Asbest verwijderen in Sint-Michielsgestel

Een dorp aan weerszijden van de Dommel

De Dommel snijdt het dorp in twee delen, en aan beide kanten staan woningen en bijgebouwen waar asbest in kan zitten. In de woonplaats gaat het om ruim 1.000 verdachte daken. Op ruim 5.400 woningen is dat ongeveer 190 per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Sint-Michielsgestel in de klasse veel. Zo'n 870 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, ongeveer vijf van elke zes.

Ongeveer drie op de vier woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Daarbij komen ruim 2.800 bijgebouwen zonder eigen adres en bijna 190 garageboxen en bergingen met een eigen adres, ook allemaal van voor het verbod. Alleen al de bijgebouwen zonder adres zijn ruim één op elke twee woningen. Een schuurtje, een carport of een berging achter in de tuin is dus de plek waar je de meeste kans op platen hebt.

Het zwaartepunt van het dorp is in de loop der tijd verschoven. Door de bouw van een nieuwe kerk, de verlegging van de Dommel en nieuwe woonwijken aan weerszijden van de rivier is dat zwaartepunt verschoven. De uitbreiding na de oorlog ging voor een aanzienlijk deel ten koste van oude akkergronden. Ruim een derde van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het vaakst werd verwerkt. Het zegt iets over de kans, niet over een bepaald huis: bij elk dak of elke vloer geeft pas een monster zekerheid.

Venkant, Beekkant en Beekvliet

Deze buurt heeft de meeste verdachte daken van het hele dorp: 340 bij ruim 1.200 woningen. Bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod, en de grootste groep panden komt uit de jaren tachtig. Tussenwoningen komen het vaakst voor, bijna vijfhonderd, en ongeveer twee op de drie woningen is koop.

Het is een buurt uit een tijd waarin asbest minder werd gebruikt dan in de decennia ervoor, maar nog niet was verboden. Vooral asbestcement zat nog in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, en tot halverwege de jaren tachtig in harde vinyltegels. Wie in deze buurt een badkamer of meterkast wil slopen, laat dat eerst onderzoeken. Beekkant ligt aan de noordoostkant van het landgoed Beekvliet.

Het centrum en Theereheide

In de buurt Sint-Michielsgestel zelf, rond het centrum, liggen 266 verdachte daken bij ruim 1.400 woningen. Het zwaartepunt ligt bij bouwjaren in de jaren vijftig en zestig, en appartementen komen het vaakst voor, ruim vierhonderd. Ruim vier van de tien woningen is er huur. Het centrum wordt heringericht, met nieuwe appartementencomplexen en commerciële ruimten. Zit er asbest in een gemeenschappelijk deel van een oud gebouw, dan beslist de verhuurder of de vereniging van eigenaren mee. Ongeveer drie op de tien woningen in de plaats wordt gehuurd, en bijna twee op de tien is van een woningcorporatie. Als huurder meld je beschadigd materiaal bij de verhuurder en blijf je er zelf van af.

Theereheide ligt ten westen van het centrum en is de grootste buurt, met ruim 1.700 woningen en 132 verdachte daken. Het is vooral een wijk van rijwoningen, met hier en daar historische lintwoningen langs de Esscheweg en de Klokakker. Ruim de helft van de panden komt uit de jaren vijftig en zestig, en vier op de vijf woningen is koop.

Gemonde, Maaskantje en Halder

Gemonde is volgens de beschrijving van het cultuurhistorisch onderzoek een van de gaafste negentiende-eeuwse kerkdorpen van Midden-Brabant, met verspreide eenlaagse bebouwing langs de Sint Lambertusstraat. In Gemonde dateert de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig. Twee-onder-een-kapwoningen komen er het vaakst voor, en ruim acht op de tien woningen is koop.

Maaskantje heeft lintbebouwing van oudere boerderijen en huizen uit de achttiende en vroege negentiende eeuw, maar de grootste groep panden is gebouwd in de jaren negentig. Er liggen 113 verdachte daken bij 663 woningen. Halder is een oud gehucht aan de Dommel met ruim dertig woningen en elf verdachte daken. Bij zo'n klein gehucht telt elk dak mee.

Polders en Genenberg: verspreide huizen

Buiten de bebouwde kom liggen de verspreide huizen in de Sint-Michielsgestelse polders: 61 verdachte daken bij 108 woningen. Bij Genenberg zijn het er 52 bij 148 woningen, en bij Maaskantje 27 bij 45. Ongeveer twee derde van de woonplaats is landbouwgrond, en op een erf staan vaak meer gebouwen dan alleen het woonhuis.

Een stal of ander agrarisch bedrijfsgebouw valt niet onder de regeling voor particulieren. Ook een klein dak daarvan laat je saneren door een gecertificeerd bedrijf. De boerderijen in de gemeente zijn overwegend uit het laatste kwart van de negentiende eeuw en meestal van het langgeveltype. Laat het hele erf in één keer bekijken, zodat de inventarisatie alle gebouwen dekt.

Landhuizen, villa's en monumenten

Er zijn ruim vijftig rijksmonumenten, onder meer de Hervormde kerk, de molen De Genenberg en een neogotisch instituut. Langs de Dommel liggen landgoederen als Sterrenbosch, Haanwijk, Zegenwerp en Beekvliet. Aan de Ruwenbergstraat staan nog laat-negentiende-eeuwse villa's, en de landhuizen Mariënberg en Hemelrijk aan de Hemelrijkstraat zijn gesticht door rijke industriëlen.

Bij zulke panden is niet alleen het asbest de vraag, maar ook wat je er daarna mee mag doen. Vraag bij de gemeente vooraf of een andere dakbedekking, gevel of schuur een melding of vergunning nodig heeft. Dat voorkomt dat je na een sanering moet wachten op een tweede toestemming. Ook in oudere huizen kan asbest zitten op plekken die je niet verwacht: in een latere aanbouw, een vensterbank of een rookkanaal. De bouwperiode van het huis zegt daar minder over dan de datum van de laatste verbouwing.

Hallen, kantoren en scholen

Naast de woningen staan er 135 utiliteitspanden van voor het verbod. Daaronder zijn 45 bedrijfshallen en werkplaatsen, tweeëntwintig kantoren, negen sportgebouwen, zeven zorggebouwen en vijf scholen. Voor al deze panden is een inventarisatie vóór sloop of verbouwing in de regel verplicht, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit. Het bedrijf dat inventariseert, mag niet ook saneren.

Storm, zonnepanelen en isoleren

De provincie kende de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer de waarschuwing code oranje of rood. Het windstation Volkel ligt ruim vijfentwintig kilometer verderop en meette een windstoot van ruim 124 kilometer per uur. Liggen er na een storm gebroken stukken plaat in de tuin, raak ze dan niet aan, houd kinderen en huisdieren weg en bel je verzekeraar. Opruimen is werk voor een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen liggen er op bijna de helft van de woningen. Ligt er nog een asbestdak onder, laat dat dan eerst saneren. Voor duurzame maatregelen kent de gemeente een lening, maar die gaat over energie en niet over asbest. Bij ruim vier op de tien woningen is de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd; wie bij het isoleren van de zolder het dakbeschot aanpakt, laat dat eerst controleren.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op asbestwerk is in handen van de Omgevingsdienst Brabant Noord. De afvoer naar een erkende verwerker doet het saneringsbedrijf zelf, en dat zit in de offerte. Voor een container of steiger op de openbare weg is een ontheffing nodig, waarvoor leges gelden. Welke voorwaarden de milieustraat stelt aan asbest, vraag je vooraf bij de gemeente na. Zie ook asbest afvoeren.

Wie het werk door een bedrijf laat doen, moet rekening houden met de tijd. Na de sloopmelding geldt in de regel een wachttijd van vier weken, en het onderzoek gaat daar nog aan vooraf. Wil je een dak voor de winter vervangen, begin dan ruim van tevoren met het aanvragen van een prijs. Een particulier die zelf werkt en onder de grens van 35 m² blijft, meldt het uiterlijk een week vooraf en doet twee dagen voor de start nog een startmelding.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij zes meter

Neem een berging van drie bij zes meter: dat is 18 m² dak. Zonder rapport kost onderzoek plus verwijdering volgens de richtprijzen tussen € 2.200 en € 2.800. Zo blijf je ruim onder de 35 m² waaronder een particulier het zelf mag doen. Met de rekentool reken je door met jouw eigen maten.