Asbest verwijderen in Leusden

Een voorstad met veel verdachte daken

Leusden ligt een kilometer of drie ten zuidoosten van Amersfoort. Het westen ligt op de hellingen van de Utrechtse Heuvelrug en is grotendeels bos en heide, het oosten ligt in de Gelderse Vallei en is voornamelijk agrarisch. In de jaren zeventig groeiden de landbouwdorpen Hamersveld en Leusbroek aan elkaar tot een grotere woonplaats. De oorspronkelijke plannen gingen uit van een stad van ongeveer 46.000 inwoners, maar verzet van de bevolking stopte latere uitbreidingen.

Er liggen bijna achthonderd daken waarop asbest kan zitten, ongeveer 480 daarvan op een schuur of garage bij een woning. Het totale oppervlak is ruim 73.000 m². In de vergelijking met 333 plaatsen zit Leusden per duizend woningen op het gemiddelde.

De oude kernen zijn nog te herkennen. Hamersveld was een lint van boerderijen langs de Hamersveldseweg, met daartussen woningen, winkels, een postkantoor, een school en zuivelfabrieken. Achterveld groeide langs de Hessenweg, en in Oud-Leusden staat een van de oudste kerktorens van Nederland.

Wat de bouwperiode zegt

Van de ruim twaalfduizend woningen is bijna drie kwart gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim vier op de tien komen uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het vaakst in woningen werd verwerkt. Ruim 2.800 woningen horen bij de tien jaar tot halverwege de jaren zeventig. Ongeveer de helft is gebouwd in de periode van halverwege de jaren zeventig tot in de jaren negentig, toen er minder asbest werd gebruikt maar asbestcement nog wel in de handel was.

In de praktijk gaat het dan om vensterbanken, plaatwerk onder de dakgoot, rookkanalen en golfplaten op bijgebouwen. Aan een golfplaat is van buiten niet te zien of hij asbest bevat. Zekerheid geeft alleen de uitslag van een laboratorium na monstername. Wie een huis uit die jaren wil verbouwen, begint daarom met een inventarisatie, ook als het huis er netjes en onderhouden uitziet.

Alandsbeek-Oost en De Wetering

De meeste verdachte daken liggen in Alandsbeek-Oost: 233 daken bij 484 woningen. Alle woningen zijn van voor het verbod en uit de jaren zestig en zeventig. In De Wetering staan er 101 bij 629 woningen, en ruim acht op de tien woningen is daar uit dezelfde periode. In Rossenberg liggen er 19 bij 298 woningen.

Hebben de buren dezelfde golfplaten op hun berging, dan scheelt een gezamenlijke aanvraag in de vaste kosten. De melding, het opbouwen van de werkplek en de afvoer hoeven dan maar één keer te worden gerekend. Bij een gezamenlijk dak is overleg zelfs nodig, omdat een plaat die aan de ene kant wordt losgeschroefd aan de andere kant kan breken.

't Ruige Veld en Munnikhove

Ook in jongere buurten liggen veel verdachte daken. In 't Ruige Veld zijn het er 139 bij 917 woningen. De grootste groep panden is uit de jaren tachtig, tussenwoningen komen het meest voor en ruim een derde is huur. In Munnikhove, in Centrum Oost, staan er 61 bij 353 woningen, bijna alle van voor het verbod en geen enkele uit de jaren zestig of zeventig.

Dat laat zien dat de jaren tachtig niet vanzelf veilig zijn. Asbestcement werd tot het verbod nog verwerkt, in golfplaten op schuren en bergingen, in gevelbeplating en in dakbeschot. Een huis uit die tijd kan dus prima een asbestdak op de berging hebben. 't Vliet, uit de jaren negentig, staat niet in het rijtje buurten met de meeste verdachte daken.

Hamersveld en Leusden-Zuid

Hamersveld-Oud is uit de jaren vijftig en zestig en heeft veel twee-onder-een-kapwoningen: 259 van 548 woningen. Koop is er goed voor ruim acht op de tien woningen. Kern Leusden-Zuid is uit dezelfde tijd, met 250 twee-onder-een-kappers van 825 woningen en negen op de tien in koop. Er liggen 20 verdachte daken bij 812 woningen. Dat is weinig vergeleken met de buurten hierboven.

Staat bij zo'n woning een schuur of garage met golfplaten, dan gelden de regels voor particulieren. Voor zo'n bijgebouw mag een eigenaar hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn zelf verwijderen, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf en een startmelding twee dagen voor het begin. Je mag er niemand voor betalen. Zijn de platen verweerd, gebroken of vastgelijmd, dan is een gecertificeerd bedrijf verplicht. Meer over golfplaten staat bij asbestdak verwijderen.

Schuren, garageboxen en het buitengebied

Naast de verdachte daken staan er ruim 4.700 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod en 536 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Die laatste staan vaak in rijen met één doorlopend dak. Wie één box laat saneren, raakt ook de platen boven de box ernaast. Zoek eerst uit wie eigenaar van het dak is en vraag één offerte voor de hele rij.

Ruim een derde van de grond in de woonplaats wordt voor landbouw gebruikt. In het buitengebied van Centrum Oost liggen 79 verdachte daken bij 269 woningen, in het buitengebied van Leusden-Zuid 64 bij 345 en in dat van Achterveld 25 bij 26. Op de landgoederen, zoals De Boom en Heiligenberg, staan landhuizen; Heiligenberg heeft vijftien rijksmonumenten. Voor agrarische bedrijfsgebouwen geldt de ruimte voor particulieren niet. Daar is altijd een inventarisatie nodig en een gecertificeerd bedrijf, ook bij een klein dak. Voor een monument stem je een sanering en wat er daarna op het dak komt vooraf af met de gemeente.

Huur, appartementen en bedrijfspanden

Ruim zeven op de tien woningen is koop, bijna drie op de tien huur en ongeveer een op de vijf van een woningcorporatie. Ruim twee op de tien woningen is een meergezinswoning, en in Hamershof staan vooral appartementen. Voor een huurwoning bepaalt de verhuurder of er onderzoek en sanering komt. Zie je beschadigde platen, meld dat dan bij de verhuurder. In een gebouw met meerdere eigenaren beslist de vereniging van eigenaars over de gemeenschappelijke delen.

Er staan 159 panden van voor het verbod met een andere functie dan wonen: 53 kantoren, 42 bedrijfshallen en werkplaatsen, 11 zorggebouwen, 11 sportgebouwen en 6 scholen. Voor al die gebouwen is de regeling voor particulieren niet van toepassing. Bij sloop of verbouwing is vooraf onderzoek in de regel verplicht, en saneren doet een gecertificeerd bedrijf, hoe klein het dak ook is.

Na een storm, en dan isoleren of zonnepanelen

In vijf jaar tijd zijn er voor de provincie Utrecht zestien waarschuwingen code oranje of rood geweest. Bij het station Soesterberg, op negen kilometer, is een windstoot van bijna 130 kilometer per uur gemeten. Breekt een golfplaat van een schuur, veeg of stofzuig de stukken dan niet op. Laat kinderen en huisdieren uit de buurt, bevochtig de stukken en geef de schade door aan je verzekeraar. Het verwijderen van gebroken asbestcement doet een gecertificeerd bedrijf.

Ruim de helft van de woningen heeft zonnepanelen. Op een asbestdak kan dat niet, dus eerst het dak vervangen. Ongeveer vier op de tien woningen komt uit de periode van de eerste isolatie-eisen, en bijna drie op de tien uit de tijd dat spouwmuren nog niet werden geïsoleerd. Wie een zolder isoleert, ziet soms een vlakke plaat tussen de dakbalken, mogelijk asbesthoudend dakbeschot. Laat zo'n plaat eerst testen; een sanering plan je vóór het isoleren. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie van koopwoningen, en een aparte voor verenigingen van eigenaars. Die zijn bedoeld voor de isolatie, niet voor asbest.

Toezicht, milieustraat en container

De RUD Utrecht controleert of asbestwerk verloopt zoals het is gemeld. Breken buren platen of belandt asbest bij het restafval, dan is de gemeente of de omgevingsdienst het meldpunt. Voor een container, keet of kraan op gemeentegrond meld je dat meestal minstens twee weken vooraf, met niet meer dan twee parkeerplaatsen en 1,50 meter vrij voetpad. Een saneringsbedrijf regelt dat meestal zelf, maar kijk mee: het staat op jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zeven meter

Vier bij zeven meter schuur betekent een dak van 28 m². Onderzoek en verwijdering samen komen zonder rapport volgens de richtprijzen uit op vanaf € 2.300, met € 3.000 als bovengrens. Op 28 m² blijf je net onder de grens van 35 m² voor zelf verwijderen. Je eigen afmetingen werken door in de rekentool.