Asbest verwijderen in Vlijmen

Vliedberg: waar het zwaartepunt ligt

In de woonplaats liggen ruim duizend daken waarop asbest kan zitten, ongeveer 145 per duizend woningen. In de vergelijking met 333 plaatsen valt Vlijmen daarmee in de categorie veel. Ruim negen op de tien liggen op een schuur of garage bij een woning. Het verdachte dakoppervlak komt samen op ruim 38.000 m².

Het zwaartepunt is Vliedberg, met 662 verdachte daken bij ruim 2.000 woningen. De wijk is in de jaren vijftig besloten en gebouwd op de plek van de vroegere Konijnenberg, ten zuiden van de oude spoorlijn waar nu de A59 ligt. Bijna driekwart van de woningen is van voor het verbod, en ongeveer de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. Tussenwoningen komen er het vaakst voor en ruim de helft is koop. Zo'n wijk heeft veel bergingen en schuren van dezelfde leeftijd, vaak met dezelfde platen. Wie in een rij woont, kan beter met de buren overleggen dan alleen een offerte vragen.

Voor de hele woonplaats geldt dat ruim zes op de tien woningen van voor het verbod is. Op het niveau van de woonplaats staan er ruim 250 woningen van voor de oorlog, ruim duizend uit de jaren vijftig en begin jaren zestig, en ruim duizend uit de rest van de jaren zestig en de jaren zeventig. Daarna komt de bouw van de jaren tachtig, en dat is de periode waarin Vijfhoeven ontstond.

Vijfhoeven en het oude dorp

Vijfhoeven telt bijna 2.900 woningen, voornamelijk gebouwd in de jaren tachtig. Er liggen ruim 240 verdachte daken. Twee derde van de woningen is van voor het verbod, en ruim een vijfde uit de jaren zestig en zeventig. Dat het hier om een jonge wijk gaat, wil niet zeggen dat het veilig is: asbestcement werd tot het verbod nog gebruikt, al nam het gebruik na het begin van de jaren tachtig af. Golfplaten, gevelbeplating en dakbeschot uit die tijd kunnen er nog zijn.

In Vlijmen-Dorp, de oude kern, liggen 127 verdachte daken bij ruim 2.000 woningen. Daar is de helft van de woningen van voor het verbod, en komen appartementen het vaakst voor. Van de drie buurten is dit er een met in verhouding het minste aantal verdachte daken.

Het oude dorp en de wederopbouw

Het dorpscentrum is in de oorlog zwaar beschadigd en daarna herbouwd. Zo ontstond het Plein, met bakstenen winkels en woonhuizen in de traditionele trant van de wederopbouw, met roedenramen en schilddaken. Ook veel verwoeste boerderijen zijn hersteld, onder meer aan De Hoeven, met kleine roedenramen en wolfdaken.

Bij een herbouwd pand zegt het uiterlijk weinig over wat erin zit, want asbest herken je niet aan het huis. Wil je een dakkapel plaatsen, een zolder isoleren of een oude schoorsteen weghalen, laat dan eerst een deskundige kijken.

Schuren, bergingen en garageboxen

Bij de woningen staan ruim 2.300 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en ruim honderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat is ongeveer één bijgebouw op elke drie woningen. Veel daarvan hebben een dak van golfplaten.

Zelf verwijderen mag een particulier alleen bij hooguit 35 m² hechtgebonden asbest, uit de eigen woning of een bijgebouw op eigen erf. De platen moeten geschroefd zijn en heel blijven. De melding gaat via het Omgevingsloket: de sloopmelding uiterlijk een week vooraf, de startmelding twee dagen vooraf en de eindmelding de eerste werkdag na afloop. Verweerde of gebroken platen, vastgelijmd materiaal en alles buiten de eigen woning vallen daar niet onder. Het afvoeren van de platen staat uitgelegd bij asbest afvoeren.

Garageboxen in een rij delen meestal één dak. Daar speelt dat de eigenaren verschillen en dat een box niet los te saneren is zonder de platen van de buren aan te raken. Ga na wie het dak beheert voordat je iets laat doen.

De oude, langgerekte kern is nog te herkennen aan de loop van de Wolput, De Akker, de Achterstraat, de Meliestraat, de Wilhelminastraat en de Voorstraat. Na de Woningwet zijn aan de Pastoor van Akenstraat en Mommersteeg volkswoningen gebouwd, in drie varianten van de plattegrond. Zulke eenvoudige huizen zijn vaak in de loop van de tijd aangepast met een aanbouw, een nieuwe keuken of een berging.

Dat maakt het jaar van de laatste verbouwing belangrijker dan het bouwjaar van het huis. Een vensterbank, een stuk dakbeschot of een kachelpijp kan nog van asbestcement zijn, ook als het huis zelf ouder is dan het gebruik ervan.

Appartementen, huur en corporatie

In totaal zijn er ruim 1.250 adressen met een appartement, waarvan er 757 in Vlijmen-Dorp liggen. Ruim een kwart van de woningen is van een woningcorporatie, en een derde wordt gehuurd. Zit er asbest in een huurwoning, dan is onderzoek en verwijdering de zorg van de verhuurder. Zie je beschadigd plaatwerk, geef het door aan de verhuurder en blijf er zelf vanaf.

Heb je een koopappartement, dan besluit de vereniging van eigenaren over wat gedeeld is. Wil je verbouwen, vraag dan eerst of het gebouw is geïnventariseerd. Dat rapport laat vaak zien wat er in jouw woning kan zitten, en voorkomt dat je zelf een bureau inschakelt voor iets dat al bekend is.

Meliestraat en andere monumenten

Aan de Meliestraat staan veel rijksmonumenten, voornamelijk woonhuizen uit de negentiende eeuw en het begin van de twintigste. Je ziet er een staalkaart van stijlen: eenvoudige baksteengevels, pleisterwerk, stucornamenten, neorenaissance en art nouveau. In totaal telt Vlijmen 26 rijksmonumenten en 16 gemeentelijke monumenten. Het raadhuis en twee kerken zijn rijksmonument.

Asbest kan in zulke panden zitten in latere toevoegingen, zoals een bijkeuken, een stookplaats, een dakplaat of een vloer. Het weghalen zelf is toegestaan, maar het herstel daarna kan een vergunning vragen. Stem een nieuw dak of een nieuwe gevel daarom vooraf af met de gemeente. Dat voorkomt dat de sanering klaar is en het herstel stil komt te liggen.

Boerderijen, werkplaatsen en bedrijfspanden

Landbouwgrond beslaat bijna de helft van de woonplaats. In Haarsteeg en Nieuwkuijk staan kortgevelboerderijen, in Nieuwkuijk veel die na de overstroming zijn herbouwd. Haarsteeg zelf is een kleine kern, met twaalf woningen in de cijfers en geen enkel verdacht dak.

Op een erf met een stal of schuur geldt iets anders dan in een woonwijk. Voor agrarische bedrijfsgebouwen is de regeling voor particulieren er niet: ook een klein dak laat je door een gecertificeerd bedrijf saneren. In de kern hadden enkele woonhuizen vroeger een bedrijfsruimte voor leerlooierij of mandenmakerij.

Van de bedrijfspanden uit de tijd van vóór het verbod staan er ruim 125: tweeënveertig hallen en werkplaatsen, tweeëntwintig kantoren, vijf scholen, vijf zorggebouwen en vier sportgebouwen. Bij verbouw of sloop is een inventarisatie in de regel verplicht. Lees wat een asbestinventarisatie inhoudt.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In Noord-Brabant gold in vijf jaar tijd tweeëntwintig keer een code oranje of rood. Bij Herwijnen, bijna twintig kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 133 kilometer per uur gemeten. Een golfplaat die loskomt van een schuur of berging kan in stukken breken. Raak de stukken niet aan en houd huisdieren en kinderen weg. Maak de scherven vochtig en meld de schade bij je verzekeraar.

Bij bijna de helft van de woningen liggen zonnepanelen. Een asbestdak is daar niet geschikt voor, omdat de bevestiging gaten in de platen maakt. Wil je panelen op een berging, dan komt eerst een nieuw dak. Ongeveer drie op de tien woningen komt uit de periode tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig en heeft een spouwmuur zonder isolatie. De gemeente heeft een subsidieregeling voor het verduurzamen van bestaande woningen. Die gaat over energie. Asbestverwijdering valt daar niet onder.

Toezicht, afvoer en container

De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant ziet toe op sloop en sanering. Zie je dat asbest wordt gebroken of tussen het gewone afval belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Of je asbest bij de milieustraat kwijt kunt en onder welke voorwaarden, vraag je vooraf na bij de gemeente. Een saneringsbedrijf neemt de afvoer mee in de offerte.

Een container of steiger die langer dan een dag op straat staat, vraagt om een gratis melding, twee weken vooraf. Voldoe je niet aan de algemene voorwaarden, dan is een maatwerkvergunning nodig.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zeven meter

Reken met een schuur van vier bij zeven meter, goed voor 28 m² dak. Is er geen rapport, dan hoort er een inventarisatie bij. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.300, en het kan oplopen tot € 3.000. Met de maten van jouw dak rekent de rekentool het verder uit.