Asbest verwijderen in Werkendam

Asbestdaken in Werkendam: bijna alles ligt achter de woning

In de woonplaats liggen ruim 550 daken waarop asbest kan zitten, samen ongeveer 38.500 m². Bij ruim 4.600 woningen komt dat neer op zo'n 120 verdachte daken per duizend woningen, en vergeleken met 333 andere plaatsen valt Werkendam daarmee in de categorie veel. Het gaat om platen die er van buiten uitzien als gewoon vezelcement. Of er asbest in zit, blijkt pas als een monster in een laboratorium is onderzocht.

Opvallend is waar die daken liggen. Op de woonhuizen zelf zijn het er maar 33, tegenover 466 op schuren en garages bij een woning. Wie hier asbest op een dak vermoedt, kijkt dus vooral naar het bijgebouw. Dat scheelt in de aanpak: zo'n dak is klein genoeg om in veel gevallen binnen de regels voor particulieren te vallen, mits de platen heel zijn.

Ruim zeven op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ongeveer 3.300 woningen. Bijna drie op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het vaakst werd toegepast: in golfplaten, gevelbeplating, vensterbanken en rond rookkanalen.

Vervoornepolder zuid: de meeste verdachte daken in één wijk

De buurt met de meeste verdachte daken is Vervoornepolder zuid: 347 van de ruim 550. Er staan ruim duizend woningen, het grootste deel uit de jaren zeventig, en ongeveer drie kwart van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Tussenwoningen zijn er het meest, 412 adressen, en de verhouding tussen koop en huur ligt op ongeveer 58 tegen 42.

Dat patroon is herkenbaar. In een rij tussenwoningen heeft bijna iedereen een berging of schuur met hetzelfde type dak, vaak in dezelfde jaren neergezet. Het loont om met de buren te praten voordat je een offerte aanvraagt. Een saneerder die toch al in de straat staat, kan meerdere daken in één keer aanpakken.

Welgelegen volgt met 55 verdachte daken bij ruim 700 woningen. Daar is vrijwel alles van vóór het verbod, met de jaren tachtig als grootste bouwperiode en opnieuw de tussenwoning als meest voorkomend type. In Vervoornepolder noord liggen er 36, in een buurt uit de jaren vijftig en zestig waar vrijstaande woningen het meest voorkomen. Burchtpolder heeft er elf, Werkense polder tien: daar is ongeveer een op de tien woningen van voor het verbod en is de grootste groep panden uit de jaren negentig.

Schuren, garages en bergingen

Daarnaast staan er bijna 2.000 bijgebouwen van vóór het verbod die geen eigen adres hebben, en ruim honderd garageboxen en bergingen mét adres. Bij een verbouwing of sloop vallen ook die onder de regels voor inventarisatie en melding, al heeft de schuur achter de woning geen eigen huisnummer.

Voor zo'n schuur geldt de bekende grens. Als eigenaar mag je hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, als het bij je eigen woning of bijgebouw op eigen erf zit en de platen geschroefd zijn. Het totaal telt, dus een deel zelf verwijderen en de rest laten saneren kan niet. Dakleien, vastgelijmd materiaal en platen die verweerd of gebroken zijn, laat je aan een gecertificeerd bedrijf. Een sloopmelding doe je uiterlijk een week vooraf via het Omgevingsloket, de startmelding twee dagen vooraf en de eindmelding op de eerste werkdag na afloop.

De oude kern: dijkhuizen, steegjes en arbeiderswoningen

De dorpsstructuur wordt bepaald door de dijken langs de Nieuwe Merwede. In de Hoogstraat staan huizen met een stedelijk karakter, bedoeld voor notabelen, en tot ongeveer het midden van de negentiende eeuw stonden de woonhuizen vooral aan de Hoogstraat, de Vissersdijk en in de stegen van Zevenhuizen. Kenmerkend is de steegbebouwing: aaneengesloten eenlaagse huisjes onder een zadeldak. Kleinere vissershuizen zijn vaak in de dijk gebouwd.

In Centrum Werkendam is de grootste groep panden gebouwd in het begin van de twintigste eeuw. Aan de voet van de Sasdijk en de Sleeuwijkse dijk zijn aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw blokken arbeiderswoningen gebouwd. In huizen van die leeftijd hoort asbest zelden bij de oorspronkelijke bouw. Het zit wel vaak in wat later is toegevoegd: een vensterbank, een afvoer, plaatwerk achter de kachel of een aanbouw van latere datum. Bij die huizen weegt het jaar van de laatste verbouwing zwaarder dan het bouwjaar. Bij het centrum horen 28 verdachte daken.

Het dorp telt 24 rijksmonumenten en kent een subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten. Uit een monument mag asbest weg, maar de nieuwe dakbedekking of gevelafwerking kan een vergunning vragen. Stem dat vooraf af met de gemeente, zodat het werk niet halverwege blijft liggen.

Huur, corporatie en appartementen

Bijna drie op de tien woningen is van een woningcorporatie, en ruim een derde is huur. Huur je een woning waar asbest in zit, dan ligt het onderzoek en de verwijdering bij de verhuurder. Een gebroken plaat in de berging geef je door aan de verhuurder, en je blijft er zelf van af. Wil je als huurder iets aanpassen, bijvoorbeeld een nieuwe keuken op eigen kosten, laat dan eerst weten wat er wordt gesloopt, zodat de verhuurder kan nagaan of daar asbest in zit.

Ongeveer één op de zes woningen is een meergezinswoning. In het centrum zijn dat vooral appartementen: 265 adressen. In een gebouw met een vereniging van eigenaren is het gemeenschappelijke deel, zoals schachten en bergingen, een zaak van de vereniging. Vraag voor je een eigen appartement verbouwt of er al een inventarisatie van het gebouw bestaat. Dat scheelt een eigen onderzoek.

Buitengebied, Biesbosch en erven

Ruim de helft van het grondgebied is landbouwgrond, en Werkendam omvat een groot deel van de Biesbosch. In het buitengebied liggen verdachte daken in vier gebieden: 17 in de Biesbosch, 16 in het zuiden, 15 in Oostwaard en 6 in het noorden. Het zijn kleine aantallen bij weinig woningen: in Oostwaard liggen 15 verdachte daken bij 23 woningen.

Een stal of bedrijfsschuur op een agrarisch erf is geen zaak voor de particuliere regeling. Ook een klein dak laat je dan na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verwijderen. Heb je een erf met meerdere gebouwen, laat dan alles tegelijk bekijken: dat bespaart opbouwkosten en dubbele meldingen. In de Biesbosch stonden verspreid keten van seizoenarbeiders, later vaak van baksteen gebouwde landarbeidersketen. Wil je zo'n gebouw verbouwen of slopen, dan is een inventarisatie de eerste stap.

Bedrijventerrein en bedrijfspanden

Er staan ruim 200 utiliteitspanden van vóór het verbod. Daaronder zijn 90 bedrijfshallen en werkplaatsen, 35 kantoren, 5 zorggebouwen en 2 sportgebouwen. Op het bedrijventerrein liggen 17 verdachte daken. Voor bedrijfspanden geldt de regeling voor particulieren niet: elke sanering wordt na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf uitgevoerd.

Voor een ondernemer speelt nog iets. Onderhoudsmonteurs en schilders mogen niet zonder meer boren, zagen of schuren in materiaal dat asbest kan bevatten. Een overzicht van wat waar zit, voorkomt dat een kleine reparatie uitloopt op een besmette hal. Bij verkoop of verhuur vraagt de andere partij er vaak ook naar.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In Noord-Brabant gold de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer een waarschuwing code oranje of rood. Bij meetstation Cabauw, ruim twintig kilometer verderop, is ooit een windstoot van 144 kilometer per uur gemeten. Golfplaten op een schuur kunnen bij zulke wind losraken of breken. Ligt er gebroken plaatmateriaal in de tuin, veeg of stofzuig het dan niet. Houd kinderen en huisdieren uit de buurt, bevochtig de stukken met een plantenspuit en bel je verzekeraar. Opruimen laat je door een gecertificeerd bedrijf doen.

Ruim een derde van de woningen heeft inmiddels zonnepanelen. Op een dak met asbestplaten kan dat niet zonder meer, omdat de bevestiging gaten in de platen vraagt. Laat een schuur of garage dus eerst saneren en vervangen, daarna pas de panelen. Dat voorkomt dat je twee keer een steiger nodig hebt.

Van de woningen is ruim een derde tussen de jaren twintig en de jaren zeventig gebouwd, vaak met een spouwmuur die niet is geïsoleerd. Wie een zolder van binnen wil isoleren, stuit soms op vlakke platen tegen de dakbalken: asbesthoudend dakbeschot. Laat eerst een monster nemen. De gemeente heeft een isolatieregeling voor eigenaar-bewoners met een slecht geïsoleerde woning, tot een maximum van tweeduizendvijfhonderd euro per woning. Het geld is bestemd voor isoleren en niet voor het saneren van asbest.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant controleert of asbest volgens de regels wordt verwijderd. Breekt iemand in de buurt golfplaten of verdwijnt asbest in een gewone container, dan kun je dat doorgeven aan de gemeente of de omgevingsdienst.

Asbest inleveren bij de milieustraat is gratis, mits je het volgens de aanleveringsvoorwaarden aanbiedt. Vraag die voorwaarden vooraf na bij de gemeente. Voor een grotere klus plaatst het saneringsbedrijf meestal een afgesloten container of big bags. Een container of steiger op gemeentegrond meld je minstens acht werkdagen vooraf, voor hooguit vier bouwobjecten tegelijk en hooguit vier weken aaneengesloten. Een saneringsbedrijf regelt dat meestal zelf, maar de container staat voor jouw deur. Kijk dus mee.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zes meter

Neem een schuur van vier bij zes meter: het dak meet 24 m². Zonder bestaand rapport komen onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen samen op € 2.300 tot € 3.000. Staat er een rij schuren met hetzelfde dak, dan valt de prijs per huishouden bij gezamenlijk saneren vaak lager uit. Vul je eigen maten in bij de rekentool voor een prijs op maat. Wat dat onderzoek vooraf inhoudt, zie je bij asbestinventarisatie.