Asbest verwijderen in Zeist

Een grote plaats met veel flats en weinig daken per woning

In de woonplaats liggen 506 daken waarop asbest kan zitten, samen ongeveer 29.300 m². Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 20, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Zeist daarmee in de categorie weinig. Van die daken liggen er 377 op een schuur of garage bij een woning.

Een laag aantal per woning betekent niet dat er niets is. Ruim vier op de vijf woningen is van vóór het asbestverbod, ruim 20.000 in totaal, en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Er staan ruim 8.000 bijgebouwen zonder eigen adres van die tijd en bijna duizend garageboxen en bergingen met een eigen adres. Bijna de helft van de woningen zit bovendien in een meergezinsgebouw, en dat maakt de vraag wie er over een gebouw beslist belangrijker dan in een straat met alleen rijtjeshuizen.

Centrumschil-Noord en de andere buurten met veel daken

De meeste verdachte daken liggen in Centrumschil-Noord: 186 bij ruim 2.300 woningen. Ruim driekwart van de woningen is van vóór het verbod. Daarna volgen Dijnselburg met 46 daken, Patijnpark en Griffensteijn/Kersbergen met elk 40 en Carré met 34. In Lyceumkwartier zijn het er 29, in Centrumschil-Zuid 26 en in Hoge Dennen 22.

In Patijnpark en het Lyceumkwartier is de grootste groep panden gebouwd tussen de jaren twintig en de jaren vijftig. Twee-onder-een-kapwoningen komen daar het meest voor, en het Lyceumkwartier is voor ruim acht op de tien koop. In Patijnpark is ruim twee derde koop.

Griffensteijn is in de jaren vijftig voltooid en bestaat uit goedkope, geometrische betonbouw. Vogelwijk is tot stand gekomen tussen de jaren vijftig en zestig, met lage flatbouw, duplexwoningen en eengezinswoningen. Daar liggen tien verdachte daken bij ruim achthonderd woningen.

Vollenhove en de L-flat

Vollenhove is na de oorlog gebouwd als antwoord op de woningnood, met bijna 2.400 woningen in flats en diverse soorten laagbouw. De Pedagogenbuurt en de Componistenbuurt horen erbij. De L-flat is eind jaren zestig opgeleverd: 490 meter lang, dertien woonlagen en 728 woningen.

In deze buurt is bijna alles van vóór het verbod, ruim drie kwart van de woningen is huur en negen op de tien ligt in een meergezinsgebouw. Verdachte daken staan hier niet bovenaan de lijst. De vraag is hier eerder wie over een gebouw beslist en of er al een inventarisatie is gedaan. In flats en blokken uit de jaren vijftig tot zeventig zit asbest vaak op plekken die het hele gebouw raken, zoals leidingschachten, gevelpanelen en plafondplaten. Als huurder geef je door wat je ziet; verder is het aan de verhuurder. Als eigenaar-bewoner in een VvE vraag je naar een bestaand rapport en naar het onderhoudsplan.

Voor de hele woonplaats geldt dat ruim een kwart van de woningen in een flat uit de jaren vijftig tot en met tachtig zit. Dat zijn ruim 7.000 woningen.

Kerckebosch: flats worden vervangen

In Kerckebosch ontstond vanaf het begin van de jaren twintig een woonwijk met villa's en middenstandswoningen. Na de oorlog kwamen er flats bij. Tien van de elf flats, goed voor 650 woningen, worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw in een parkachtig landschap. Dat zie je terug in de cijfers: bijna de helft van de woningen in de buurt is nieuw, en de grootste groep panden is nu van de afgelopen jaren.

Sloop is precies het moment waarop een inventarisatie in de regel verplicht is. Een gebouw van vóór het verbod wordt eerst onderzocht, een gecertificeerd bedrijf haalt het asbest weg, en pas daarna begint de sloper. Voor bewoners en omwonenden is het goed om te weten dat dit toezicht heeft. Zie je dat tijdens een sloop platen worden gebroken of dat materiaal onbeschermd op het terrein ligt, dan kun je dat melden.

Couwenhoven, Brugakker en Mooi Zeist

De woonwijken uit de jaren zeventig liggen verder van het centrum. In Couwenhoven en Brugakker is de grootste groep panden uit dat decennium en zijn tussenwoningen het meest voorkomende type. Couwenhoven telt ruim negenhonderd woningen en is voor ruim de helft huur; Brugakker heeft ruim duizend woningen en is voor zes op de tien koop. Mooi Zeist komt vooral uit de jaren negentig.

De jaren zeventig vallen in de periode waarin asbest het meest werd toegepast. Bij een verbouwing van keuken, badkamer of zolder in zo'n tussenwoning begint het werk dus met de vraag of een inventarisatie nodig is. Staat er een berging of schuur achter het huis, laat die dan in dezelfde ronde meenemen. Dat scheelt een tweede bezoek.

Bijgebouwen, garageboxen en huur

De bijna duizend garageboxen en bergingen met een eigen adres liggen vaak in een rij met één doorlopend dak. Wie één box laat saneren, raakt ook de platen boven de box ernaast, dus je komt niet ver zonder de andere eigenaren. Achterhaal eerst wie het dak in eigendom heeft en of er een beheerder is voor de hele rij.

Bijna de helft van de woningen wordt gehuurd en bijna drie op de tien is van een corporatie. Een verhuurder is eigenaar en beslist dus over onderzoek en verwijdering van asbest in een huurwoning. Bij beschadigd materiaal dat op asbest lijkt, geef je dat door in plaats van er zelf aan te werken. Boren in platen bij de vensterbank of de meterkast laat je achterwege zolang het materiaal onbekend is.

Het Slot, de buitenplaatsen en het beschermde gezicht

Slot Zeist is in de zeventiende eeuw gebouwd, en na het midden van de achttiende eeuw vestigden zich Hernhutters, en rond twee pleinen verrees een reeks klassieke huizen. Langs de Utrechtseweg verschenen veel buitenplaatsen, en rond het begin van de twintigste eeuw is het Blookerpark verkaveld voor villa's. De plaats heeft 143 rijksmonumenten en twee rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten: Zeist en Zeist - Wilhelminapark, samen ongeveer 84 hectare.

In dit soort oude huizen zit het asbest zelden in de oorspronkelijke bouw. Wel komt het voor in een latere kachelpijp, een vloer, een aanbouw of een garage die er later bij is gezet. De beschermingsgrens loopt niet langs elk pand. Wil je als bewoner iets doen aan dak of gevel, vraag dan eerst bij de gemeente wat mag. Voor het centrum bestaat een gevelfonds, dus ook subsidie kan meespelen.

Kantoren, zorg en scholen

Naast woningen staan er 624 utiliteitspanden van vóór het verbod. Daaronder zitten 198 kantoren, 98 bedrijfshallen en werkplaatsen, 45 zorggebouwen, 43 scholen en 28 sportgebouwen. De regeling waarmee een particulier zelf mag saneren, gaat hier niet op. Wordt zo'n gebouw gesloopt of verbouwd, dan gaat er in de regel een inventarisatie aan vooraf en saneert een gecertificeerd bedrijf.

In een zorggebouw of op een school werkt een groter aantal mensen, dus plan het werk zo dat de ruimte leeg is. Dat kan in een vakantie, een weekend of een periode waarin een afdeling tijdelijk verhuist.

Storm, zonnepanelen, toezicht en afvoer

De provincie Utrecht had in vijf jaar zestien keer code oranje of rood. Het weerstation De Bilt ligt op ruim vijf kilometer; daar werd een hoogste windstoot van bijna 130 kilometer per uur genoteerd. Platen die zijn losgeraakt of gebroken, blijven liggen. Hou kinderen en huisdieren weg, maak de stukken voorzichtig nat en meld de schade bij je verzekeraar.

Bij bijna een derde van de woningen liggen zonnepanelen. Op asbestplaten zijn ze niet te monteren, dus de sanering komt eerst. De gemeente heeft een regeling voor het isoleren van slecht geïsoleerde koopwoningen, maar die gaat over isolatie en niet over asbest. Wil je een zolder isoleren, laat het dakbeschot dan eerst nakijken.

Asbestverwijdering valt onder toezicht van de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Worden er platen gebroken of belandt asbest in de gewone afvalbak, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Bij de milieustraat mag je hooguit 35 m² asbest inleveren, en kleine hoeveelheden kosteloos. Het moet luchtdicht verpakt zijn in asbestfolie met een sticker, en die folie is gratis na een sloopmelding via het Omgevingsloket. Voor een container of steiger op de weg is een vergunning of ontheffing nodig, die je acht weken van tevoren aanvraagt.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij vijf meter

Een berging van drie bij vijf meter komt uit op een dak van 15 m². Zonder rapport kost onderzoek plus verwijdering volgens de richtprijzen vanaf € 2.200, met € 2.800 als bovenkant. Met 15 m² zit je ruim onder de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen, mits de platen heel zijn. Jouw maten kun je invullen in de rekentool.