Asbest verwijderen in Rhenen

Een stad op de Heuvelrug met veel verdachte daken

Rhenen ligt op het zuidelijkste deel van de Utrechtse Heuvelrug, daar waar die de Rijn ontmoet. Dat betekent flinke hoogteverschillen, en ook een opvallend aantal daken waarop asbest kan zitten. In de woonplaats gaat het om ruim 500 daken, waarvan 350 op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 80, wat in de vergelijking met 333 plaatsen boven het gemiddelde ligt.

Het totale dakoppervlak met asbestverdachte platen bedraagt ruim 90.000 m². Ruim de helft van de woonplaats is landbouwgrond. De meeste verdachte daken liggen niet in de stad zelf maar daarbuiten.

Binnenveld en de Randzone: het buitengebied

De buurt met de meeste verdachte daken is het Binnenveld: 176 daken bij slechts 223 woningen. De Randzone volgt met 93 daken bij 122 woningen. Verder zijn er Achterberg met 26, het Veeneind met 16 en de uiterwaarden met 12.

Wie in zo'n gebied woont, heeft vaak meerdere gebouwen op het erf: een woonhuis, een schuur, soms een stal. Voor de schuur of berging bij je woning geldt de regeling voor particulieren: hooguit 35 m² geschroefde, hele platen, zelf verwijderd met melding vooraf. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt dat niet. Dat moet altijd een gecertificeerd bedrijf doen, ook als het dak klein is. Laat bij een groter erf de hele boel in één keer bekijken, zodat een saneerder alle daken in één opdracht kan meenemen.

In Achterberg staan boerderijen en woonhuizen verspreid langs de Cuneraweg en de Achterbergsestraatweg. Elst heeft lintbebouwing langs de Rijksstraatweg, met kleine dwarse huizen en tabaksschuren langs de achtererven. In Elst staan ruim 1.800 woningen. De grootste groep komt uit de jaren vijftig en zestig, en vrijstaande woningen komen er het meest voor.

Wederopbouw in de binnenstad

Tijdens de Duitse aanval in mei verwoestten zware beschietingen een groot deel van het centrum langs de Herenstraat, het Frederik van de Paltshof, de Kruisstraat en de Koningstraat. De wederopbouw volgde plannen in Delftse Schoolstijl, met baksteen en gesloten gevelwanden rond onder meer het Kerkplein, de Hofstraat en de Torenstraat. De Herenstraat werd verbreed en er kwam een promenade langs de Rijn.

De grootste groep panden in de binnenstad komt uit de periode tussen halverwege de jaren twintig en het eind van de jaren veertig. Er staan 625 woningen, waarvan meer dan de helft huur en veel appartementen. Asbest werd na de oorlog veel toegepast: in golfplaten op schuren en garages, asbestcement schoorstenen en buizen, gevelbeplating, dakbeschot en vensterbanken, in isolatie rond cv-leidingen en vanaf de jaren zestig in vinylzeil en harde vinyltegels in keuken en toilet. Woningen uit de eerste twintig jaar na de oorlog vormen de meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod.

In de binnenstad zelf liggen negentien verdachte daken. Ruim drie kwart van de woningen is er van voor het verbod.

Rhenen Hoog, Molenberg en Donderberg

De wijken uit de jaren vijftig tot en met zeventig liggen ten noorden en westen van de binnenstad. Rhenen Hoog is gebouwd in de jaren vijftig en zestig, telt ruim 1.250 woningen en is voor ongeveer zeven op de tien huur. Appartementen komen er het meest voor. Er liggen 50 verdachte daken, en ruim acht op de tien woningen is van voor het verbod.

Molenberg is vooral uit de jaren zeventig en heeft ongeveer evenveel huur als koop, met flats als meest voorkomend type. Donderberg is ook uit de jaren zeventig, met tussenwoningen. Daar is bijna iedere woning van voor het verbod, het hoogste aandeel van de stad. Domineesberg komt uit de jaren vijftig en zestig, met twee-onder-een-kapwoningen als meest voorkomend type; negen op de tien woningen is koop. Een eigenaar-bewoner beslist daar zelf over onderzoek. Een huurder meldt wat hij ziet bij de verhuurder en blijft eraf.

Bijna drie op de tien woningen in de stad is van een corporatie. In een flat of een complex met gemeenschappelijke bergingen kan asbest een zaak zijn van het hele gebouw. Vraag dan eerst of er al een inventarisatie van het gebouw is.

Vreewijk, Van Suylenplein en Cunera

Vreewijk is een tuindorp dat rond de Eerste Wereldoorlog is gebouwd, oorspronkelijk met 82 woningen in blokken van twee tot zes woningen onder een zadeldak, rode baksteen met pannen, rond pleinen en met een lage bebouwingsdichtheid. Er zijn sindsdien woningen gesloopt en vervangen. Het Van Suylenplein bestaat uit vier blokken arbeiderswoningen rond een vierkant pleintje, uit de jaren dertig.

Cunera komt voornamelijk uit de periode tussen halverwege de jaren twintig en de jaren veertig, met twee-onder-een-kapwoningen als meest voorkomend type. Ruim driekwart is koop. Wie in zo'n woning iets wil slopen of verbouwen, weet pas wat er zit als er een inventarisatie is gedaan.

Helling Bergweg en de vrijstaande woningen

Ruim een op de zes woningen in Rhenen is vrijstaand. De Helling Bergweg is daar het duidelijkste voorbeeld van: een kleine buurt van 75 woningen, bijna allemaal vrijstaand en voor ruim negen op de tien koop. Er liggen 18 verdachte daken, terwijl ruim een derde van de woningen van voor het verbod is.

Bij vrijstaande woningen hoort vaak een garage of schuur apart van het huis. Zijn dat golfplaten, dan is het werk binnen de grens van 35 m² soms zelf te doen en anders een klus voor een saneerder. Heeft je erf een helling of een smalle toegang, bespreek dan met het bedrijf waar de container en het materiaal kunnen staan.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In de provincie Utrecht golden de afgelopen vijf jaar zestien waarschuwingen met code oranje of rood. Bij Deelen Airport, ruim twintig kilometer van de stad, is ooit een windstoot van ruim 122 kilometer per uur gemeten. Gebroken golfplaten in de tuin raak je niet aan. Kinderen en dieren moeten uit de buurt blijven; maak de stukken nat en geef de schade door aan je verzekeraar. Opruimen doet een gecertificeerd saneerder.

Bijna de helft van de woningen heeft zonnestroom. Op een dak met asbestverdachte platen kunnen geen panelen: voor de bevestiging moet in de platen worden geboord. Haal het dak dus eerst weg. Meer over die volgorde staat bij asbest eraf, zonnepanelen erop.

Ruim de helft van de woningen is gebouwd in de periode van de jaren twintig tot halverwege de jaren zeventig, toen spouwmuren in de regel nog zonder isolatie werden opgetrokken. Wie dat wil aanpakken, kan bij de gemeente terecht voor een isolatieregeling voor koopwoningen. Die gaat over isoleren, niet over asbest. Zit er asbesthoudend dakbeschot onder je zolder, dan komt de sanering vóór het isoleren.

Monumenten en bedrijfspanden

Rhenen telt 41 rijksmonumenten en 15 gemeentelijke monumenten, waaronder de Cuneratoren en de korenmolen de Binnenmolen. Een subsidieregeling steunt het onderhoud van gemeentelijke monumenten. Asbest verwijderen uit een monumentaal pand mag, maar nieuwe dakbedekking of gevelafwerking kan vergunning vragen. Bespreek het plan dus eerst met de gemeente.

Naast de woningen staan er ruim 200 utiliteitspanden van voor het verbod: 40 bedrijfshallen en werkplaatsen, 20 kantoren, zeven zorggebouwen, vier scholen en één sportgebouw. Bij gebouwen als deze valt zelf verwijderen buiten de regeling voor particulieren. Een inventarisatie is in de regel verplicht, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit.

Toezicht, milieustraat en container

Asbestverwijdering valt onder het toezicht van de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Platen breken of asbest in de gewone container gooien meld je bij de gemeente of de omgevingsdienst. De milieustraat vraagt per eenheid betaling en wil het asbest dubbel verpakt.

Een container, big bag of steiger op straat mag alleen als er op eigen terrein geen plek voor is. Dat vraagt een omgevingsvergunning voor het opslaan van roerende zaken, met een maximum van twee parkeerplaatsen. Buiten het beschermde stadsgezicht mag zoiets zes weken blijven staan, binnen het stadsgezicht één week.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij negen meter

Een schuur van zes bij negen meter heeft een dak van 54 m². Boven 50 m² geldt de prijs per vierkante meter, met een ondergrens. Heb je nog geen rapport, dan moet daar een inventarisatie bij. Volgens de richtprijzen kost het samen vanaf € 2.500 en kan het oplopen tot € 3.400. Wil je het voor andere maten weten, gebruik dan de rekentool.