Asbest verwijderen in Oirschot

Waar de asbestdaken in het dorp liggen

In de woonplaats liggen ruim 880 daken waarop asbest kan zitten, samen goed voor bijna 150.000 m². Ruim 660 daken zitten op een schuur of garage die bij een woning hoort. Vergeleken met 333 andere plaatsen valt het aantal per woning in de categorie veel.

De meeste verdachte daken liggen in de buurt rond de Markt, 236 stuks. Daarna volgt De Notel met 195, en dan de verspreide huizen rond Spoordonk met 148. Die verdeling zegt iets over de aard van de klus. In een dorpskern gaat het om bergingen en aanbouwen achter smalle percelen, in het buitengebied om schuren op een erf. Het zijn heel verschillende daken, met verschillende regels en een andere aanpak.

Bouwperiode: bijna zeven op de tien woningen

Bijna zeven op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Dat zijn er ruim vierduizend. Bijna drie op de tien komen uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbestcement het meest werd gebruikt. In die huizen zit het vaak in vensterbanken, rond rookkanalen, in gevelbeplating onder de dakrand en in harde vinyltegels op de vloer.

De meeste woningen zijn gebouwd tussen halverwege de jaren zeventig en begin jaren negentig. Een huis uit die tijd is niet vanzelf asbestvrij: asbest werd tot het verbod nog toegepast, al werd het na de jaren tachtig minder. Golfplaten, gevelbeplating en dakbeschot uit die tijd kunnen het nog bevatten, en harde vinyltegels tot ongeveer halverwege de jaren tachtig. Van buiten lijkt het op vezelcement van latere datum; alleen een monster geeft zekerheid.

Daarnaast zijn ruim achthonderd woningen gebouwd vóór het einde van de oorlog. Daar zit zelden asbest in de oorspronkelijke bouw, maar wel in wat later is toegevoegd, zoals een kachelpijp, een vloer of een aanbouw.

Rond de Markt: kern, appartementen en huur

Rond de Markt staan vooral woonhuizen van een of anderhalve laag, en de kern is vanaf de jaren twintig flink uitgebreid, deels met woningwetwoningen van steeds hetzelfde type. Verder komt in deze buurt het appartement het meest voor, en ruim vier op de tien woningen is huur. De meeste panden daar zijn gebouwd in de jaren vijftig en zestig.

Dat vraagt om een andere route dan bij een koophuis met schuur. Zit er asbest in een huurwoning, dan beslist de verhuurder over onderzoek en verwijdering. Ziet een huurder een gebarsten vensterbank of een stuk plaat dat los zit, dan geeft hij dat door en blijft er zelf van af. In een appartementengebouw valt een gemeenschappelijk deel, zoals een leidingschacht of een berging in de kelder, onder de vereniging van eigenaren. Vraag eerst of het gebouw al is geïnventariseerd, want een bestaand rapport scheelt tijd en geld.

De Notel: rijen woningen uit de jaren zeventig

De Notel is de tweede buurt qua aantal verdachte daken, met 195 bij ruim 1.500 woningen. Bijna alle woningen komen uit de periode voor het verbod, en meer dan de helft uit de jaren zestig en zeventig. De grootste groep panden is gebouwd in de jaren zeventig, en tussenwoningen zijn er het talrijkst. Bijna negen op de tien woningen is een koopwoning.

Wie in zo'n rij woont, heeft meestal een berging of aanbouw die in dezelfde periode is neergezet als die van de buren. Staat er dezelfde berging naast jouw huis, dan is de kans groot dat het dak van hetzelfde materiaal is. Samen een prijs vragen scheelt: het opzetten van de werkplek, de melding en de afvoer worden dan niet per adres gerekend. Het totaal van wat je zelf mag weghalen blijft wel hooguit 35 m² per eigenaar, voor platen die geschroefd zijn en heel blijven.

Erven, boerderijen en gehuchten

Meer dan de helft van het oppervlak in de woonplaats is landbouwgrond. Rond het dorp liggen gehuchten als Notel, Straten en Snepseind, met verspreide boerderijen op kruisingen en in stroken. Ten westen van het dorp ligt Boterwijk, met een lange strook van boerderijen. Op zo'n erf staat zelden één gebouw. Een schuur, een stal, een kapschuur en een werkplaats hebben ieder hun eigen dak, vaak uit verschillende perioden.

In Snepseind en Bijsterveld liggen 59 verdachte daken bij ruim tweehonderd woningen, en in Straten met Moleneind 37 bij ruim tachtig. In Straten met Moleneind komt ruim acht op de tien woningen uit de tijd van vóór het verbod. Bij de verspreide huizen in het zuiden, richting de Oirschotse Heide, geldt dat voor ongeveer een kwart van de woningen, en daar liggen toch 76 verdachte daken. Het bouwjaar van het huis zegt daar dus weinig over het dak: een schuur kan veel later zijn neergezet, of juist ouder zijn dan de woning.

Op een agrarisch bedrijfsgebouw is zelf werken niet toegestaan. Ook een klein dak laat een gecertificeerd bedrijf verwijderen, na een inventarisatie. Heeft het erf meerdere gebouwen met platen, laat dan het hele erf bekijken, zodat de saneerder alles in één keer kan prijzen.

Werkplaatsen, scholen en kantoren

Naast de woningen telt het dorp ruim driehonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Daaronder zitten ruim honderdvijftig bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna honderd kantoren, twaalf schoolgebouwen en een paar sportgebouwen. Het gaat dus om een flink aantal gebouwen met een dak dat uit de tijd van vóór het verbod kan stammen.

Voor zulke panden geldt: eerst een inventarisatie, daarna verwijdering door een gecertificeerd bedrijf. Dat geldt voor elk oppervlak. Voor een eigenaar of huurder is het ook handig om te weten wat waar zit, zodat een monteur of schilder niet per ongeluk in materiaal boort of zaagt dat asbest kan bevatten.

Beschermd dorpsgezicht en monumenten

De kern valt deels onder een rijksbeschermd dorpsgezicht, en de gemeente telt 142 rijksmonumenten en 105 gemeentelijke monumenten. Asbest verwijderen uit zo'n pand mag, maar wat er daarna op het dak of in de gevel terugkomt, kan een vergunning vragen. Stem een nieuw dak of een andere gevelafwerking daarom vooraf af met de gemeente. Voor gemeentelijke monumenten bestaat een subsidieverordening voor instandhouding, dus vraag ook na of die voor jouw pand iets kan betekenen.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor Noord-Brabant werd de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood afgegeven. Bij het weerstation Gilze-Rijen, bijna dertig kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 124 kilometer per uur gemeten. Ligt er na een storm gebroken plaatmateriaal op het erf, raak het dan niet aan en veeg het niet bij elkaar. Hou kinderen en dieren op afstand, geef de schade door aan je verzekeraar en laat het opruimen door een gecertificeerd bedrijf.

Ruim vier op de tien woningen heeft zonnepanelen, maar niet op een dak met asbestplaten: voor de bevestiging zijn gaten nodig. Panelen op de schuur beginnen dus met een nieuw dak. Bij het isoleren van een zolder speelt iets soortgelijks: stuit je op vlakke platen tussen de dakbalken, laat dan eerst een monster nemen. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie en zonnepanelen, bedoeld voor die maatregelen en niet voor het verwijderen van asbest. Plan de sanering dus vóór de isolatie, zodat het werk niet twee keer hoeft.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant controleert of asbestwerk volgens de melding verloopt. Breekt iemand in de buurt platen of verdwijnt asbest in een gewone afvalbak, dan geef je dat door aan de gemeente of aan die dienst.

Bij de milieustraat lever je asbest gratis in, tot 35 m². Dat is genoeg voor een kleine schuur, maar niet voor een groot dak. Voor een container of steiger op de weg is geen ontheffing nodig als het object past binnen het aanwijzingsbesluit van de gemeente. Past het niet, dan is een ontheffing nodig, waarvoor ruim zeventig euro leges geldt. Een saneringsbedrijf regelt dat meestal zelf, maar het staat op jouw adres, dus kijk even mee.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zes meter

Meet een schuur vier bij zes meter, dan ligt er 24 m² dak op. Is er geen rapport, dan reken je voor onderzoek en verwijdering samen op een bedrag vanaf € 2.300, dat kan oplopen tot € 3.000. Met 24 m² zit je ruim onder de 35 m² waarboven een particulier het niet meer zelf mag doen, maar verweerde of gebroken platen vragen sowieso een bedrijf. Zet je eigen maten in de rekentool.