Asbest verwijderen in Bennekom

Veel verdachte daken, vooral op bijgebouwen

Het dorp telt ruim 6.800 woningen, en daarboven liggen 661 daken waarop volgens de landelijke vastlegging asbest kan zitten. Bij 519 daarvan gaat het om een schuur of garage die bij een woning hoort. Per duizend woningen zijn dat er ruim negentig, en daarmee scoort Bennekom boven het gemiddelde van de 333 plaatsen waarmee is vergeleken. Samen beslaan die daken bijna honderdduizend vierkante meter.

Een verdacht dak is geen bevestigd asbestdak. Het betekent dat het gebouw dateert uit een tijd waarin asbestcement gewoon werd toegepast, en dat de platen er mogelijk nog liggen. Zekerheid krijg je pas met een monster, dat een laboratorium onderzoekt. Wie het dak wil laten vervangen of weghalen, doet er goed aan eerst dat te weten, want de aanpak en de kosten hangen ervan af.

Wat de bouwperiode zegt

Ruim driekwart van de woningen, ruim vijfduizend, is gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbestcement het meest werd gebruikt. De grootste groep woningen in het dorp is uit de jaren vijftig en zestig, en daarna volgt de periode van halverwege de jaren zeventig tot begin jaren negentig.

Voor die laatste periode geldt een nuance. Na het begin van de jaren tachtig werd asbest minder vaak toegepast, maar nog wel in asbestcement zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot ongeveer het midden van de jaren tachtig lagen er ook harde vinyltegels met asbest. Een huis uit de late jaren tachtig is dus niet automatisch schoon, al is de kans kleiner dan bij een rijtjeshuis uit de jaren zestig.

Buurt voor buurt

De Kraats en Nergena, de buurtschappen in het Binnenveld ten westen van het dorp, hebben de meeste verdachte daken: 220, bij maar 281 woningen. Het zijn vooral vrijstaande woningen op ruime erven, en wie daar woont heeft vaak meer dan één bijgebouw. Per woning is dit de buurt waar je het meest kunt verwachten.

In Halderbrink, de wijk met woonerven en rijtjeshuizen uit de late jaren zeventig en de jaren tachtig, liggen 162 verdachte daken bij bijna 1.900 woningen. Tussenwoningen komen er het meest voor, en bij zulke rijtjeshuizen hoort vaak een berging of schuurtje. In De Laar zijn het er 89 bij ruim 1.600 woningen. Iets meer dan de helft van die woningen is van voor het verbod, en er staan veel appartementen.

Bennekom-Zuidoost, de bosrijke villabuurt, heeft 88 verdachte daken bij ruim 1.100 woningen, en meer dan acht op de tien woningen is er van voor het verbod. Boekelo heeft er 61 bij ruim 1.500 woningen. Daar komt ruim de helft van de woningen uit de jaren zestig en zeventig. Kijk in zo'n buurt dus ook naar gevelplaten, vensterbanken en rookkanalen, want asbestcement uit die jaren zat niet alleen op daken.

Dikkenberg valt op. De grootste groep panden is er recente nieuwbouw, en toch staan er 41 verdachte daken. Nieuwbouw heeft geen asbest, dus het moet gaan om oudere bijgebouwen die er al stonden voordat de nieuwe woningen kwamen.

Villa's, de Edeseweg en de oude dorpskern

Eind negentiende en begin twintigste eeuw ontstonden aan de Edeseweg, Bovenweg en Heelsumseweg statige villa's op ruime kavels. Het dorp werd een renteniers- en pensiondorp, en dat zie je nog in het straatbeeld. Het dorp telt 28 rijksmonumenten, onder meer buitenplaats Hoekelum en Huis Boekelo, en 78 gemeentelijke monumenten, waarvan 18 aan de Edeseweg en 9 aan de Dorpsstraat. Er is geen beschermd dorpsgezicht.

Bij villa's en oude woonhuizen hoort asbest meestal niet bij de oorspronkelijke bouw. Het zit eerder in latere aanpassingen: een aanbouw met golfplaten, een kachelpijp of rookkanaal, een vloer uit de naoorlogse jaren, een garage naast het huis. Voor een monument is het slim om een sanering vooraf met de gemeente af te stemmen als het uiterlijk van het gebouw erdoor verandert. Laat ook de inventarisatie goed uitvoeren, zodat in beeld komt wat er in de latere lagen zit. Over de aanpak lees je meer bij asbestinventarisatie.

Na de oorlog herbouwd

Het dorp had in de oorlog te lijden. Een V1-raket verwoestte zes panden op de kruising van de Veenderweg, de Bakkerstraat en de Krulweg, en woonhuizen aan de Edeseweg moesten wijken voor de Bennekomse Linie en werden meestal in de jaren vijftig herbouwd. Ook de explosie van een munitiedepot in een molen verwoestte huizen eromheen. Op die plekken staan dus woningen uit de wederopbouw, en juist uit die jaren komt veel asbestcement.

De uitbreiding ging daarna door. In het uitbreidingsplan Zuid-Oost van het begin jaren zestig kwamen woningen aan weerszijden van de Alexanderweg, en drie portiekflats op de hoek van de Edeseweg en de Vossenweg gaven het dorp een stedelijk gebaar. Een portiekflat uit de late jaren vijftig aan de Edeseweg is nu gemeentelijk monument. Het dorp heeft ruim veertienhonderd appartementen, waarvan er 458 in De Laar staan.

Appartementen, huur en gemeenschappelijke delen

Ongeveer drie op de tien woningen is huur, en bijna twee op de tien is van een corporatie. In De Laar is bijna vier op de tien woningen huur, in Zuidoost minder dan een op de tien. Bij een huurwoning meld je wat je ziet aan de verhuurder en laat je het onderzoek aan hem over. Je mag er zelf niets aan doen.

In een appartementengebouw ligt het anders. Balkonplaten, kolommen, dakranden of een berging op het gemeenschappelijke dak zijn van de vereniging van eigenaren. Een besluit daarover gaat dus niet alleen om jouw woning. Wie een verdacht bord of plaat ziet, meldt dat bij het bestuur of de beheerder en laat het niet aan het toeval over, want één breuk kan vezels verspreiden over een heel complex.

Het buitengebied en de bedrijfspanden

Bijna veertig procent van het gebied rond het dorp is landbouwgrond. Op de erven in het Binnenveld staan schuren, stallen en kapschuren van verschillende leeftijd. Ook een klein agrarisch dak laat de particuliere regeling niet toe. Zulk werk is voor een gecertificeerd bedrijf.

Ook de bedrijfspanden uit de periode voor het verbod blijven buiten die regeling: 183 utiliteitspanden, waaronder 39 bedrijfshallen en werkplaatsen, 31 kantoren, 12 zorggebouwen en 7 scholen. Vóór sloop of verbouwing is een inventarisatie in de regel verplicht, en de sanering zelf is werk voor een gecertificeerd bedrijf. De inventariseerder en de saneerder mogen niet hetzelfde bedrijf zijn.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Gelderland kreeg de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood te verwerken. Het dichtstbijzijnde windstation staat op bijna vijftien kilometer, bij Deelen, en daar is ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur gemeten. Na een storm kan een golfplaat van een schuur scheuren of losraken. Laat het materiaal liggen, houd kinderen en huisdieren op afstand, bevochtig de breuk als dat veilig kan en meld de schade bij je verzekeraar.

Op ruim vier van de tien woningen liggen zonnepanelen. Wie op een berging of garage panelen wil, laat eerst de asbestplaten verwijderen, zoals je leest bij asbest eraf, zonnepanelen erop. Ook bij isoleren speelt het: bijna de helft van de woningen komt uit de jaren twintig tot en met begin jaren zeventig, toen spouwmuren nog niet werden geïsoleerd, en bij zolderisolatie moet je eerst weten wat er in het dakbeschot zit. Er is een gemeentelijke subsidieregeling voor isolatie, maar die gaat over energie en niet over asbest.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij de Omgevingsdienst de Vallei. Als particulier lever je asbest in bij de milieustraat tegen een afvalpunt per kubieke meter, waarvan er zes per jaar gratis op de afvalpas staan. Laat je een groot dak door een bedrijf saneren, dan is de afvoer onderdeel van de offerte.

Een container of steiger op gemeentegrond meld je minstens twee weken vooraf, en die melding is gratis. Een vergunning is nodig bij langer dan veertien dagen, bij meer dan dertig vierkante meter, in een parkeersector of bij hinder. Voor de grond betaal je dan per vierkante meter per week. Dit regelt een saneerder vaak zelf; vraag in de offerte of het erbij zit.

Rekenvoorbeeld: een garage van vier bij vijfeneenhalve meter

Een garage van vier bij vijfeneenhalve meter heeft een dak van 22 m². Voor onderzoek en verwijdering samen kom je volgens de richtprijzen uit op vanaf € 2.300, en de bovenkant ligt bij € 3.000. Is er al een rapport, dan valt de inventarisatie weg en ligt het bedrag lager. Je zit onder de grens van 35 m² waarbinnen een particulier het werk in bepaalde gevallen zelf mag doen, maar dat geldt alleen voor heel gebleven, geschroefde platen. Rekent jouw garage anders uit, vul dan eigen maten in bij de rekentool.