Asbest verwijderen in Eindhoven

Asbest laten verwijderen in een stad met veel gezichten

Eindhoven is geen stad met één soort asbestprobleem. Het is een stad van fabriekswijken, naoorlogse flatstroken, rijtjeshuizen uit de jaren zeventig en een binnenstad waar na het bombardement weinig oud is overgebleven. Wat er in jouw geval speelt, hangt vooral af van wat voor gebouw je hebt, wanneer het is gebouwd en of je eigenaar of huurder bent.

In de woonplaats liggen ruim dertienduizend daken waarvan wordt vermoed dat ze asbest bevatten, samen ruim 263.000 m². Per duizend woningen zijn dat er ruim honderd, waarmee Eindhoven in vergelijking met honderden andere plaatsen in de klasse met veel asbestverdachte daken valt. Het gaat bijna steeds om bijgebouwen: 13.405 van die daken liggen op schuren en garages bij woningen, niet op de woning zelf.

Een vermoeden is geen vaststelling. Of een dak echt asbest bevat, blijkt pas uit een monster dat een laboratorium onderzoekt. Maak daarom nooit zelf een gat of een breuk in een plaat om te kijken wat erin zit.

Bouwperioden: van Philipsdorp tot de flats van de jaren zestig

Ongeveer een op de zeven woningen is van voor de oorlog, ruim een derde komt uit de periode tot halverwege de jaren zeventig. Ruim zeven op de tien woningen zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en ongeveer een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbestcement het meest werd gebruikt.

Het verschil tussen wijken is groot. Philipsdorp en Drents Dorp zijn arbeiderswijken uit de jaren tien en twintig, waar ongeveer tachtig procent van de woningen huur is. Oud-Stratum, Tuindorp en Doornakkers hebben vooral panden uit de periode van de jaren twintig tot en met de jaren veertig. Oud-Gestel is overwegend gebouwd in de jaren vijftig en zestig, Oud-Tongelre in de jaren zeventig, Oud-Woensel in de jaren tachtig.

In oude panden zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel in latere ingrepen: een aanbouw, een berging, een rookkanaal, een vloer. Bij woningen van na de jaren zeventig neemt het gebruik af, al bleef asbestcement in de handel tot het verbod. Een huis uit de jaren tachtig is dus niet automatisch schoon. Wil je zeker weten wat er zit, dan is een monster de enige betrouwbare manier.

Schuren, garages en bergingen: waar de meeste daken liggen

De buurten met de meeste asbestverdachte daken staan niet in het centrum. Tempel voert de lijst aan met ruim veertienhonderd daken op ruim tweeduizend driehonderd woningen, waarvan ruim vier vijfde uit de jaren zestig en zeventig. Daarna volgen Woenselse Heide met bijna duizend, Vaartbroek met ruim achthonderd en Vlokhoven met ruim vijfhonderd daken. In al die buurten is het overgrote deel van de woningen van voor het verbod.

Opvallend is dat de oudere buurten ook hoog scoren. Doornakkers-Oost heeft ruim vijfhonderd daken, en Doornakkers-West, Woensel-West en Tivoli komen elk op bijna vijfhonderd. In Tivoli staan die op ongeveer achthonderd woningen. Asbestdaken zijn dus niet beperkt tot de uitbreidingswijken van de jaren zestig en zeventig.

Rond de woningen staan ook nog veel gebouwtjes zonder eigen adres. Er zijn er bijna veertigduizend van voor het verbod, plus ruim zevenduizend garageboxen en bergingen die wel een eigen adres hebben. Liggen die in een blok van een corporatie of vereniging van eigenaren, dan is de eigenaar van het blok de partij die over de sanering beslist.

Huur, corporatie en appartementencomplexen

Meer dan de helft van de woningen is huur en ruim een derde hoort bij een corporatie. In het Centrum is ruim tachtig procent huur en bijna alles meergezins, en ook in Oud-Woensel is het grootste deel huur. Strijp S, het vroegere fabriekscomplex, is grotendeels van de afgelopen tien jaar en voor negen van de tien woningen huur.

Voor een huurder verandert dat de aanpak. Je mag niets laten slopen aan een woning die niet van jou is en je laat zelf geen onderzoek doen zonder toestemming. Wat je wel kunt doen: foto's maken van het materiaal, de plek vastleggen en de verhuurder schriftelijk melden. Een corporatie heeft vaak al een inventarisatie van het complex. Vraag dus eerst naar het rapport.

Bij appartementen komt de vereniging van eigenaren erbij. In de stad staan bijna negenenvijftigduizend adressen met woningtype appartement. Ruim achttienduizend woningen zitten in een flat uit de periode van de jaren vijftig tot halverwege de jaren tachtig. In zulke gebouwen horen galerijschotten, vensterbanken en leidingkokers tot de plekken die bij een verbouwing of renovatie worden onderzocht. Laat dat dan vooraf voor het hele gebouw doen, zodat niet elke bewoner afzonderlijk met een eigen rapport komt.

Bedrijfshallen, kantoren en scholen

Eindhoven heeft meer dan drieduizend utiliteitspanden van voor het verbod: ruim achthonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna zevenhonderd kantoren, honderdnegentien scholen, honderdzeventien zorggebouwen en vijfentachtig sportgebouwen. De stad had een zwaar industrieel verleden, en een deel van dat erfgoed is hergebruikt, zoals de voormalige lampenfabriek die nu bibliotheek en academie huisvest.

De regeling voor particulieren staat hier buiten beeld. Een inventarisatie is vóór sloop of verbouwing in de regel verplicht, en de sanering is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf. Wie een pand wil herbestemmen, doet er goed aan het onderzoek te laten lopen voordat de architect begint. Anders komt het asbest pas in beeld als de ruimte al is leeggehaald en de planning staat.

Beschermde wijken en monumenten

Philipsdorp is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht, en in de gemeente staan ook het Witte Dorp, Villapark Den Elzent en Villapark Tongelre op de lijst van beschermde gezichten. Daarnaast telt de plaats honderdnegenenvijftig rijksmonumenten. De bescherming geldt voor het gebied, niet voor elk pand afzonderlijk.

Wie in zo'n wijk een asbestdak vervangt, moet er rekening mee houden dat een nieuw dak er anders uitziet dan het oude. Vraag voor je een sanering laat plannen bij de gemeente na of er een vergunning nodig is. Dat is vooral belangrijk bij daken en gevels die vanaf de straat te zien zijn.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In de afgelopen vijf jaar had Noord-Brabant tweeëntwintig keer te maken met code oranje of rood. Op het weerstation bij het vliegveld, ruim vijf kilometer buiten de stad, is ooit een windstoot van ruim 124 kilometer per uur gemeten. Bij zulk weer kunnen oude golfplaten breken of losraken. Laat ze liggen, houd kinderen en huisdieren uit de buurt en meld de schade bij je verzekeraar. Het opruimen laat je over aan een gecertificeerd saneerder.

Ongeveer drie op de tien woningen hebben zonnepanelen. Wie panelen wil op een dak met asbestplaten, moet eerst saneren, want de platen mogen niet worden doorboord. Bijna de helft van de woningen komt uit de periode tot halverwege de jaren zeventig, en wie zo'n huis gaat isoleren, kijkt best ook naar de zolder. Laat bij het isoleren van een schuin dak het dakbeschot controleren, want ook dat kan asbest bevatten.

Toezicht, milieustraat en container op straat

Toezicht op het verwijderen van asbest is in Eindhoven in handen van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. Zie je dat iemand platen breekt, ziet het werk er slordig uit of ligt er asbest bij het gewone afval, dan kun je dat bij de omgevingsdienst of de gemeente melden.

Wie zelf wat inlevert, houdt zich aan de regels van de milieustraat: tot 35 m², dubbel verpakt in dik plastic met dichtgeplakte naden, thuis ingepakt en minimaal een dag vooraf aangemeld. De afvoer door een saneringsbedrijf zit in de regel in de offerte. Is een container nodig, dan geldt voor een container tot vijf aaneengesloten dagen een vrijstelling, mits hij open is, afgedekt wordt en niet op betaald parkeren staat. Voor een langere periode, voor een steiger of voor een hoogwerker is een vergunning nodig. Voor ten hoogste twee objecten bestaat een flitsvergunning met een termijn van zeven werkdagen.

Rekenvoorbeeld: een blok van vier garageboxen

Stel dat een blok van vier garageboxen samen een dak heeft van 60 m². Dat is groter dan de grootste rij in de prijstabel, dus de rekentool rekent per vierkante meter. Een onderzoek en de sanering samen kosten dan vanaf € 2.500 en kunnen oplopen tot € 3.700. Omdat het blok van een vereniging of verhuurder is, valt het buiten de regeling voor particulieren, ook als het onder de 35 m² zou blijven. Vul je eigen maten in bij de rekentool en kijk wat dat voor jouw dak betekent. Wil je meer weten over de volgorde van onderzoek en sanering, lees dan over de asbestinventarisatie.