Asbest verwijderen in Wijk bij Duurstede

Daken op schuren en bergingen

In de woonplaats liggen 385 daken waarop asbest kan zitten, samen ongeveer 39.100 m² dakoppervlak. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 48, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt de stad daarmee in de middenmoot. Het gaat vooral om kleine gebouwen: 336 van die daken liggen op een schuur of garage die bij een woning hoort, en niet op het woonhuis zelf.

Dat past bij de rest van het beeld. Er staan ruim 3.300 bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en daarnaast 176 garageboxen en bergingen mét eigen adres. Wie een tuinhuis, berging of garage met golfplaten heeft, zit dus in een grote groep. Is het dak van geschroefde platen die nog heel zijn en gaat het om hooguit 35 m², dan mag je als eigenaar het werk zelf doen. Je meldt het minstens een week van tevoren via het Omgevingsloket en geeft twee dagen voor de start een startmelding door.

Zijn de platen verweerd, gebroken of vastgelijmd, dan geldt die regel niet en is een gecertificeerd bedrijf nodig. Ook zelf meerdere kleine daken na elkaar wegslopen om onder de grens te blijven werkt niet: het gaat om het totaal.

De Horden: waar de meeste verdachte daken liggen

De meeste verdachte daken zijn te vinden in De Horden Stenen en Ovens: 135 daken bij 589 woningen. Alle woningen daar zijn van vóór het verbod en de grootste groep komt uit de jaren tachtig. In de buurt ernaast, De Horden Parckwijk, gaat het om 73 daken bij 547 woningen.

Voor bouw uit de jaren tachtig is het goed om te weten wat er toen nog werd toegepast. Asbest bleef tot het verbod in gebruik, maar na het begin van dat decennium minder dan daarvoor. Wat er nog in zat, was vooral asbestcement: golfplaten, gevelplaten, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Harde vinyltegels met asbest werden tot ongeveer het midden van dat decennium nog gelegd. Een huis uit de late jaren tachtig is dus niet vanzelf vrij van asbest.

Tussenwoningen zijn in alle Horden-buurten het meest voorkomende type, in Stenen en Ovens ruim twee derde. Dat betekent rijen met bergingen of garages die er bijna hetzelfde uitzien. Heeft een buur een dak met asbestplaten, dan loont het om te kijken wat er op jouw berging ligt. Samen een offerte vragen is hier een serieuze optie.

De Heul, De Engk en Frankenhof

Een andere periode, een ander beeld. Na een aanwijzing als overloopplaats veranderde de stad buiten de kern in hoog tempo, en De Heul, De Engk, Noorderwaard en Frankenhof zijn uit die tijd. In De Heul liggen 42 verdachte daken bij ruim duizend woningen. Bijna alle woningen daar zijn van vóór het verbod en de grootste groep komt uit de jaren zeventig, de jaren waarin asbest het meest werd toegepast. Tussenwoningen komen er het vaakst voor.

De Engk en Frankenhof zijn anders opgezet. In beide buurten vormen appartementen het meest voorkomende type, en de grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig. In De Engk is twee derde van de woningen huur en meer dan de helft ligt in een meergezinsgebouw; in Frankenhof is juist ruim drie kwart koop. In De Engk liggen maar zeven verdachte daken, maar dat zegt niet alles. In oude flats zit asbest vaker op plekken die niet op een dak liggen, zoals plafondplaten, leidingkokers en vensterbanken.

Bij zo'n gebouw is vooral de vraag wie er over beslist. Als huurder meld je wat je ziet. Als eigenaar in een gebouw met een vereniging van eigenaren zoek je eerst uit of het gemeenschappelijke deel al is onderzocht.

Binnenstad: middeleeuwse structuur, beschermd stadsgezicht

De binnenstad heeft een gaaf bewaarde middeleeuwse structuur, met een plattegrond die sterk lijkt op die uit de zestiende eeuw. De grootste groep panden komt uit de achttiende en negentiende eeuw. Tegelijk liggen er 35 verdachte daken bij bijna zeshonderd woningen, en iets minder dan de helft van de woningen is huur.

Dat lijkt tegenstrijdig, maar is het niet. Een gevel uit de achttiende eeuw zegt niets over wat er later aan is gebouwd. Een keukenaanbouw, een schuurtje op de binnenplaats, een kachelpijp of een nieuwe dakopbouw kunnen van veel later zijn, en juist daar zit dan het asbestcement. In de binnenstad komt daarbij dat de stad een rijksbeschermd stadsgezicht is; de beschermingsgrens loopt niet langs elk pand, maar wie aan gevel of dak iets wil veranderen, doet er goed aan eerst bij de gemeente te vragen wat mag. Er staan in de woonplaats 80 rijksmonumenten.

In panden van deze soort is een inventarisatie extra nuttig. De onderzoeker kijkt achter betimmering en in kruipruimten, zodat er geen verrassingen komen als de aannemer eenmaal bezig is.

Buitengebied en het gebied ten zuiden van het kanaal

Landbouwgrond beslaat ruim twee derde van de woonplaats. Daar liggen verspreid woningen en erven, en per woning is het aantal verdachte daken veel hoger dan in de wijken. In het buitengebied van de stad zelf staan 38 verdachte daken bij 177 woningen. Ten zuiden van het Amsterdam-Rijnkanaal zijn het er 33 bij 79 woningen, en van die woningen is ruim acht op de tien van voor het verbod.

Op een erf staan meestal meer gebouwen dan het woonhuis alleen: een stal, een werktuigenberging, een kapschuur. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt buiten de ruimte die particulieren hebben om zelf te saneren. Daar werkt altijd een gecertificeerd bedrijf, hoe klein het dak ook is. Hoort een gebouw bij een woning waar niet meer geboerd wordt, dan is het goed om dat in je aanvraag te zetten, want dat bepaalt wie het werk mag uitvoeren.

Staan er op het erf meer oude gebouwen, laat dan alles tegelijk beoordelen. Dan kunnen alle daken in één ronde worden gesaneerd en gaat de afvoer in één keer. Dat is voordeliger dan telkens opnieuw beginnen, en het voorkomt dat er na afloop nog een schuur blijkt te zijn waar niemand aan had gedacht.

Winkels, hallen en kantoren

Naast woningen staan er in de woonplaats 219 utiliteitspanden van vóór het verbod. Het gaat om 75 bedrijfshallen en werkplaatsen, 56 kantoren, 10 scholen, 9 zorggebouwen en 9 sportgebouwen. Voor zulke panden gelden andere regels dan voor een woning. De zelfwerkregeling voor particulieren is er niet; een bedrijf dat wil verbouwen of slopen heeft in de regel eerst een inventarisatie nodig, en het saneren doet een gecertificeerd bedrijf.

Daar komt de Arbowet bij. Een werkgever mag zijn mensen niet laten boren, zagen of breken in materiaal waarvan niet vaststaat dat het asbestvrij is. Bij een verkoop, een nieuwe huurder of een verbouwing is het rapport vaak het eerste wat een koper of verhuurder vraagt. Wie dat al in huis heeft, scheelt tijd.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Zestien keer kreeg de provincie Utrecht in vijf jaar tijd code oranje of rood te verwerken. Het dichtstbijzijnde weerstation ligt in De Bilt, op ruim zeventien kilometer; daar werd een hoogste windstoot van ruim 133 kilometer per uur genoteerd. Waait er een asbestplaat van een dak of breekt hij, laat de stukken dan liggen. Houd kinderen en huisdieren op afstand, maak het materiaal voorzichtig nat en geef de schade door aan je verzekeraar.

Zonnestroom is er al bij bijna de helft van de woningen. Bevestigen op asbestplaten kan niet zonder gaten te maken, dus eerst saneren. Plaats panelen dus pas daarna. Wil je de zolder isoleren, laat dan eerst het dakbeschot controleren. De gemeente heeft een regeling voor het isoleren van slecht geïsoleerde koopwoningen, maar die gaat over isolatie en niet over het verwijderen van asbest. Het energieloket kan vertellen of de regeling nu openstaat.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op asbestwerk houdt de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Breekt iemand platen of ligt er asbest in de gewone afvalbak, dan is de gemeente of de omgevingsdienst het adres voor een melding.

Welke voorwaarden de milieustraat aan asbest stelt, hoor je bij de gemeente. Laat je een bedrijf saneren, dan zorgt dat bedrijf voor de afvoer naar een erkende verwerker, en dat staat in de offerte.

Voor een container of steiger op gemeentegrond is vaak een vergunning nodig, die je minstens twee weken van tevoren aanvraagt. Er geldt een vergoeding voor het gebruik van de grond. Staat de container op eigen terrein, dan komt die vraag niet aan de orde.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zes meter

Neem een schuur van vier bij zes meter, dan is het dak 24 m². Inventarisatie en verwijdering samen komen zonder bestaand rapport volgens de richtprijzen uit op vanaf € 2.300, met € 3.000 als bovengrens. Met 24 m² blijf je ruim onder de 35 m² waarboven een particulier het niet zelf mag doen, maar dat zegt niets over de staat van de platen. Met je eigen maten geeft de rekentool een prijs voor jouw dak.