Asbest verwijderen in Driebergen-Rijsenburg

Bijna alles ligt op bijgebouwen

In Driebergen-Rijsenburg liggen 422 daken die asbestverdacht zijn, samen goed voor ruim 35.000 m². Van die 422 liggen er 340 op een schuur of garage bij een woning. Het grootste deel van het asbest in het dorp zit dus niet op het woonhuis, maar op wat erachter staat. Per duizend woningen scoort het dorp gemiddeld ten opzichte van andere grote plaatsen.

Dat past bij het aantal bijgebouwen. Er staan bijna vierduizend bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, plus driehonderddrieëntachtig garageboxen en bergingen met een eigen adres. Ruim acht op de tien woningen is zelf van vóór het verbod, en een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd toegepast.

Een verdacht dak in bijna elke buurt

Wat opvalt, is hoe gelijkmatig de verdachte daken over het dorp zijn verdeeld. Driebergen-West heeft er 64, Noord 60, Zuidwest 58, Centrum 56, Oost en Zuid 54 en Noordwest 50. Geen enkele buurt springt eruit, de verschillen zijn klein.

Daaronder zitten wel verschillen in de woningen zelf. West is vooral van de jaren tachtig, met tussenwoningen, terwijl daar nauwelijks woningen uit de jaren zestig en zeventig staan. Zuidwest is juist van de jaren zeventig, met veel appartementen en ongeveer de helft huur. Noord bestaat vooral uit twee-onder-een-kapwoningen uit de jaren dertig en veertig, ruim acht op de tien koop. In Oost en Zuid staan eveneens twee-onder-een-kapwoningen, maar dan uit de jaren vijftig en zestig.

Bouwperioden en wat daarin zit

Wie naar de wijk Oost en Zuid kijkt, ziet de wederopbouwperiode: ruim negen op de tien woningen is van vóór het verbod. Bij een huis uit de jaren vijftig en zestig past een grotere kans op asbest in vensterbanken, platen onder de dakrand, gevelbeplating en rookkanalen. Bij het huis dat in de jaren tachtig is gebouwd, zoals in West, is de kans kleiner maar niet nul. Tot het verbod bleef asbestcement in de handel, onder meer in golfplaten, gevelbeplating en vensterbanken. Harde vinyltegels met asbest werden tot ongeveer het midden van de jaren tachtig gelegd.

Het eerlijke antwoord is dat een gebouw uit de jaren tachtig niet automatisch veilig is, en een gebouw uit de jaren zestig niet automatisch verdacht. Het bouwjaar zoek je op in het kadaster; een monster geeft zekerheid. Hoe zo'n monsterneming gaat en wat het kost, lees je bij asbest laten testen.

Rijsenburg, de Hoofdstraat en de monumenten

Het dorp heeft twee oude kernen. Rijsenburg werd in het begin van de negentiende eeuw gesticht als nieuwe nederzetting, met een halfrond Kerkplein waaromheen huizen voor ambachtslieden kwamen. Dat Kerkplein is een beschermd gezicht. Driebergen heeft zijn oude kern rond het kruispunt van de Hoofdstraat en de Traay, met langs de Hoofdstraat een reeks landhuizen en buitenplaatsen die hoort bij de Stichtse Lustwarande. Het dorp telt 131 rijksmonumenten.

In de oorspronkelijke bouw van zulke oude panden zat zelden asbest. Het gaat om aanbouwen, schuren, garages en latere vloeren of kachelpijpen. Wie in een monument of in het beschermde gezicht saneert, houdt rekening met de gemeente als het nieuwe dak of de gevel er anders uitziet. De sanering zelf verloopt zoals overal.

Villa's en volgebouwde binnengebieden

Rond de Oranjelaan, Lindelaan en Nassaulaan ontwikkelden twee broers in de jaren twintig en dertig een klein villabuurtje met tweekappers en villa's. Het Van Vollenhovepark is aangelegd als villaparkje, met vrijstaande huizen van bescheiden omvang.

Het binnengebied tussen de Bosstraat, de Traaij en de Dr. Hermansstraat is in de jaren vijftig en zestig volgebouwd met seriematige bebouwing. Bij zulke rijen is het slim om met de buren te praten. Is bij een van hen al een inventarisatie gedaan, dan weet je wat voor materiaal er in de straat is gebruikt, al blijft jouw eigen gebouw een zaak van een eigen monster.

Het buitengebied bij de Langbroekerwetering

Driebergerbroek-Sterkenburg is een buurt met maar 109 woningen en toch 56 verdachte daken. Het ligt langs de Langbroekerwetering en de Langbroekerdijk, met verspreide boerderijen in een onregelmatige verkaveling. Ook De Horst-De Akker telt 14 verdachte daken bij 63 woningen.

Bij boerderijen en erven in het buitengebied gaat het om grote daken. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt nooit onder de regeling voor particulieren, ook niet als het klein is. Een saneerder kan op een erf alle gebouwen in één keer bekijken, en dat is overzichtelijker dan elk gebouw apart.

Appartementen, huur en gestapelde bouw

Het dorp telt ruim tweeduizend vijfhonderd adressen met het woningtype appartement. Het zwaartepunt ligt in Zuidwest en Centrum, waar in de jaren zestig tot tachtig gestapelde bouw verscheen rond De Lei en De Griffel. Ruim een derde van de woningen wordt gehuurd, en een kwart is van een corporatie.

In een appartementencomplex is de verantwoordelijkheid voor dak, gevel en galerij niet van de bewoner. Meld wat je ziet bij de verhuurder of de vereniging van eigenaren. Zij moeten bij onderhoud of verbouwing nagaan of een inventarisatie nodig is. Boren, schuren of zagen in platen die je niet kent, is af te raden.

Kantoren, hallen en scholen

Naast de woningen staan er 279 utiliteitspanden uit de periode vóór het verbod. Het gaat om 75 kantoren, 39 bedrijfshallen en werkplaatsen, 14 zorggebouwen, tien scholen en vier sportgebouwen. Voor al die panden geldt de regeling voor particulieren niet.

Bij sloop of verbouwing is in de regel een inventarisatie verplicht, en de verwijdering is werk voor een gecertificeerd bedrijf. Op grond van de Arbowet mogen medewerkers niet zonder meer boren, zagen of breken in materiaal dat asbest kan bevatten. Wat zo'n onderzoek inhoudt en wat het kost, lees je bij asbestinventarisatie.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In vijf jaar tijd noteerde de provincie Utrecht zestien keer code oranje of rood. Verweerde golfplaten gaan bij zware wind eerder stuk. Blijf van gebroken stukken af, houd kinderen en huisdieren weg en bel je verzekeraar.

Zonnestroom komt van de daken van bijna de helft van de woningen. Op een dak met asbest kan dat niet; laat het dak eerst saneren. Bijna de helft van de woningen uit de periode tot halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur zonder isolatie. De gemeente heeft een isolatieactie via het Duurzaam Bouwloket, plus een regeling voor verenigingen van eigenaren. Voor het verwijderen van asbest zijn ze niet bedoeld. Laat bij het isoleren van een zolder of schuin dak ook het dakbeschot controleren.

Toezicht, milieustraat en container

Wie asbest ziet verdwijnen in het huisvuil, kan terecht bij de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Zie je dat er platen worden gebroken of dat asbest in het huisvuil belandt, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst.

De milieustraat rekent per vierkante meter. Er mogen maximaal twintig platen mee, ongeveer 35 m², in een dubbele laag plastic. De asbestmelding regel je zelf. Of je voor een container of steiger op de weg een ontheffing nodig hebt, hangt af van hoe lang hij staat en waar; vraag dat na bij de gemeente. Laat je een bedrijf saneren, dan zit de afvoer van het asbest in de offerte.

Een huis kopen of verbouwen

Wie in het dorp een woning koopt, kijkt naast het huis ook naar de garage, de schuur en een eventuele aanbouw. Met zoveel bijgebouwen van vóór het verbod is de kans reëel dat er platen op liggen. Vraag de verkoper naar een bestaand inventarisatierapport, of neem een onderzoeksvoorbehoud op in de koopovereenkomst. Een rapport maakt ook duidelijk of een verbouwing, bijvoorbeeld een dakkapel of een nieuwe keuken, extra kosten met zich meebrengt.

Rekenvoorbeeld: een schuur

Een schuur van drie bij tien meter heeft een dak van 30 m². Zonder rapport kost onderzoek plus verwijdering volgens de richtprijzen € 2.300 tot € 3.000. Is er al een inventarisatie gedaan, dan scheelt dat het onderzoeksdeel. De rekentool laat zien wat jouw maten kosten.