Asbest verwijderen in Kaatsheuvel

Een dorp met veel verdachte daken

In de woonplaats liggen bijna 1.500 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ruim 85.000 m². Ruim 1.340 daken zitten op een schuur of garage bij een woning, ongeveer negen op de tien. Per duizend woningen zijn het er bijna tweehonderd, en vergeleken met 333 andere plaatsen valt het aantal in de categorie veel.

Daarnaast zijn er ruim drieduizend vierhonderd bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, en ruim honderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Samen is dat ongeveer één bijgebouw op elke twee woningen. Veel daarvan staan niet in het aantal verdachte daken, maar ze komen uit dezelfde tijd. Wie er een wil vervangen of afbreken, laat eerst kijken wat erop ligt.

Bouwperiode: bijna drie kwart van vóór het verbod

Bijna drie kwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ongeveer drie op de tien komen uit de jaren zestig en zeventig. Dat is de periode waarin asbest het meest werd toegepast: in vensterbanken, rond rookkanalen, in gevelbeplating en in harde vinyltegels.

De grootste groep woningen is gebouwd tussen halverwege de jaren zeventig en begin jaren negentig. Toen nam het gebruik af, maar asbestcement bleef tot het verbod verkrijgbaar. Golfplaten, gevelbeplating en dakbeschot uit die jaren kunnen het nog bevatten, en harde vinyltegels tot ongeveer halverwege de jaren tachtig. Aan de buitenkant is het materiaal niet te onderscheiden van vezelcement uit latere tijd, dus een monster geeft de uitsluitsel.

Ruim zeshonderd woningen zijn van vóór het einde van de oorlog. Tot de jaren vijftig was het een klein dorp met een groot buitengebied. Daarna werd in hoog tempo gebouwd, en dat is te zien in de buurten met de meeste panden uit de jaren vijftig en zestig.

Loonse Vaart, Pannenhoef en Draaiboom

Het zwaartepunt ligt in drie buurten. Loonse Vaart heeft 206 verdachte daken bij bijna achthonderd woningen. Het aandeel woningen uit de jaren zestig en zeventig is er klein, maar toch zijn bijna negen op de tien van vóór het verbod. Het westen van Pannenhoef telt 189 daken bij ruim vijfhonderd woningen, en daar komt bijna driekwart uit de jaren zestig en zeventig. Meer dan de helft van de woningen wordt er verhuurd. Het oosten van Pannenhoef heeft er 117 bij ruim driehonderd woningen.

Draaiboom heeft 173 daken bij bijna achthonderd woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren tachtig, tussenwoningen komen het meest voor en driekwart is koop. Ook daar geldt: dat een buurt uit de jaren tachtig komt, betekent niet dat er geen asbest ligt. Asbestcement werd nog toegepast, en schuurtjes en bergingen zijn vaak later bijgeplaatst.

Schoenmakerswoningen en lange achterbouw

In de Langstraat, waar het dorp ligt, ontwikkelde zich een leer- en schoenenindustrie. In de oude bebouwing heeft vrijwel elk woonhuis een klein of groot, langgerekt stuk achterbebouwing voor kleine bedrijven. Daarnaast staan er tweelaagse schoenenfabrieken en leerlooierijen, vooral uit de periode van rond de eeuwwisseling tot ongeveer het midden van de vorige eeuw. Arbeiderswoningen zijn eenvoudige eenlaagse blokjes van twee onder een kap met een gemeenschappelijke toegang via een rondboogpoortje.

Zo'n lange achterbouw is geen schuurtje van drie bij vier. Er zit vaak meer dan één dak aan vast, en de delen kunnen uit verschillende periodes komen. Plan je er een woonruimte, een garage of opslag van te maken, dan hoort bij verbouwing in de regel een inventarisatie. De 35 m²-grens geldt voor het totaal van wat je zelf weghaalt, en alleen voor geschroefde, onbeschadigde platen op een bijgebouw bij je eigen woning. Een bedrijfspand valt er niet onder.

Staatsliedenbuurt, Heikant en Rooi Dorp

Op de lijst volgen de Staatsliedenbuurt met 90 verdachte daken bij bijna driehonderd woningen en Hil (noord) met 75 bij ruim tweehonderdveertig. In beide buurten komt zeven op de tien woningen uit de jaren zestig en zeventig. Heikant telt 63 daken bij ruim vijfhonderd woningen, bijna alle uit de tijd van vóór het verbod. In Rooi Dorp, waar twee-onder-een-kapwoningen het meest voorkomen, zijn het er 74 bij ruim vierhonderdzestig woningen.

Hoort bij een twee-onder-een-kapwoning een berging of garage met een gedeelde wand of een doorlopend dak, overleg dan eerst met de buurman, voordat je een offerte aanvraagt. Hetzelfde geldt voor tussenwoningen, het meest voorkomende type in het dorp: ongeveer een derde van de woningen.

Nieuwere wijken en het vernieuwde centrum

Niet overal speelt asbest een rol. De Zandschel is vooral in het eerste decennium van deze eeuw gebouwd, en Het Hoekske en Els (west) zijn van de laatste jaren. Toch liggen er in De Zandschel 56 verdachte daken, bij ruim tweehonderd woningen, dus een nieuwere buurt is geen garantie. In de oude schoenmakerskern wordt het centrum al een tijd vernieuwd, met een nieuw marktplein, huurappartementen en rijwoningen. Voor een oud pand ernaast of erachter geldt bij sloop of verbouwing nog steeds de gewone regel: eerst een inventarisatie.

Het buitengebied

Ruim vier tiende van de woonplaats is landbouwgrond, met kortgevel- en langgevelboerderijen. Op agrarische bedrijfsgebouwen mag een particulier niet zelf aan de slag. Na een inventarisatie doet een gecertificeerd bedrijf het werk, hoe klein het dak ook is. Heeft het erf meerdere gebouwen met platen, laat dan alle gebouwen in één keer opmeten en prijzen.

Centrum, Bloemenbuurt en huurwoningen

Ruim een derde van de woningen is huur, en een kwart is van een woningcorporatie. In het centrum is ruim de helft huur en komen appartementen het meest voor, ruim driehonderd van ongeveer vijfhonderd woningen. In de Bloemenbuurt is bijna driekwart huur. Daar liggen 73 verdachte daken bij 160 woningen, bijna negen op de tien van vóór het verbod. De Schrijversbuurt heeft 71 daken bij ruim tweehonderdzestig woningen en ruim de helft huur.

Bij een huurwoning beslist de verhuurder over onderzoek en verwijdering. Een huurder meldt schade en laat het werk aan anderen. Voor appartementengebouwen geldt: gemeenschappelijke delen vallen onder de verhuurder of de vereniging van eigenaren, dus vraag eerst of er al een inventarisatie van het gebouw is.

Hallen, werkplaatsen en zorg

In het dorp staan bijna driehonderd utiliteitspanden van vóór het verbod, waaronder ruim honderdvijftig bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim veertig kantoren, twaalf zorggebouwen, negen sportgebouwen en zeven scholen. Eigenaren van zulke gebouwen laten het asbest na inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verwijderen, ook bij een paar platen. Een rapport helpt ook bij verkoop of verhuur.

Monumenten

Het dorp heeft dertien rijksmonumenten, onder andere twee molens en een kerk die nu als gezondheidscentrum wordt gebruikt. Bij een monumentaal pand of een schoenenfabriek die voor gemeentelijke monumentenstatus is voorgesteld, overleg je een nieuw dak of een andere gevel vooraf met de gemeente.

Storm, zonnepanelen en isolatie

De provincie telde de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood. Bij Gilze-Rijen, ruim twaalf kilometer verderop, is een windstoot van bijna 130 kilometer per uur gemeten. Ligt er na een storm gebroken plaatmateriaal in de tuin, veeg of stofzuig het dan niet. Houd kinderen en huisdieren weg, bel je verzekeraar en laat opruimen door een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen liggen op ongeveer vier van de tien woningen. Een dak met asbestplaten komt niet in aanmerking, want voor de bevestiging zijn gaten nodig. Een nieuw dak op de schuur gaat daarom vóór de panelen. Wie een zolder wil isoleren en tussen de balken vlakke platen aantreft, laat eerst een monster nemen en plant de sanering vóór de isolatie.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op asbestverwijdering ligt bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Worden er in de straat platen gebroken of verdwijnt asbest bij het gewone afval, dan kun je terecht bij de gemeente of bij die dienst.

Bij de milieustraat moet asbest verpakt zijn in doorzichtig plastic van minstens 0,2 mm met een sticker. Voor sloopasbest hoort een formulier melding afgifte asbest. Een container tot 6 m² mag twee weken in een parkeervak staan na een gratis melding. Groter of langer vraagt een ontheffing.

Rekenvoorbeeld: een achterbouw van zes bij zes meter

Een achterbouw van zes bij zes meter heeft een dak van 36 m². Heb je nog geen rapport, dan kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en maximaal € 3.300. Met 36 m² zit je boven de 35 m² waaronder een particulier zelf aan de slag mag. Met jouw maten rekent de rekentool een bedrag voor je eigen dak uit.