Asbest verwijderen in Raamsdonksveer

Een dorp tussen Donge en Bergsche Maas

Raamsdonksveer ligt aan de oostzijde van de Donge, tegenover de stad Geertruidenberg, ingesloten tussen de Bergsche Maas in het noorden en de Donge in het zuiden. Het is een plaats van handel en industrie. In de woonplaats liggen ruim 900 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 34.000 m². Bijna 850 daarvan zitten op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ruim 150, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt het dorp daarmee in de categorie veel.

Ongeveer driekwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Naast de woningen staan ruim 2.600 bijgebouwen zonder eigen adres uit de periode voor het verbod, bijna de helft van het aantal woningen, en ruim honderd garageboxen en bergingen met eigen adres. Wie een tuinhuis vervangt, een garage verbouwt of een berging wil slopen, kan dus een dak uit die tijd treffen.

Van ringdijk naar naoorlogse wijken

De structuur van het dorp is bepaald door een ringdijk die in de vijftiende eeuw werd aangelegd, met onder meer de Grote Kerkstraat, het Heereplein, de Hoofdstraat en de Prins Hendrikstraat. Tot het begin van de negentiende eeuw stonden bijna alle huizen op die dijk. Door de doorgaande weg tussen Oosterhout en Gorinchem groeide het dorp uit tot een verkeersdorp, met arbeiders in Sandoel en de burgerij in De Kant. Na de oorlog maakte Raamsdonksveer een sterke groei door. De oorspronkelijke structuur van kruisende wegen is nog herkenbaar, maar geheel omgeven door systematisch aangelegde nieuwbouwwijken.

Die groei zie je terug in het woningbestand. De meeste huizen zijn van na de oorlog, en een groot deel komt uit de jaren zestig en zeventig. Voor asbest is dat de belangrijke periode. In huizen uit die tijd zit asbestcement in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Bij veel van die onderdelen merk je pas wat er zit als je gaat slopen of verbouwen.

De buurt Raamsdonksveer en Hooipolder

De buurt Raamsdonksveer heeft met 588 verdachte daken bij ruim 3.300 woningen verreweg de meeste. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, tussenwoningen zijn het meest gebouwd, en de woningen zijn voor ruim de helft koop. Een derde van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig en ruim twee derde is van vóór het verbod.

Hooipolder en De Hoeven telt 302 verdachte daken bij bijna 2.400 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, ook hier is de tussenwoning het meest gebouwde type, en ruim zeven op de tien is koop. Ruim acht op de tien woningen is van vóór het verbod, het hoogste aandeel van de woonplaats. Kleinere aantallen vind je in de verspreide huizen en op het bedrijventerrein Dombosch.

Staan de bergingen in zo'n wijk in een aaneengesloten rij uit dezelfde bouwfase, dan kunnen buren samen een prijs vragen. Een saneerder werkt dan achter elkaar en de vaste kosten van opbouw, melding en afvoer worden over meer adressen verdeeld. Praat dus eerst met de buren voordat je alleen een offerte aanvraagt.

Haven, De Kant en Sandoel

In de negentiende eeuw leefde het dorp van hooibouw en van biezen- en rietcultuur. De hoepelmakerij was tot in de vorige eeuw een van de voornaamste industrietakken, en er waren vijf leerlooierijen, een zoutziederij en bierbrouwerijen. Aan het Heereplein staat nog een touwslagerij uit het begin van de negentiende eeuw en aan de Haven een pakhuis uit het begin van de vorige eeuw. Voor zo'n voormalig bedrijfspand dat als woning of kantoor wordt gebruikt, geldt bij sloop of verbouwing dezelfde regel als voor ieder gebouw van vóór het verbod: eerst een inventarisatie.

Rond de Haven en het Heereplein ligt de gave oude bebouwing, ondanks de demping nog herkenbaar als havenkern. Er staan woonhuizen van rond de eeuwwisseling, zoals Prins Hendrikstraat 30, en een rij woningen aan de Emmastraat uit het begin van de vorige eeuw. De Julianalaan was de eerste planmatige uitbreiding. Aan de Prins Bernardstraat en de Wilhelminalaan staan in De Kant villa's en classicistische herenhuizen uit de tweede helft van de negentiende eeuw.

Sandoel is een oud gehucht aan de Donge dat in de vorige eeuw volledig in het dorp is opgegaan. De arbeiderswoningen aan de Haven en Sandoel zijn sterk verbouwd. Sterk verbouwde woningen bestaan uit onderdelen van verschillende periodes, dus het bouwjaar van de straat zegt weinig. Bij een verbouwing hoort in de regel een inventarisatie, zodat je weet wat er zit voordat je gaat slopen.

Monumenten en oorlogsschade

Het dorp heeft zeven rijksmonumenten en 38 gemeentelijke monumenten. Tot de bezienswaardigheden horen het Lunet aan de Donge uit de negentiende eeuw, de watertoren, de molen De Onvermoeide en een gemaal aan de Oosterhoutseweg. De gemeente heeft een verordening voor leningen voor restauratie. Wil je in een monument of een pand rond de Haven asbest laten verwijderen, overleg dan vooraf met de gemeente over de dakbedekking of gevelafwerking die terugkomt.

In de oorlog werd de toren van de parochiekerk opgeblazen en de kerk verwoest. Ook de watersnood richtte veel schade aan.

Huur, corporatie en gemeenschappelijke delen

Ongeveer zes op de tien woningen is koop en vier op de tien huur. Ruim een derde van de woningen is van een woningcorporatie. In de buurt Raamsdonksveer is ruim vier op de tien huur. Huurders hoeven niet zelf te laten onderzoeken, want dat is een taak van de verhuurder. Beschadigde platen of een gebroken vensterbank meld je, zonder er zelf aan te werken. Een op de vijf woningen zit in een meergezinsgebouw. Bij zo'n gebouw beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder mee over gemeenschappelijke delen, en vraag je eerst naar een bestaand rapport voor het hele gebouw.

Bedrijfspanden langs de Dombosch

Het bedrijventerrein De Dombosch zorgde voor nieuwe bloei en veel werkgelegenheid. Er staan meer dan driehonderd utiliteitspanden uit de periode voor het verbod, waaronder ruim 175 bedrijfshallen en werkplaatsen, 42 kantoren, zes scholen en zes zorggebouwen. Een particulier mag in zulke panden zelf geen asbest verwijderen. Ook bij een paar platen is eerst een inventarisatie nodig en daarna een gecertificeerde saneerder. Zie asbestinventarisatie voor wat zo'n onderzoek inhoudt.

Ongeveer een derde van de woonplaats bestaat uit landbouwgrond. Voor agrarische bedrijfsgebouwen geldt dezelfde regel als voor bedrijfspanden. Alleen het woonhuis en bijgebouwen op het erf kun je als particulier tot 35 m² zelf aanpakken.

Storm, zonnepanelen en isoleren

Voor de provincie werd de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood gegeven. Bij het meetstation Gilze-Rijen Airport, op ruim vijftien kilometer, is ooit een windstoot van bijna 130 kilometer per uur gemeten. Platen van een schuur of garage kunnen bij zo'n storm loskomen of splijten. Laat de stukken liggen, bevochtig ze met een plantenspuit, houd kinderen en huisdieren weg en bel je verzekeraar.

Zonnepanelen zijn er op ruim vier op de tien woningen. Op een dak met asbestplaten kunnen ze niet, omdat voor de bevestiging gaten nodig zijn. Laat het dak dus eerst vervangen, zie asbest eraf, zonnepanelen erop. Wie een zolder of dak gaat isoleren, laat vooraf het dakbeschot controleren.

Milieustraat, container en toezicht

Welke voorwaarden de milieustraat stelt, vraag je vooraf aan de gemeente Geertruidenberg. Voor een container, keet of steiger op gemeentegrond volstaat een gratis melding bij één object dat hooguit zeven dagen blijft staan, met 1,5 meter doorgang. Meerdere objecten of een langere periode vragen een omgevingsvergunning, en daarbij kan precariobelasting gelden. Controle op asbestwerk gebeurt door de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij tien meter

Bij zes bij tien meter komt het dak uit op 60 m². Dat is meer dan de 35 m² die een particulier zelf mag verwijderen, dus een gecertificeerd bedrijf is verplicht. Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen samen vanaf € 2.500 en lopen ze op tot € 3.700. Vul jouw afmetingen in bij de rekentool voor een prijs op maat.