Asbest verwijderen in Berkel-Enschot

Twee dorpen, ruim driehonderd verdachte daken

Berkel en Enschot zijn twee boerendorpen die aan elkaar zijn gegroeid. De parochiekerken staan anderhalve kilometer van elkaar, en het dorp hoort bij de gemeente Tilburg. In de woonplaats liggen 304 daken waarop asbest kan zitten, volgens de gegevens, waarvan 238 op een schuur of garage bij een woning: ongeveer vier van de vijf. Samen is dat bijna 40.000 m² dak. Per duizend woningen is het er bijna vijftig, wat bij de 333 vergeleken plaatsen op het gemiddelde ligt.

Een verdacht dak is daarmee nog geen bewijs. Van buiten lijkt asbestcement sterk op het vezelcement dat later kwam, en alleen een laboratoriumuitslag geeft zekerheid. Ruim een kwart van de woningen is bovendien in de laatste tien jaar gebouwd, dus het gaat zeker niet om elk huis. Van de woningen is 57 procent van voor het verbod, en bijna vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het meest werd verwerkt.

Rauwbraken, Eikenbosch en Ruiven

Na de oorlog groeide het dorp snel, dankzij de Tilburgse textielindustrie, van ruim drieduizend naar zevenduizend inwoners. Eind jaren zeventig was de open ruimte tussen Berkel en Enschot volgebouwd, onder meer met Eikenbosch.

De meeste verdachte daken liggen in Rauwbraken: 51 daken bij ongeveer 580 woningen. De grootste groep panden komt daar uit de jaren vijftig en zestig, met vooral twee-onder-een-kapwoningen, en ruim negen op de tien woningen is van voor het verbod. In Eikenbosch liggen er 50 bij ongeveer 780 woningen. Ook daar is de grootste groep uit de jaren vijftig en zestig, met vooral tussenwoningen, en ruim negen op de tien woningen is van voor het verbod.

Ruiven telt 36 verdachte daken bij ongeveer 730 woningen, en bijna alle woningen zijn van voor het verbod. Het is een jaren-zeventigwijk, met negen op de tien koopwoningen en weer vooral tussenwoningen. Dat zijn de jaren waarin asbest het meest werd toegepast: in gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en dorpels, brandwerende plaat in garages en rond de cv-ketel, vinylzeil in keukens en harde vinyltegels. Wie in zo'n wijk een huis koopt en wil verbouwen, doet er goed aan voor het slopen te laten kijken wat er zit.

Berkel Noord, Enschot en de jongere buurten

Berkel Noord heeft 34 verdachte daken bij ruim duizend woningen. De grootste groep panden is er uit de jaren tachtig en iets meer dan de helft is van voor het verbod. Die buurt is dus een mix van oudere en jongere woningen. In Enschot Oost liggen er 18, in Enschot Midden 12.

In de jongere buurten zijn de aantallen klein. Koningsoord, op het terrein van de voormalige abdij, heeft 7 verdachte daken bij ruim 850 woningen, en bijna alle woningen zijn in de laatste tien jaar gebouwd. In recente nieuwbouw hoef je geen asbest te verwachten.

Schuren, garageboxen en bergingen

Naast de verdachte woondaken zijn er ruim 2.200 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, plus ruim 220 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Een kavel van een grondgebonden woning is in het midden ongeveer 280 m², groot genoeg voor een schuur of stalling. Zelf slopen mag als eigenaar tot 35 m² geschroefde, onbeschadigde platen, en die ruimte geldt voor alles bij elkaar: wie een stuk zelf doet, kan de rest niet meer laten saneren.

Een rij garageboxen vraagt meer overleg. Meestal ligt er één doorlopend dak op, dat toebehoort aan verschillende eigenaren, zoals bewoners, een belegger of een corporatie. Wie één box aanpakt, raakt de platen van de buurbox. Een beheerder die voor de hele rij kan spreken, maakt het werk een stuk eenvoudiger.

Breek, zaag of boor niet in de platen en spuit het mos er niet af met een hogedrukspuit. Daarmee komen vezels vrij, en die belanden op je erf en in de tuin van de buren.

Het buitengebied en de boerderijen

Meer dan de helft van de woonplaats bestaat uit landbouwgrond. In het buitengebied in het noordoosten liggen 29 verdachte daken bij maar 62 woningen, in het noordwesten 22 bij 116. Verhoudingsgewijs is dat veel meer dan in de wijken, wat bij erven met losse stallen, schuren en loodsen past. De boerderijen zijn meestal langgevelboerderijen met een Vlaamse schuur, en rond Heukelom, dat bij de gemeente Oisterwijk hoort, staan er veel uit de negentiende eeuw.

Het woonhuis geeft zelden problemen. Het draait om wat er later bij is gekomen: een stal, een werktuigenberging of een overkapping met golfplaten. Is zo'n gebouw agrarisch in gebruik, dan is de particulierenregeling niet van toepassing en haalt een gecertificeerd bedrijf het asbest weg, na een inventarisatie. Heeft het erf meer gebouwen, laat ze dan allemaal in één ronde onderzoeken.

Huurwoningen, appartementen en bedrijfspanden

Een corporatie bezit ongeveer een op de acht woningen, en huur is er bijna een kwart. Een huurder die asbest vermoedt, bijvoorbeeld in een barstende vensterbank of een plaat op de berging, belt de verhuurder en raakt het materiaal niet aan.

Er staan ruim 900 adressen met het woningtype appartement, waarvan 382 in Koningsoord. Over gemeenschappelijke delen beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder. Verder zijn er 93 utiliteitspanden van voor het verbod: 36 bedrijfshallen en werkplaatsen, 18 kantoren, 5 sportgebouwen, 3 scholen en 2 zorggebouwen. Voor die panden geldt de particulierenregeling niet. Wie er een installatie aanlegt of een muur doorboort, loopt zonder overzicht het risico asbest aan te treffen.

Abdijen, villa's en monumenten

Het dorp telt 26 rijksmonumenten en 25 gemeentelijke monumenten, onder meer de trappistenabdij Koningshoeven, de Rendierhoeve, villa De Lange Akker aan de Bosscheweg, het gemeentehuis aan de Raadhuisstraat, de kerken van Berkel en Enschot en een aantal boerderijen. De abdij Koningshoeven met omgeving en de Bosscheweg zijn aangewezen als gebieden van bijzondere stedenbouwkundige waarde. Langs de Bosscheweg staan villa's op ruime kavels met parkachtige tuinen.

Het weghalen van asbest uit zo'n pand is toegestaan, maar wat je terugplaatst kan een vergunning vragen. Bespreek een nieuw dak of een nieuwe gevel dus vooraf met de gemeente. Voor het herstel van monumenten bestaat een subsidieregeling, bedoeld voor het gebouw en niet voor asbest. Villa's en oude dorpswoonhuizen hebben het zelden in de oorspronkelijke bouw, maar een latere aanbouw, kachelpijp of vloer kan het wel bevatten.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor Noord-Brabant gold de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood. Harde wind kan golfplaten van een schuur tillen of ze bij de val breken. Ligt er daarna plaatmateriaal in de tuin, veeg of zuig het niet op. Maak de stukken nat, houd kinderen en dieren op afstand en bel je verzekeraar. Een gecertificeerd bedrijf ruimt het op.

Ruim de helft van de woningen in het dorp heeft zonnepanelen. Op een dak met asbestplaten gaat dat niet, omdat de bevestiging gaten vraagt, dus een schuur of garage krijgt eerst een nieuw dak. De gemeente kent een isolatieregeling voor woningeigenaren, maar die dekt de isolatie en niet het weghalen van asbest. Isoleer je een zolder uit de jaren zestig of zeventig van binnen, dan kun je asbesthoudend dakbeschot aantreffen. Een monster geeft zekerheid, en de sanering gaat dan vóór de isolatie.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant ziet toe op het verwijderen van asbest. Iemand die platen ziet breken of asbest in de gewone afvalbak ziet verdwijnen, kan dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst. Een sloopmelding gaat via het Omgevingsloket.

Asbest tot 35 m² lever je gratis in bij de milieustraat, behalve buizen, goed verpakt en met de digitale sloopmelding. Een grotere klus handelt het saneringsbedrijf af, met een afgesloten container of big bags. Staat die op de weg, dan gelden de gemeentelijke regels voor gebruik van de openbare ruimte.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij acht meter

Een schuur van vier bij acht meter heeft 32 m² dak. Zonder rapport begin je met een inventarisatie. Samen met het verwijderen kost dat volgens de richtprijzen € 2.500 tot € 3.300. Met 32 m² zit je dicht bij de 35 m² die een particulier maximaal zelf mag doen. De rekentool rekent jouw eigen maten door. Meer over het onderzoek vind je bij asbestinventarisatie.