Asbest verwijderen in Sprang-Capelle

Een uitgerekt dorp met veel schuren

Sprang-Capelle bestaat uit Sprang, Capelle, Vrijhoeve en Nieuwevaart, met gehuchten als de Hogevaart en Labbegat. De straten zijn lang en de bebouwing staat vlak langs de weg, vaak verspringend. In de woonplaats liggen bijna duizend daken waarop asbest kan zitten. Bij ruim 4.200 woningen is dat ruim tweehonderd per duizend woningen. Ongeveer 860 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, ruim acht van elke tien.

Bijna acht op de tien woningen is van voor het verbod. Daar komen ruim 2.100 bijgebouwen zonder eigen adres bij en bijna 150 garageboxen en bergingen met een eigen adres, ook allemaal van voor het verbod. Dat is ongeveer één bijgebouw zonder adres op elke twee woningen. Ongeveer een derde van alle woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het vaakst werd verwerkt.

De plaatsen ontstonden nadat de Grote of Zuid-Hollandse Waard was bedijkt en het veen werd ontgonnen. Sprang-Capelle ligt in de Langstraat, ten westen van Waalwijk en ten zuiden van de Bergsche Maas. De dorpen hoorden tot het begin van de negentiende eeuw bij Holland, en het is daardoor een protestantse plaats in een overwegend rooms-katholieke streek. Later werd de schoenmakerij de belangrijkste bron van inkomsten, nadat de hooi-export daarvoor lange tijd belangrijk was geweest.

Winkels in woonhuizen en boerderijen herken je aan vergrote vensters, bijvoorbeeld langs de Kerkstraat. Bij een pand dat ooit voor iets anders is gebruikt, zegt het bouwjaar weinig over wat er later is aangepast. Vraag bij een koop of verbouwing daarom wat er is veranderd, en laat bij twijfel eerst onderzoeken voordat je gaat breken of boren.

Vrijhoeve: de helft van alle verdachte daken

In Vrijhoeve liggen 498 verdachte daken bij bijna 1.800 woningen, de helft van het totaal. Na de oorlog zijn hier de meeste nieuwe woonwijken verrezen. De grootste groep panden komt uit de jaren tachtig, en tussenwoningen komen het vaakst voor, bijna zevenhonderd. Bij ruim vier van de tien woningen gaat het om huur. Ruim acht op de tien woningen is van voor het verbod.

Dat laatste is belangrijk als je denkt dat een woning uit de jaren tachtig vanzelf veilig is. Asbest werd in die tijd minder gebruikt dan eerder, maar was nog niet verboden. Vooral asbestcement, zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, kwam nog voor, en tot halverwege dat decennium harde vinyltegels. Bij een verbouwing van de badkamer of meterkast hoort dus in de regel een inventarisatie.

Capelle en Nieuwevaart

Capelle en Nieuwe Vaart tellen 276 verdachte daken bij ruim 1.200 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, en vrijstaande woningen zijn het meest voorkomende type, ruim achthonderd. Bijna drie kwart van de woningen is koop. Capelle was tot rond de vorige eeuwwisseling het rijkste dorp van de gemeente. De kern ligt aan de oude veendijk en de voormalige turfvaart, met de Hoofdstraat, de Schoolstraat en de Haven als lijn.

Volgens de cultuurhistorische beschrijving heeft Capelle verder geen uitbreidingen gekend. Nieuwevaart kreeg in de jaren vijftig en zestig een klein wijkje. In de woonplaats is het middelste perceel van een grondgebonden woning ruim zeshonderd vierkante meter. Op zo'n kavel is naast het huis ruimte voor een schuur, een garage en een tuinhuis, en elk daarvan heeft een eigen dak.

Sprang: de kern rond de Kerkstraat

In Sprang liggen 211 verdachte daken bij ruim 1.100 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, en bijna de helft van de woningen is uit de jaren zestig en zeventig. Vrijstaande woningen komen er het vaakst voor, ruim vierhonderd, en ongeveer zeven op de tien is koop. Rond de oude kerk liggen boerderijen, woonhuizen en enkele kleine villa's. De Kerkstraat liep in een bocht om de kerk heen, en de Oudestraat is pas in de twintigste eeuw volgebouwd, vooral vanaf de jaren zestig.

Zeldzaam is het Kempisch woonhuis aan de Willem van Gentsvaart. Veel huizen uit de jaren twintig en dertig hebben een mansardekap of mansardetopgevel met rode tuile-du-Nord-pannen en ondiepe driehoekige erkers. Het bouwjaar vertelt bij huizen als deze niet wat er later is aangebouwd. Een aanbouw, een berging of een schuur kan uit een tijd komen waarin asbest nog gewoon werd gebruikt.

Huur, corporatie en sociale woningbouw

Ruim een derde van de woningen wordt gehuurd, en bijna drie op de tien is van een woningcorporatie. De Korte Nieuwstraat in Nieuwevaart heeft een rijtje woningen dat kort na de Eerste Wereldoorlog werd gebouwd als eerste sociale woningbouw van gemeentewege. Aan de Heistraat staan vier blokjes van twee sociale woningen in wederopbouwstijl.

Voor huurders is de regel eenvoudig: meld wat je ziet bij de verhuurder en werk er zelf niet aan. Het onderzoek en de sanering zijn zaak van de verhuurder. Wil je als huurder zelf iets verbouwen, zoals een keuken, bespreek dat dan eerst. De verhuurder moet weten of er asbest zit voordat het oude eruit gaat.

Hogevaart, monumenten en bijzondere gebieden

De plaats heeft zevenendertig rijksmonumenten. Het cultuurhistorisch onderzoek wijst drie gebieden aan met een bijzondere stedenbouwkundige waarde: de lijn van de Kerkstraat tot de Heistraat met de kommen van Sprang en Vrijhoeve, de Schoolstraat met de Haven in Capelle en de Hogevaart met een stuk van de Winterdijk. Aan de Hogevaart staan directievilla's, een kasteelachtig huis en een houthandel die er nog bestaat.

Bij een pand in zo'n gebied vraag je bij de gemeente vooraf na of een andere dakbedekking, gevel of schuur een melding of vergunning nodig heeft. Zo sta je na de sanering niet stil omdat er nog een toestemming ontbreekt.

Hallen, werkplaatsen en kantoren

Naast de woningen staan er 138 utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om 67 bedrijfshallen en werkplaatsen, vijftien kantoren, zeven zorggebouwen, vijf scholen en drie sportgebouwen. Voor een bedrijfspand biedt de particulierenregeling geen uitkomst: een gecertificeerd bedrijf doet het werk. Een inventarisatie is vóór sloop of verbouwing in de regel verplicht, en inventariseerder en saneerder zijn twee losse bedrijven.

Storm, zonnepanelen en een nieuwe schuur

De provincie kreeg in vijf jaar tijd tweeëntwintig keer code oranje of rood. Op ruim veertien kilometer ligt het station Gilze-Rijen Airport, waar een windstoot van ruim 129 kilometer per uur is gemeten. Ligt er na een storm gebroken plaatmateriaal op het erf, maak het dan niet schoon. Houd kinderen en huisdieren weg, maak de stukken nat en bel je verzekeraar.

Zonnepanelen liggen op iets meer dan een derde van de woningen. Wie een asbestdak heeft, saneert eerst. Zet je daarna iets nieuws neer, of leg je meer dan 20 m² nieuwe verharding aan, dan schrijft de gemeentelijke verordening voor dat het regenwater op eigen terrein wordt verwerkt: 60 liter per vierkante meter verhard oppervlak, met een leegloop van hooguit 48 uur. Vraag bij de gemeente na wat voor jouw plan geldt.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op asbestverwijdering hoort bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. De afvoer naar een erkende verwerker doet het saneringsbedrijf zelf; dat zit in de offerte. Zie ook asbest afvoeren. Wie zelf platen heeft weggehaald, volgt de regels van de milieustraat voor het inleveren. Voor een container op gemeentegrond is een online melding nodig, en daarvoor is precariobelasting verschuldigd.

Laat je een bedrijf het werk doen, plan dan de tijd in. Na de sloopmelding geldt in de regel vier weken wachttijd, en de inventarisatie gaat daaraan vooraf. Bij een kleine klus in eigen beheer, onder de 35 m², volstaat een sloopmelding uiterlijk een week vooraf en een startmelding twee dagen voor de start.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij vijf meter

Een schuur van vier bij vijf meter komt op 20 m² dak. Zonder rapport begint de richtprijs voor onderzoek en verwijdering samen bij € 2.200, en de bovengrens ligt bij € 2.800. Dat is ruim onder de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen. Vul je eigen maten in de rekentool in voor een indicatie.