Asbest verwijderen in Zaltbommel

Een op de acht woningen heeft een verdacht dak

In de woonplaats liggen ongeveer 750 daken waarop asbestverdachte platen kunnen zitten. Bijna 670 daarvan zijn van een schuur of garage bij een woning. Samen beslaan ze ruim 77.000 vierkante meter. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 120, en in de vergelijking met 333 plaatsen is dat veel.

Het beeld is ongelijk verdeeld. In een paar buurten ligt het meeste, en daar speelt ook meteen een bijzonder verhaal: een wijk die wordt vernieuwd, een binnenstad met monumenten, en woningen uit de jaren tachtig die minder snel een probleem zijn. Wie in Zaltbommel een oude berging of schuur heeft, kan het best eerst kijken in welke buurt hij zit en wat daar is gebouwd.

Vergt: jaren zestig en zeventig, portiekflats en een herstructurering

De wijk Vergt telt 517 van de verdachte daken, bij ruim 2.150 woningen. Het is de buurt met veruit de meeste. De wijk is in de jaren zestig en zeventig gebouwd voor mensen met een modaal en lager inkomen, met portiekflats en geschakelde woningen, vooral sociale huur. Van de woningen is iets meer dan de helft in handen van verhuurders. Ruim de helft is gebouwd in de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd verwerkt.

Voor een portiekflat gelden andere regels dan voor een eigen schuur. Daken van bergingen, galerijen, gemeenschappelijke trappenhuizen en leidingen zijn eigendom van de verhuurder of de vereniging van eigenaren. Jij meldt als bewoner wat je ziet, en de eigenaar laat onderzoeken. Zit je in een koopwoning tussen huurwoningen in, vraag dan of de corporatie plannen heeft voor de bergingen in jouw rij. Aansluiten bij een project is vaak voordeliger dan in je eentje een offerte vragen.

In de wijk is bovendien een herstructurering gepland, met sloop van 234 woningen en nieuwbouw van ongeveer 337, waarvan de helft huur en de helft koop. Hoe ver dat plan is, vraag je na bij de gemeente. Bij sloop is een inventarisatie vooraf in de regel verplicht, ook voor de bergingen en bijgebouwen op het terrein.

Spellewaard en de woonwijken uit de jaren tachtig

Spellewaard heeft 140 verdachte daken bij bijna 1.500 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren tachtig, en tussenwoningen komen het meest voor. Zeven op de tien woningen zijn koop. Een tussenwoning uit die tijd heeft vaak een berging achter, en in woningen uit het begin van het decennium kan asbestcement nog zitten in vensterbanken, rookkanalen, gevelplaten en het dakbeschot. Harde vinyltegels kwamen tot halverwege de jaren tachtig voor, en losgebonden brandwerende platen werden in de loop van die jaren vrijwel niet meer gebruikt. Een woning uit de late jaren tachtig is dus minder verdacht dan een uit de jaren zeventig, maar niet automatisch vrij van asbest.

Aan de zuidkant van de stad ligt De Waluwe, een nieuwbouwwijk die vanaf het midden van de jaren negentig is ontwikkeld tussen de A2 en de Steenweg. Daar zijn de woningen en kantoren gebouwd nadat asbest was verboden. Bij een verbouwing hoef je daar zelden aan asbest te denken, en een bouwjaar opzoeken bij het Kadaster geeft zekerheid.

De binnenstad: een oude kern achter een lijstgevel

Binnen de stadsgracht bestaat het overgrote deel van de woningen uit een kern van de zestiende tot de achttiende eeuw, met een negentiende-eeuwse lijstgevel ervoor. In de buurt staan ruim 1.050 woningen. Het zijn vooral tussenwoningen, ruim de helft is koop. De buurt heeft 45 verdachte daken, en het aandeel woningen van vóór het verbod is hoog: ongeveer 85 procent.

De binnenstad is een beschermd stadsgezicht van bijna honderd hectare, met 171 rijksmonumenten in de plaats. De woningen op Bolwerk De Kat en aan de Waalkade bepalen het riviergezicht. Voor panden zoals deze geldt dat asbest zelden in de oorspronkelijke bouw zit, maar wel in aanpassingen: een kachelpijp, een uitbouw aan de achterkant, een plaat onder een dakkapel, een vloer. Verandert een sanering het aanzien van dak of gevel, dan stem je dat af met de gemeente. De gemeente heeft een subsidieverordening voor monumenten, die gaat over behoud en niet over asbest.

Lint, singels en dorpen rondom

Langs de buitenzijde van de singels groeide tussen het midden van de negentiende eeuw en het begin van de oorlog een lint van bebouwing. Rond de Vireusingel staan enkele villa's en middenstandswoningen. Aan de Maarten van Rossumsingel en het begin van de Steenweg verschenen complexen van arbeiderswoningen, in rijtjes en blokjes. Bij zulke panden kan een latere achterbouw of schuur asbest hebben, ook als het oorspronkelijke huis schoon is.

Buiten de kern liggen verspreide huizen. Aan de oostzijde liggen 34 verdachte daken bij 63 woningen, aan de westzijde 8 bij 75. Ruim een derde van het oppervlak is landbouwgrond. In de dorpen Brakel, Aalst en Zuilichem zijn vrijstaande woningen het meest voorkomende type, met als grootste bouwperiode de jaren vijftig tot en met de jaren zeventig. Bij een vrijstaand huis hoort vaak meer bijgebouw, en dus meer dak. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt niet onder de regeling voor particulieren; daar is altijd een gecertificeerd bedrijf nodig.

Schuren, bergingen en garageboxen

Bijna 1.820 bijgebouwen zonder eigen adres zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Daarnaast zijn er 350 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Per duizend woningen is dat bijna driehonderd bijgebouwen. De kavel van een grondgebonden woning is hier in het midden ruim 175 vierkante meter, dus veel bijgebouwen staan dicht op elkaar.

Bij een rij garageboxen is het dak vaak doorlopend en zijn er meerdere eigenaren. Zoek eerst uit wie waarvoor verantwoordelijk is. Is het een eigen box of schuur met gave, geschroefde platen van hooguit 35 m², dan kun je het zelf doen. Bij een groter dak, bij platen die zijn verweerd of bij een gedeelde rij is een bedrijf nodig. Een monster uit een laboratorium geeft zekerheid over wat er ligt.

Haven, kantoren en bedrijfspanden

Zaltbommel had een scheepswerf in de haven die eind negentiende eeuw het grootste industriële bedrijf van de stad werd, met ongeveer honderd arbeidsplaatsen. Tegenwoordig staan er ruim 220 utiliteitspanden van vóór het verbod, onder meer 67 bedrijfshallen en werkplaatsen, 39 kantoren, 5 scholen, 5 zorggebouwen en 2 sportgebouwen. Bij verkoop of verbouwing van zo'n pand vraagt een koper of verhuurder vaak om een inventarisatierapport. Werkgevers hebben een eigen verplichting: medewerkers boren of zagen niet in materiaal waarvan onduidelijk is wat het is.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Vijfentwintig keer gaf het KNMI de afgelopen vijf jaar voor Gelderland code oranje of rood af. Het dichtstbijzijnde windstation, Herwijnen op bijna tien kilometer, noteerde ooit een windstoot van ruim 133 kilometer per uur. Ligt er na een storm een gebroken plaat in de tuin, raak hem dan niet aan, houd kinderen en dieren weg en bel je verzekeraar.

Bijna de helft van de woningen heeft zonnepanelen, maar op asbest kunnen ze niet worden bevestigd zonder gaten in de platen. Saneer dus eerst. Wil je een zolder isoleren, kijk dan vooraf naar het dakbeschot. De gemeente heeft een regeling voor isolatie van eigen woningen; die gaat over energie en niet over het verwijderen van asbest. Meer over deze combinatie staat bij asbest eraf, zonnepanelen erop.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Rivierenland houdt toezicht op het werk. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest bij het huisvuil belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Als particulier lever je asbest gratis in bij de milieustraat, tot 2 m² per bezoek. Schoon puin en ander bouwafval kosten wel geld. Het afvoeren van asbest door een saneerder zit in de offerte.

Een container of steiger op de openbare weg vraagt een vergunning, minstens vijf werkdagen vooraf aangevraagd.

Rekenvoorbeeld: een garage van vier bij zes meter

Een garage van vier bij zes meter heeft een dak van 24 m². Onderzoek en verwijdering kosten bij elkaar volgens de richtprijzen vanaf € 2.300, en zolang er geen rapport is ligt de bovenkant rond € 3.000. Met 24 m² zit je onder de 35 m², dus als de platen gaaf en geschroefd zijn, mag je als eigenaar het werk in principe zelf doen. Met jouw eigen maten geeft de rekentool een eerste inschatting.