je het zelf doen, met een melding vooraf.

Lange Maat, Hoogeind en de wijken uit de jaren tachtig

Na de jaren zeventig kreeg het dorp grote nieuwe wijken, waar akkers en weiden plaatsmaakten voor woningen voor forensen uit Arnhem. Lange Maat en Hoogeind heeft 169 verdachte daken bij ruim 1.400 woningen. Bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod, geen enkele stamt uit de jaren zestig of zeventig en de grootste groep panden komt uit de jaren tachtig. Tussenwoningen komen het meest voor, ongeveer de helft is koop.

Die jaren zijn een tussenvorm: asbest werd al minder gebruikt, maar was nog niet verboden. Er kunnen dus nog golfplaten, gevelplaten of een vensterbank van asbestcement zijn. Ook in De Leigraaf en De Steenderens, met 18 verdachte daken, en in De Ganzepoel en Schans, met 7, geldt dat. Het zijn hier minder daken, maar een verbouwing van een badkamer of meterkast uit die tijd is nog steeds reden voor een inventarisatie. Het buurtschap Schans is later omgebouwd tot Park De Schans, een nieuwe woonwijk ten zuiden van het dorpscentrum. Ongeveer één op de negen woningen is in deze eeuw gebouwd, ruim na het verbod. Wie in zo'n huis woont, hoeft zich over asbest in de constructie weinig zorgen te maken.

Dorpsstraat, boerderijen en Pais

De oude kern ligt aan de Dorpsstraat, die samen met de Klapstraat en de IJsseldijk al in het midden van de negentiende eeuw een lint van bewoning vormde. Daar staan woonhuizen en boerderijen vooral uit de periode van het midden van de negentiende eeuw tot en met de jaren dertig, en villa's uit het laatste kwart van de negentiende eeuw. Aan de Vredenburgsestraat en 't Slag staan woonhuizen uit de jaren twintig en dertig, het merendeel met een spits toelopende topgevel.

Rond Pais staan veel hallehuisboerderijen en T-boerderijen. Op zulke erven staat naast het woonhuis vaak een schuur of stal, soms met golfplaten uit de periode dat die gewoon waren. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt de particuliere regeling niet. In de oude woonhuizen zelf zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw. Het zit eerder in een latere aanpassing: een rookkanaal, een plaat achter de kachel of vinylzeil in de keuken.

Rivier, steenfabrieken en oorlog

Westervoort ligt op oeverwallen tussen twee dijken. In de negentiende eeuw werd klei gewonnen in de uiterwaarden, met de eerste steenbakkerij bij de Schans, en in de tweede helft van de eeuw werkten ongeveer 225 mensen in vier steenfabrieken. Tijdens de oorlog bliezen Nederlandse troepen de IJsselbrug en de spoorbrug op, en later liep het dorp bij Market Garden meer schade op. De dorpskerk is daarna hersteld.

Dat verleden bepaalt waar je ouder materiaal vindt. Herstelwerk na de oorlog, aanbouwen aan oude boerderijen en schuurtjes uit de wederopbouw kunnen asbestcement bevatten, ook als het huis zelf ouder is. Het gemeentehuis uit de jaren twintig heeft elementen van de Amsterdamse School. Het dorp telt vijf rijksmonumenten, en de Werenfriedkerk is middeleeuws. Bij een monument stem je een nieuwe dakafwerking na de sanering vooraf af met de gemeente.

Huur, corporatie en gedeelde bergingen

Vier op de tien woningen is huur en ruim drie op de tien is van een corporatie. Bij asbest in een huurwoning liggen onderzoek en sanering bij de verhuurder. Meld een gebroken plaat in de berging schriftelijk en werk er zelf niet aan. Wil je iets aanpassen, zoals een nieuwe keuken, dan moet de verhuurder eerst weten of er asbest zit.

Bijna negen op de tien woningen is een eengezinswoning, dus het gaat meestal om een berging of garage bij een rijtjeshuis. Staan die in een rij met één dak, dan raakt de sanering van het ene dak ook de platen van de buurman. Zoek uit wie eigenaar is van het dak en of er een beheerder is. Meer over de regels voor zelf werken staat bij zelf asbest verwijderen.

Hallen, zorggebouwen en kantoren

In en om het dorp staan ruim 110 utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om bijna vijftig bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna vijfentwintig kantoren, vijftien zorggebouwen, vijf scholen en zes sportgebouwen. Zelf aan de slag gaan is bij zulke panden niet toegestaan. De eigenaar laat eerst inventariseren, waarna een gecertificeerd bedrijf het werk uitvoert.

Wie een hal of werkplaats huurt, doet er goed aan de verhuurder om het inventarisatierapport te vragen. Dat voorkomt dat een monteur per ongeluk in een plaat boort die asbest blijkt te bevatten, en het voorkomt vertraging als er later toch wordt verbouwd.

Storm en isoleren

In vijf jaar tijd kreeg Gelderland vijfentwintig keer een waarschuwing met code oranje of rood te verwerken. Het meetstation Deelen ligt zo'n 13 kilometer van het dorp, en daar is ooit een windstoot van ruim 122 kilometer per uur gemeten. Ligt er een golfplaat van je berging in de tuin, houd er dan je bezem en stofzuiger vanaf. Zet kinderen en huisdieren op afstand, maak de stukken vochtig en meld de schade bij je verzekeraar.

De gemeente heeft een isolatieregeling voor eigenaar-bewoners met een slecht geïsoleerde woning, met een bedrag tot ruim veertienhonderd euro. Die is bedoeld voor isolatie en niet voor asbest. Het Regionaal Energieloket kan meedenken over maatregelen. Wie een zolder isoleert, laat eerst het dakbeschot controleren, en wie zonnepanelen op een berging wil, saneert het dak eerst. De bevestiging vraagt gaten, en dat kan niet in een asbestplaat.

Asbestformulier, afvoer en toezicht

Bij de melding via het Omgevingsloket geldt: de sloopmelding uiterlijk een week vooraf, de startmelding twee dagen vooraf en de eindmelding de eerste werkdag na afloop. Voor het inleveren van asbest vraag je vooraf het asbestformulier van de gemeente aan. Het afvalbrengstation voor het dorp ligt in Arnhem Noord. Een saneerder neemt de afvoer meestal in de offerte mee.

Op het werk zelf let de Omgevingsdienst Regio Arnhem. Na de sloopmelding van een bedrijf moet je in de regel vier weken wachten voordat het werk begint.

Rekenvoorbeeld: een garage van vier bij vijf meter

Een garage van vier bij vijf meter heeft een dak van 20 m². Dat valt precies in de laagste staffel. Volgens de richtprijzen kost verwijderen daarvan ongeveer negentienhonderd tot tweeduizend honderd euro. Heb je nog geen rapport, dan komt er onderzoek bij en wordt het ongeveer € 2.200 tot € 2.800. Voor je eigen maten kun je de rekentool gebruiken.