Asbest verwijderen in Tiel

Veel schuren en garageboxen, middelmatig veel asbestdaken

In de woonplaats liggen ruim elfhonderd daken waarop asbest kan zitten. Daarvan ligt het overgrote deel, ruim negenhonderd, op een schuur of garage bij een woning. Het totale oppervlak is bijna 50.000 m². Per duizend woningen is dat een gemiddeld aantal: in de vergelijking met ruim driehonderd plaatsen valt Tiel in de middenmoot.

Ruim twee derde van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig, de tijd waarin asbestcement het vaakst werd verwerkt. Het beeld verschilt sterk per wijk: in de ene buurt liggen bergingen uit de jaren vijftig, in de andere is vrijwel alles pas gebouwd sinds de jaren negentig.

Het Ooij: tussenwoningen en bergingen uit de jaren vijftig en zestig

De meeste verdachte daken liggen in Het Ooij: ruim tweehonderddertig bij ruim dertienhonderd woningen. Daar dateert de meeste bebouwing uit de jaren vijftig en zestig, en de tussenwoning is het gangbare type. Bijna zes op de tien woningen zijn huur.

Bij zulke huizen horen meestal achter in de tuin een berging of schuur uit dezelfde tijd. Voor een huurwoning beslist de verhuurder over onderzoek en verwijdering. Een huurder meldt wat hij ziet, bijvoorbeeld gebroken platen, en werkt er niet zelf aan. Woon je in een koopwoning tussen huurwoningen, vraag dan of de verhuurder plannen heeft voor de bergingen in je rij. Meedoen met zo'n gezamenlijke aanpak kan geld besparen.

Rauwenhof, Santwijck en De Lok: de oudere wijken

Rauwenhof telt ruim tweehonderd verdachte daken bij bijna veertienhonderd woningen, en vrijwel alle woningen zijn er van voor het verbod. Santwijck heeft er ruim honderd bij bijna achthonderd woningen. De grootste groep panden komt hier uit het begin van de vorige eeuw en tussenwoningen komen het meest voor. De Lok, uit de jaren dertig en veertig, heeft 63 verdachte daken bij ruim vijfhonderd woningen, waarvan twee derde huur.

Asbest ontbreekt meestal in de oorspronkelijke muren en daken van zulke huizen. Het zit eerder in wat later is toegevoegd: een schuur, aanbouw, dakkapel, kachelpijp, rookkanaal of de vloer in keuken of badkamer. Een inventarisatie loont dus vooral als er iets wordt verbouwd, en vooral voor de bijgebouwen.

Flats en appartementen in Hertogenwijk en de binnenstad

In Hertogenwijk, Tiel-West en de Stationsbuurt komen appartementen het meest voor, en de binnenstad telt ruim dertienhonderd adressen met dat woningtype. In de binnenstad en in Hertogenwijk is ongeveer drie kwart van de woningen huur. In Hertogenwijk liggen 65 verdachte daken bij bijna duizend woningen, en ruim de helft van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig.

Bij een flat of appartementencomplex zijn dak, gevel en galerijen gemeenschappelijk. Asbest in zulke delen is een zaak van de verhuurder of de vereniging van eigenaren, en een besluit om te saneren vraagt om een gezamenlijke inventarisatie. In totaal staan er ruim tweeduizend woningen in een flat uit de jaren vijftig tot en met tachtig. Voor een vereniging van eigenaren heeft de gemeente een lening voor verduurzaming, die over energie gaat en niet over asbest.

Schuren, garageboxen en bergingen

Naast de woningen telt de plaats ruim zesduizend vijfhonderd bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ruim één op de drie woningen. Daarbovenop komen ruim achthonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Voor een schuurdak gelden de regels voor particulieren: eigen woning, eigen erf, hooguit 35 m² geschroefde platen die nog heel zijn. De sloopmelding doe je uiterlijk een week van tevoren, de startmelding twee dagen vooraf en de eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Boven een rij garageboxen ligt meestal één dak dat van meerdere eigenaren is. Wie één box aanpakt, komt onvermijdelijk aan de platen boven de naastgelegen box. Achterhaal dus eerst wie de eigenaren zijn en plan het werk voor de hele rij tegelijk.

De binnenstad: lijstgevels, pakhuizen en wederopbouw

Tiel is een handelsplaats uit de vroege middeleeuwen, ontstaan bij de samenvloeiing van Waal, Linge en Zoel. De binnenstad heeft lijstgevels, meestal gepleisterd en uit de tweede helft van de negentiende eeuw, en pakhuizen met tuitgevels van eerdere datum. Na zware oorlogsschade volgde een wederopbouwplan voor de binnenstad, waarbij rooilijnen werden teruggelegd.

Juist in de wederopbouwjaren is asbest veel toegepast, onder meer in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot en vensterbanken. Wie een pand in de binnenstad verbouwt, doet er goed aan niet alleen de oude kern, maar ook latere aanbouwen, uitbouwen en zolders te laten onderzoeken. Voor monumenten en panden met een bijzonder gevelbeeld stem je een sanering die het uiterlijk raakt vooraf af met de gemeente.

Tuindorpen, arbeiderswoningen en villa's

Na de komst van het station groeide de stad naar het westen. Aan de noordkant ontstond een wijk met arbeiderswoningen bij de toen opgerichte fabrieken, aan de zuidkant kwam uitbreiding naar Zennewijnen met veel villa's langs de Oude Tielseweg. Begin jaren twintig kwam het Sint Josephplein, een tuindorpwijkje rond een centraal plein, en uit dezelfde periode dateren de rijtjes arbeidershuizen rond het Badhuisplein. Aan de Sint Walburgbuitensingel staan strakke twee-onder-een-kapblokken uit de jaren twintig en dertig.

Zulke woningen zijn ouder dan het meeste asbest. Kijk bij een verbouwing dus vooral naar wat is aangepast: een nieuwe dakkapel, een gerenoveerde keuken of een aangebouwde berging. In de villa's en herenhuizen kan ook een latere cv-installatie asbesthoudende isolatie hebben gehad rond leidingen.

Bedrijfspanden, kantoren en zorg

De plaats heeft ruim zeshonderd utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder ruim tweehonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna honderd kantoren, twintig zorggebouwen, negentien scholen en veertien sportgebouwen. De particuliere regeling geldt niet voor deze gebouwen. Wie wil slopen of verbouwen, begint in de regel met een inventarisatie, en de sanering is werk voor een gecertificeerd bedrijf. Onderzoek en sanering worden door verschillende bedrijven uitgevoerd.

Het rapport komt in het LAVS. Vraag het bij koop of huur van een pand altijd op. Bij een school of een zorggebouw is een verbouwing vaak een reden om alles in één keer te laten onderzoeken, zodat het werk in een vakantie of weekend kan.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Gelderland kreeg de laatste vijf jaar vijfentwintig keer een waarschuwing met code oranje of rood te zien. Platte en hellende daken van garages en bergingen vangen wind. Raak gebroken golfplaat niet aan, houd kinderen en huisdieren op afstand, maak het materiaal licht vochtig als dat veilig kan en bel de verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf.

Op bijna vier op de tien woningen liggen inmiddels zonnepanelen. Bevestigen vraagt om gaten, en in asbestplaten mag je niet boren. De volgorde is dus eerst sanering, dan een nieuw dak. Ruim een derde van de woningen uit de periode tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur zonder isolatie. Voor verduurzamen heeft de gemeente een lening voor woningeigenaren, die over energie gaat en niet over asbest. Laat bij het isoleren van een zolder eerst het dakbeschot controleren, want vlakke platen tussen de balken kunnen asbest bevatten.

Toezicht, afvoer en container

Het toezicht op asbestverwijdering ligt bij de Omgevingsdienst Rivierenland. Gebroken platen of asbest in de restafvalbak meld je bij de gemeente of de omgevingsdienst. Bij de milieustraat kun je kleine hoeveelheden gratis inleveren, mits dubbel verpakt. Een saneringsbedrijf voert grotere hoeveelheden zelf af naar een erkende verwerker, en dat zit in de offerte. Voor een container of steiger op straat vraag je bij de gemeente na welke ontheffing nodig is.

Rekenvoorbeeld: een rij van drie garageboxen

Een rij van drie garageboxen onder één dak van vijf bij negen meter heeft een dak van 45 m². Volgens de richtprijzen kost het onderzoeken en verwijderen van zo'n dak zonder bestaand rapport vanaf € 2.500, en maximaal ongeveer € 3.300. Zo'n dak ligt boven de grens van 35 m², dus een gecertificeerd bedrijf is verplicht. Met de rekentool reken je door wat jouw rij boxen ongeveer kost.