Asbest verwijderen in Goirle

Een dorp dat tegen Tilburg aan ligt

Goirle hoort bij het stedelijke gebied van Tilburg en deelt met de stad onder meer het netnummer en het openbaar vervoer. Voor asbest speelt dat een kleine rol. Wat telt, is de bouwgeschiedenis van het dorp zelf: fabrieksbuurtjes uit de negentiende eeuw, naoorlogse uitbreidingen, en wijken uit de jaren zeventig en tachtig.

In de woonplaats liggen 1.245 daken waarvan wordt vermoed dat ze asbest bevatten, samen ruim 61.000 m². Daarvan liggen er 1.111 op schuren en garages bij woningen. Per duizend woningen zijn het er ruim honderdvijfentwintig, waarmee Goirle in de klasse met veel verdachte daken valt als je het met honderden andere plaatsen vergelijkt. Het blijft een vermoeden. Alleen een monster uit het laboratorium laat zien of er echt asbest in de platen zit.

Bouwperioden per buurt

Het zwaartepunt van de bouw ligt in de periode van het midden van de jaren zeventig tot en met de jaren negentig: ruim vier op de tien woningen. Daarnaast komt ongeveer een kwart uit de periode van het einde van de oorlog tot halverwege de jaren zeventig, en minder dan een op de tien is van voor de oorlog. Het midden van de woningvoorraad ligt rond het begin van de jaren tachtig.

Goirle-Centrum, Wildackers en 't Ven zijn vooral van de jaren vijftig en zestig. In het Centrum komen appartementen het meest voor, in Wildackers tussenwoningen en in 't Ven twee-onder-een-kapwoningen. Grobbendonck en Abcoven zijn van de jaren zeventig, De Groote Akkers van de jaren tachtig, De Hoge Wal van de jaren negentig en De Boschkens van de jaren tien van deze eeuw.

Die volgorde is handig om te kennen, want de hoogtijdagen van asbest in de bouw liggen in de jaren zestig en zeventig. Daarna nam het gebruik af, maar het eindigde pas bij het verbod.

De Groote Akkers, Abcoven en Herstallen

De Groote Akkers heeft de meeste verdachte daken: 215, op ruim achthonderd woningen, waarvan bijna alle van voor het verbod. Daarna volgen Abcoven met 147, Herstallen met 145, Grobbendonck met 132 en Wildackers met 127.

Het patroon verschilt per buurt. In Grobbendonck, Rivieren en Geestelijken komen vier vijfde of meer van de woningen uit de jaren zestig en zeventig. In De Groote Akkers is dat maar een op de honderd, want die buurt komt vooral uit de jaren tachtig. Toch heeft juist die buurt de meeste verdachte daken. Een asbestdak is dus niet voorbehouden aan de oudste wijken.

In Herstallen komen zes op de tien woningen uit de jaren zestig en zeventig, in Kruiden slechts een op de veertien, en toch telt Kruiden 79 verdachte daken. Voor een eigenaar is het praktisch: kijk naar jouw dak, niet naar de gemiddelde buurt.

Schuren, garages en bergingen

Er zijn 4.104 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ruim vier per tien woningen, en 270 garageboxen en bergingen die wel een eigen adres hebben. Bij de meeste huizen is dat de plek waar het asbestdak ligt: golfplaten op een schuur, een berging of een overkapping.

Als particulier mag je hooguit 35 m² heel gebleven, geschroefde golfplaten zelf weghalen uit je eigen bijgebouw op eigen erf. Dat is zinvol als het om een kleine berging gaat. Is het dak groter, zijn de platen gebarsten, bemost of vastgelijmd, dan hoort een gecertificeerd bedrijf het te doen. Tel bij meerdere bijgebouwen de oppervlakten bij elkaar op voordat je beslist.

De wettelijke volgorde is vast. Bij een bedrijf volgt na de inventarisatie een sloopmelding, daarna een wachttijd, en pas dan komt het werk. Plan dat dus ruim voordat je een nieuw dak, een dakkapel of zonnepanelen wilt laten leggen.

Fabrieksbuurtjes, Kerkstraat en monumenten

Door de ligging aan de Leij was Goirle een goede plek voor textielindustrie, en in de negentiende eeuw kwamen er textielfabrieken. Een fabriek aan de Watermolenstraat heeft nog sheddakhallen. Na het midden van de negentiende eeuw groeide de bevolking flink, vooral langs de oude kerkwegen en de nieuw aangelegde Tilburgseweg, met veel arbeiderswoningen. Er zijn nog maar enkele gave arbeidershuizen uit die tijd over.

De Woningwet maakte woningbouw met rijkssteun mogelijk, en dat leidde onder meer tot de Kalverstraat, de Hoogstraat en de Sint-Janstraat. Een volkswoningbouwproject van een woningbouwvereniging aan de Dr. Ariënsstraat, het Wildpleintje en de Spinnerijstraat is kort na de Eerste Wereldoorlog gebouwd. Aan het begin van de jaren zeventig werden oudere wijken en straten grootschalig gesaneerd, in de zin van stadsvernieuwing.

Aan de Kerkstraat, de Tilburgseweg en de Kloosterstraat staan huizen met meer stedelijke allure, onder meer een villa met jugendstildetails. Goirle telt negenentwintig rijksmonumenten, plus twee molens en een kapel. Voor gemeentelijke monumenten is er een subsidieregeling. Bij een monument stem je een sanering af met de gemeente.

Huur, koop en appartementen

Ruim zeven op de tien woningen zijn koop, en ongeveer een kwart is van een corporatie. De verschillen per buurt zijn groot. In het Centrum zijn koop en huur bijna gelijk verdeeld. In Wildackers en Abcoven is ruim vier op de tien huur, terwijl in 't Ven en Grobbendonck ruim acht op de tien koop zijn.

Voor een huurder beslist de verhuurder over onderzoek en sanering. Meld verdacht materiaal schriftelijk en haal er niets uit. Appartementen zijn er minder dan in de stad, ruim achttienhonderd adressen, waarvan er 420 in het Centrum liggen. Bij een complex kan de vereniging van eigenaren een inventarisatie van het hele gebouw laten maken, zodat een eigenaar die later wil verbouwen niet opnieuw hoeft te beginnen.

Bedrijfspanden en buitengebied

Naast woningen telt de plaats 234 utiliteitspanden van voor het verbod: 107 bedrijfshallen en werkplaatsen, 27 kantoren, 14 zorggebouwen, 9 sportgebouwen en 7 scholen. Voor deze panden kan een particulier niet zelf aan de slag. Wie een van deze panden wil slopen of verbouwen, laat eerst inventariseren en schakelt voor de sanering een gecertificeerd bedrijf in.

Bijna de helft van de grond in de woonplaats is landbouwgrond. Verspreide huizen Goirle telt 61 verdachte daken op 129 woningen, waarvan twee derde van voor het verbod. Ook de dorpen Riel en Breehees horen bij de gemeente. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt de 35 m²-regel niet, ook niet als het dak klein is.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In Noord-Brabant werd de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood afgekondigd. Bij het weerstation bij Gilze-Rijen, ruim tien kilometer van de plaats, is ooit een windstoot van ruim 129 kilometer per uur gemeten. Plaatdelen die zijn losgeraakt of gebroken raak je niet aan. Zet kinderen en huisdieren buiten bereik en laat je verzekeraar de schade weten.

Bijna vier op de tien woningen zijn al voorzien van zonnepanelen. Een dak met asbestplaten moet eerst gesaneerd worden. Bijna de helft van de grondgebonden woningen is van begin jaren tachtig of eerder, en in 't Ven staat ruim de helft van de geregistreerde energielabels op D tot en met G. Wie daar het dak isoleert, laat eerst het dakbeschot controleren, want ook dat kan asbest bevatten.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant is de toezichthouder bij het verwijderen van asbest. Worden er platen gebroken of ligt er asbest bij het gewone afval, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Bij de milieustraat is asbest inleveren gratis als je het gescheiden aanbiedt. Een bouwcontainer die niet langer dan vier weken blijft, op verharding op je eigen perceel staat en binnen de maximale maten blijft, meld je vier weken vooraf. In alle andere gevallen vraag je acht weken vooraf een ontheffing aan. Het afvoeren van het asbest zit bij een saneerder in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zeven meter

Een schuur van vier bij zeven meter komt uit op een dak van 28 m². Met een inventarisatie erbij kost het volgens de richtprijzen vanaf € 2.300 en kan het oplopen tot € 3.000. Met 28 m² blijf je net onder de 35 m² die een particulier zelf mag weghalen, maar alleen als de platen heel en geschroefd zijn. Reken met jouw eigen maten door in de rekentool. Meer over het onderzoek vooraf vind je bij asbestinventarisatie.