Asbest verwijderen in Rijen

Veel verdachte daken, bijna allemaal op bijgebouwen

In de woonplaats liggen ruim 1.500 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 84.000 m². Bijna 1.400 daarvan liggen op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ruim tweehonderd, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Rijen daarmee in de categorie veel. Het gaat dus om de berging achter in de tuin, de garage naast het huis of de overkapping boven het fietsenhok.

Ongeveer twee derde van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Daarnaast staan er bijna 3.600 bijgebouwen zonder eigen adres uit de periode voor het verbod, bijna één op elke twee woningen, en ruim 400 garageboxen en bergingen met eigen adres. Wie een schuur koopt of een carport wil bouwen, kan dus een dak met oud plaatmateriaal aantreffen.

Vijf Eiken en Wolfsweide

De meeste verdachte daken liggen in twee buurten. In Vijf Eiken zijn het er 626 bij ruim 1.500 woningen, in Wolfsweide 558 bij ruim 1.600. Vijf Eiken is gebouwd in de jaren vijftig en zestig, met tussenwoningen als meest voorkomend type. Ruim negen op de tien woningen is van vóór het verbod, en ruim acht op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Bijna zes op de tien is koop.

Wolfsweide is een uitbreiding ten oosten van het dorpslint, in etappes gebouwd vanaf de jaren zeventig. De grootste groep woningen komt uit de jaren tachtig, en weer zijn tussenwoningen het meest gebouwd. Toch staat ook hier een groot aantal verdachte daken, terwijl de woningen meestal niet uit de piekperiode komen. Het bouwjaar van het huis zegt dus niet alles over de berging, de garage of de aanbouw.

Staan bergingen in een rij met gedeelde erfgrenzen, zoek dan eerst uit of het dak over meer erven doorloopt. Is dat zo, overleg dan met de buren: een plaat die bij het losmaken breekt, kan over de erfgrens terechtkomen. Eén aanvraag voor de hele rij is eenvoudiger dan losse klussen, en de vaste kosten van opbouw, melding en afvoer worden dan gedeeld.

Van leerlooierij tot vliegbasis

Rijen begon als gehucht van Gilze en groeide na de komst van het station in de negentiende eeuw sterk, vooral door de lederindustrie. Er kwamen leerlooierijen en de eerste steenbakkerij aan de Vijf Eiken. De lederindustrie verdween na het begin van de jaren vijftig. Aan de Stationsstraat zijn leerfabrieken, woonhuizen en kantoren gesloopt, waarna er woonhuizen aan de Prins Hendrikstraat en het winkelcomplex Stationspromenade voor in de plaats kwamen.

Bij het dorp ligt een vliegbasis. Ten zuiden van de spoorlijn kwamen woningen voor gezinnen van militairen die er werkten, een gebied dat al gauw de militaire wijk werd genoemd. Naast die wijk werd in de jaren negentig de villawijk De Grote Spie gebouwd, met 72 vrijstaande woningen, bijna allemaal koop. In De Grote Spie is vrijwel geen dak verdacht. Het is een van de buurten met de laagste aantallen.

Het dorp is in korte tijd gegroeid. In de eerste helft van de negentiende eeuw telde het nog 42 huizen met 279 inwoners, nu staan er ongeveer 7.000 huizen met ongeveer 16.000 inwoners. In de oorlog werd het gemeentehuis van Gilze gebombardeerd en een bedrijf aan de Julianastraat grotendeels vernield. Daarna werd in Rijen een nieuw gemeentehuis aan het Raadhuisplein gebouwd, en dat werd het bestuurscentrum. Het dorp heeft grote pleinen, zoals het Raadhuisplein en het Burgemeester Sweensplein, en aan de Hoofdstraat staat de neogotische Maria Magdalenakerk. Rijen telt tien rijksmonumenten. Wil je in een monument of een beeldbepalend pand asbest laten verwijderen, stem dan vooraf met de gemeente af welke dakbedekking of gevelafwerking daarna terugkomt.

Arbeiderswoningen en woningbouwverenigingen

Een deel van de arbeiders woonde in huizen die door de werkgever of een vereniging werden gebouwd. Een voorbeeld is het rijtje aan de Tuinstraat 25 tot 31, gebouwd in opdracht van een fabrieksdirecteur. Een fabriek bouwde aan de Rijense Dijk, de huidige Julianastraat, twaalf woningen voor het eigen personeel, waaronder een rij van tien aaneengesloten arbeiderswoningen. Een woningvereniging bouwde dertig huurwoningen in de Pastoor Gillisstraat en de latere Schepenstraat en acht grotere woningen in de Heistraat. Ook aan de Haansbergseweg en in de Wilhelminastraat staan rijen arbeiderswoningen.

Later gebouwd zijn het Centrumgebied Oost en de Schildersbuurt, beide uit de jaren vijftig en zestig, met tussenwoningen als meest voorkomend type. Het Centrumgebied Oost heeft 95 verdachte daken bij ruim 800 woningen, de Schildersbuurt 64 bij ruim 700. Wil je daar een berging vervangen of een zolder verbouwen, laat dan eerst onderzoeken wat er zit.

Het centrum, appartementen en huur

In Centrumgebied West zijn appartementen het meest voorkomend, 500 van de ongeveer 740 woningen, en ongeveer zes op de tien is huur. Het gebied heeft maar 17 verdachte daken. Bij een appartement zit asbest, als het er is, vaker in gemeenschappelijke delen. Dan beslist de verhuurder of de vereniging van eigenaren mee. Vraag de beheerder naar een bestaand rapport voor het gebouw voordat je zelf een bureau inschakelt.

Ruim drie op de tien woningen is van een woningcorporatie. In een huurwoning moet de verhuurder het onderzoek en de verwijdering regelen. Meld beschadigde platen, zoals een gebroken vensterbank, en werk er zelf niet aan.

Het buitengebied

Bijna de helft van het grondgebied bestaat uit landbouwgrond. In het Buitengebied Noord liggen 41 verdachte daken bij maar 54 woningen en in het Buitengebied Zuid 10 bij 13 woningen. Op een erf staan vaak meerdere gebouwen. Bij een woonhuis met bijgebouwen mag de eigenaar zelf tot 35 m² geschroefde, onbeschadigde platen verwijderen. Voor agrarische bedrijfsgebouwen geldt dat niet: daar moet een gecertificeerd bedrijf het werk doen, ook als het dak klein is. Laat bij een erf alle gebouwen in één keer bekijken.

Bedrijfshallen, kantoren en scholen

Naast de woningen staan ruim driehonderd utiliteitspanden uit de periode voor het verbod: 120 bedrijfshallen en werkplaatsen, 57 kantoren, acht scholen, zeven zorggebouwen en vijf sportgebouwen. Het voormalige buurtschap Haansberg is een bedrijventerrein geworden. Particulieren mogen in dergelijke bedrijfspanden niets zelf weghalen. Na een inventarisatie voert een gecertificeerd bedrijf de sanering uit. Lees meer bij asbestinventarisatie.

Storm, zonnepanelen en isoleren

Het windstation Gilze-Rijen Airport ligt op nog geen drie kilometer. Daar is ooit een windstoot van bijna 130 kilometer per uur gemeten. In de afgelopen vijf jaar zijn er voor Noord-Brabant tweeëntwintig waarschuwingen van code oranje of rood afgegeven. Waait er een golfplaat van een berging, dan is breuk snel gebeurd. Blijf van de stukken af, bevochtig ze met een plantenspuit, houd kinderen en huisdieren weg en bel je verzekeraar.

Bij ruim een derde van de woningen liggen zonnepanelen op het dak. Op asbestplaten zijn panelen niet te bevestigen zonder gaten te boren. Laat het dak eerst vervangen, zie asbest eraf, zonnepanelen erop. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatiemaatregelen. Wie een zolder of dak gaat isoleren, laat vooraf het dakbeschot controleren, zodat de sanering voor de isolatie komt.

Milieustraat en toezicht

Bij de milieustraat is het inleveren van asbest gratis, mits het is verpakt in doorzichtige plasticfolie van minstens 0,2 mm. De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant houdt toezicht op sloop- en saneringswerk met asbest. Een melding bij de gemeente of de omgevingsdienst is op haar plaats als je platen ziet breken of asbest in de huisvuilcontainer ziet verdwijnen. Bij een sanering door een bedrijf zit de afvoer van het asbest in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een dubbele garage van vier bij acht meter

Vier bij acht meter geeft een dakoppervlak van 32 m². Bestaat er nog geen rapport, dan hoort een inventarisatie bij de kosten. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.500 en lopen ze op tot € 3.300. Bij 32 m² zit je vlak onder de 35 m²-grens voor zelf verwijderen. Zet je eigen afmetingen in de rekentool en kijk wat dat oplevert.