Asbest verwijderen in Oosterbeek

Een plaats vol huizen van voor het verbod

In de woonplaats liggen ongeveer 250 daken waarop asbest kan zitten, waarvan er 180 op een schuur of garage bij een woning liggen. Bij ruim vijfduizend woningen komt dat neer op ongeveer vier of vijf verdachte daken per honderd woningen, en in de vergelijking met ruim driehonderd andere plaatsen valt Oosterbeek in de middenmoot. Het totale verdachte dakoppervlak is ongeveer 26.000 m².

Het aantal daken is dus niet extreem, maar de woningen zelf vragen aandacht. Ruim vier van de vijf woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim een derde stamt van vóór de oorlog, en de grootste groep woningen komt uit de jaren vijftig en zestig. Bij een verbouwing van keuken, zolder of badkamer is de vraag naar asbest hier dus eerder regel dan uitzondering.

Wederopbouw na de slag om Arnhem

Tijdens de Slag om Arnhem werd er in en rond het dorp zwaar gevochten. Vrijwel het hele benedendorp bij de Weverstraat werd verwoest en daarna herbouwd volgens een wederopbouwplan. De structuur van de oude kern bleef behouden, maar de huizen kregen in de jaren erna nieuwe daken, schoorstenen en bijgebouwen.

Juist na de oorlog is asbest veel toegepast. Denk aan golfplaten op schuren en garages, schoorstenen en buizen van asbestcement, gevelbeplating, dakbeschot en vensterbanken, isolatie rond cv-leidingen en vanaf de jaren zestig vinylzeil en harde vinyltegels. Woon je in het benedendorp of in een straat uit de wederopbouw, dan kan het materiaal dus zowel in het huis als in een later toegevoegde berging zitten.

Bato's Wijk en Stenenkruis: jaren vijftig en zestig

De meeste verdachte daken liggen in Bato's Wijk: 47 bij bijna duizend woningen. Hier is de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig, en appartementen komen het meest voor. Ruim een derde van de woningen zit in een meergezinsgebouw, drie kwart is koop. Zit je in zo'n gebouw, dan is een asbestdak of -gevel een zaak van de vereniging van eigenaren of de verhuurder.

Stenenkruis komt uit dezelfde periode, met vooral twee-onder-een-kapwoningen. Bijna alle woningen zijn er van voor het verbod, en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen 33 verdachte daken bij ongeveer 580 woningen. Bij zo'n huis hoort meestal een garage of berging uit dezelfde tijd, en daar zitten vaak de golfplaten.

Nieuwland, Talud en Transvaal: de oudere wijken

In Nieuwland en Talud is de grootste groep panden gebouwd in het begin van de vorige eeuw, in Transvaal in de jaren dertig en veertig. Twee-onder-een-kapwoningen komen er het meest voor. Er liggen in Nieuwland 43 verdachte daken, in Talud 30 en in Transvaal 24.

Wat oorspronkelijk is aan zulke huizen, bevat zelden asbest. Het zit vaak in wat later is toegevoegd: een kachelpijp, een rookkanaal, een vloer in de keuken, een dakkapel of een aanbouw uit de wederopbouw. Daarom loont een inventarisatie vooral als er iets wordt verbouwd. Voor een huis dat nog nooit is aangepast, is de kans kleiner dan in een woning die in de jaren vijftig is uitgebreid.

Appartementen en huur

In Dennenkamp en Dreyeroord zijn appartementen het meest voorkomende woningtype, en bijna de helft van de woningen in Dreyeroord is huur. In Dennenkamp is het vier op de tien. Bij huurwoningen ligt de beslissing over onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Is er plaatmateriaal beschadigd, dan geef je dat door aan de verhuurder zonder er zelf aan te beginnen. Houd de boor weg van platen bij de meterkast of onder de vensterbank tot vaststaat wat het is.

Voor eigenaren in een gebouw met een vereniging van eigenaren bestaat voor de gemeente een lening voor verduurzaming van zulke verenigingen. Die lening gaat over energie, niet over asbest, maar bij een gezamenlijke renovatie van dak of gevel is een inventarisatie vooraf een logische eerste stap.

Villa's, buitens en een heuvelachtig dorp

Langs de Utrechtseweg en rond de Pieterbergseweg staan grote villa's en buitens, deels uit de negentiende eeuw en deels uit de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Valkenberg is een kleine buurt met bijna alleen vrijstaande woningen. Op zulke percelen staat naast het huis soms een garage of tuinhuis, en in een huis dat al generaties meegaat is vaak iets aangepast of bijgebouwd.

Een deel van het dorp ligt op een flinke helling. Dat is van belang voor het werk zelf: een saneerder moet steiger, afzetting en afvoer van de platen aanpassen aan een steil perceel. Noem dat in je aanvraag, dan klopt de offerte vooraf.

Schuren, garageboxen en bergingen

Naast de woningen telt de plaats bijna 1.700 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ongeveer één op de drie woningen. Dat zijn schuren, bergplaatsen en garages. Bovendien zijn er ruim tweehonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Voor een dak van zo'n bijgebouw gelden de regels voor particulieren: eigen woning, eigen erf, hooguit 35 m² geschroefde platen die nog heel zijn. Sloopmelding uiterlijk een week vooraf, startmelding twee dagen vooraf, eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Ligt een rij boxen onder één dak, zoek dan eerst uit wie eigenaar is, want een sanering raakt ook de platen boven de buurbox.

Een ouder huis kopen of verbouwen

Ruim een derde van de woningen is gebouwd voor de oorlog, en nog eens ongeveer drie op de tien tussen de oorlog en halverwege de jaren zestig. Wie zo'n huis koopt, doet er verstandig aan vóór de koop te weten wat er zit. Een inventarisatie vraagt toestemming van de verkoper, of je legt een onderzoeksvoorbehoud vast in de koopakte. Laat de bijgebouwen meenemen, want juist daar liggen de golfplaten die bij een bezichtiging niet opvallen.

Ga je daarna verbouwen, dan geldt in de regel dat een inventarisatie vooraf verplicht is bij slopen of verbouwen van een gebouw van voor het verbod. Het rapport komt in het LAVS en geldt in de praktijk meestal drie jaar. Plan dat in je tijdlijn: onderzoek, sloopmelding en een wachttijd van in de regel vier weken na de melding door een bedrijf komen vóór de eerste hamerslag.

Bedrijven, zorg en scholen

Er staan bijna tweehonderd utiliteitspanden van voor het verbod: ongeveer veertig bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim dertig kantoren, twintig zorggebouwen, zes scholen en drie sportgebouwen. Voor deze gebouwen kan een particulier de sanering niet zelf doen. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en de sanering doet een gecertificeerd bedrijf. Inventariseren en saneren zijn twee losse partijen.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Voor Gelderland ging de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer een waarschuwing met code oranje of rood uit. Brokken golfplaat na een storm laat je liggen. Kinderen en huisdieren houd je weg. Maak het materiaal licht vochtig als dat veilig kan en bel de verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen vind je op ruim een derde van de woningen. Zolang er asbestplaten op liggen, kunnen de panelen er niet op, want de bevestiging vraagt om gaten. Saneer dus eerst. Bijna twee derde van de grondgebonden woningen is gebouwd in of voor het begin van de jaren tachtig, en zes op de tien woningen uit de periode tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur zonder isolatie. De gemeente heeft een isolatieregeling voor eigenaar-bewoners en het Regionaal Energieloket geeft advies. Die regeling gaat over isolatie, niet over asbest, dus laat bij het isoleren van een zolder eerst het dakbeschot controleren.

Toezicht, milieustraat en monumenten

Het toezicht op asbestverwijdering is in handen van de Omgevingsdienst Regio Arnhem. Zie je platen breken of asbest in de gewone afvalbak belanden, dan kun je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst melden. Een saneringsbedrijf voert het asbest zelf af en neemt dat op in de offerte.

Het dorp heeft rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten, zoals de Oude Kerk met een oorsprong uit de tiende eeuw en de Bernulphuskerk. Is je huis een monument, stem dan een sanering die het uiterlijk raakt vooraf af met de gemeente.

Rekenvoorbeeld: een garage van vier bij acht meter

Een garage van vier bij acht meter heeft een dak van 32 m². Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en oplopend tot € 3.300. Met 32 m² zit je net onder de grens van 35 m² voor zelf verwijderen, maar alleen als de platen geschroefd en heel zijn. Voer je eigen maten in bij de rekentool en je ziet wat jouw garage ongeveer kost.