Asbest verwijderen in De Bilt

Schuren en garages bepalen het beeld

In De Bilt liggen 421 daken die asbestverdacht zijn, samen goed voor bijna 27.000 m². Per duizend woningen zijn dat er ruim tachtig, en daarmee scoort de plaats boven het gemiddelde van de grotere plaatsen. Opvallend is waar die daken liggen: 361 van de 421 zitten op een schuur of garage bij een woning. De huizen zelf hebben dus meestal geen verdacht dak, de bijgebouwen wel.

Dat sluit aan bij de bouwperiode. De meest voorkomende bouwperiode van vóór het verbod is hier de wederopbouw, de jaren vijftig en zestig. Na de oorlog werd asbest veel toegepast, onder meer voor golfplaten op schuren en garages, schoorstenen en buizen van asbestcement, gevelbeplating, dakbeschot en vensterbanken, en isolatie rond cv-leidingen. Vanaf de jaren zestig kwamen daar vinylzeil en harde vinyltegels in keuken en toilet bij.

Per buurt een eigen verhaal

Het grootste aantal verdachte daken ligt in de wijk Oost: 225 op ruim tweeduizend woningen. Die wijk is vooral gebouwd in de jaren vijftig en zestig, met veel appartementen en een flink aandeel huur. West volgt met 80 verdachte daken, ook met veel appartementen uit dezelfde periode, maar met meer koop. In Zuid staan vooral twee-onder-een-kapwoningen uit de jaren dertig en veertig. Daar zijn 56 verdachte daken geteld bij ruim vierhonderdvijftig woningen, en bijna alle woningen zijn van vóór het verbod.

Beerschoten-Oostbroek heeft 53 verdachte daken bij maar 144 woningen. Het is het gebied van landhuizen als Beerschoten en Oostbroek, met weinig woningen op veel grond. Op zulke terreinen loont het om alle gebouwen tegelijk te laten bekijken. Een inventarisatie van het hele terrein is dan overzichtelijker dan een reeks losse onderzoeken.

Appartementen, huur en vereniging van eigenaren

Het gebied telt veel flats. In West komen appartementen het meest voor, in Oost ook, waar ruim vier op de tien woningen worden gehuurd. In zulke gebouwen zijn dak, gevel, galerij en leidingschachten van de eigenaar van het gebouw: de corporatie of de vereniging van eigenaren. Een bewoner beslist daar niet zelf.

Je kunt wel navragen of er een asbestinventarisatie is en wat daarin staat. Bij verbouwing van je eigen woning geldt de inventarisatieplicht gewoon, ook als het gebouw verder geen asbest zou bevatten.

Oudere kernen en villa's

Niet alles in De Bilt is wederopbouw. Langs de Hessenweg verschenen vanaf het einde van de negentiende eeuw arbeiderswoningen in een lint op kleine percelen, en de Dorpsstraat werd door verdichting steeds stedelijker. In Bilthoven, dat tot dezelfde gemeente hoort, groeiden villawijken als Vogelenzang Park en de componistenwijk met villa's uit de jaren dertig en van na de oorlog.

In huizen van die leeftijd komt asbest zelden uit de oorspronkelijke bouw. Wel komt het voor in latere ingrepen: een vloer, een kachelpijp, een uitbouw of een berging met golfplaten. Bij een verbouwing van een oud huis is het zinvol om niet alleen naar de constructie te kijken, maar ook naar alles wat er later is aan toegevoegd.

Monumenten en buitenplaatsen

In de kern staan zesenzestig rijksmonumenten, waaronder de Hervormde Kerk met kerkhof en de buitenplaats Houdringe. Landhuizen als Beerschoten, Vollenhove en Oostbroek horen bij de oude buitenplaatsen. Wie bij zo'n pand een bijgebouw met platen heeft, moet bij een sanering vooraf met de gemeente overleggen over het uiterlijk van het nieuwe dak.

De sanering zelf verloopt zoals overal: inventarisatie, sloopmelding, verwijdering door een gecertificeerd bedrijf en een controle achteraf. Wordt het dak of de gevel van een beschermd pand daarna anders, regel de afstemming dan vóór de melding. Zie ook asbestdak verwijderen.

Een huis in lagen

De woningen in De Bilt zijn in lagen gebouwd. Bijna drie op de tien is van vóór de oorlog, waarvan ruim een vijfde uit de tijd tussen de twee wereldoorlogen. Een derde komt uit de eerste twintig jaar na de oorlog en een kleiner deel uit de jaren daarna. Minder dan een tiende van de woningen is van na het begin van deze eeuw, en voor die huizen is een inventarisatie bij verbouwing in de regel niet verplicht. Wie een huis laat onderzoeken, kijkt dus niet naar één bouwjaar, maar naar de verbouwingen die erbij zijn gekomen.

Een woning van vlak na de oorlog is een goed voorbeeld. Het huis zelf bevat misschien weinig asbest, maar een latere dakkapel, een uitgebouwde keuken of een nieuwe vloer kunnen materialen hebben die wel verdacht zijn. Het dak van een grondgebonden woning is in de plaats mediaan ongeveer 85 m², dus een garagedak of schuurdak valt vaak in een andere categorie dan het hoofddak. Dat verschil is belangrijk voor de aanpak, ook voor de prijs: kleine bijgebouwen kunnen onder de regeling voor particulieren vallen, een heel woningdak met asbest niet.

Hallen, kantoren en zorg

Naast de woningen staan er 193 utiliteitspanden uit de periode vóór het verbod. Het gaat om 47 bedrijfshallen en werkplaatsen, 45 kantoren, 16 zorggebouwen, 10 sportgebouwen en 7 scholen. Zulke gebouwen laat een eigenaar altijd door een gecertificeerd bedrijf saneren. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en de verwijdering is werk voor een gecertificeerd bedrijf.

Verder tellen de plaats bijna vierhonderdvijftig garageboxen en bergingen met een eigen adres en ruim tweeduizend tweehonderd bijgebouwen zonder eigen adres, allemaal van voor het verbod. Het zijn kleine daken, maar ze zijn samen een groot deel van het verhaal.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Over de afgelopen vijf jaar heeft de provincie Utrecht zestien keer code oranje of rood gehad. Verweerde golfplaten op een garage of schuur breken bij harde wind sneller. Blijft er afval in de tuin liggen, raak het dan niet aan, houd kinderen en huisdieren weg en meld de schade bij je verzekeraar.

Zonnepanelen liggen op ruim een kwart van de woningen. Op een dak met asbest kan dat niet; saneer eerst. Ruim zeven op de tien woningen uit de periode tot halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur zonder isolatie. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie van koopwoningen, maar die gaat niet over het verwijderen van asbest. Voor een zolder of schuin dak is het verstandig eerst te laten kijken naar het dakbeschot.

Bijgebouwen met platen: eerst kijken, dan beslissen

Zit er een dak met golfplaten op je garage of schuur, dan hoeft er niet direct iets te gebeuren. Liggen de platen er heel en onbeschadigd, dan vormen ze in de regel weinig risico zolang niemand ze breekt, schuurt of eroverheen loopt. Het wordt anders zodra het dak lekt, mosgroei de platen aantast, een boom takken laat vallen of je het gebouw wilt slopen of verbouwen. Dan is het goed om eerst een monster te laten onderzoeken. Meer over de eerste stap vind je bij asbest laten testen.

Toezicht, container en afvoer

De Omgevingsdienst Regio Utrecht houdt toezicht op asbestverwijdering. Worden er ergens platen gebroken of verdwijnt asbest in het gewone afval, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Voor een bouwcontainer of steiger op gemeentegrond is een ontheffing nodig, minimaal dertig dagen vooraf aan te vragen. Voor asbest is zo'n container meestal niet aan de orde: een saneringsbedrijf voert het materiaal zelf af, en als particulier lever je kleine hoeveelheden in bij de milieustraat.

Een woning kopen of verbouwen

Met bijna negen op de tien woningen van vóór het verbod loont het om vóór een aankoop te weten wat er in en rond het huis zit. Vraag naar een bestaand inventarisatierapport of neem een onderzoeksvoorbehoud op. Kijk daarbij ook naar de garage, de berging en een eventuele uitbouw, want juist daar duiken de golfplaten op. Plan je een grote verbouwing, laat dan eerst onderzoeken, zodat het budget klopt.

Rekenvoorbeeld: een garagedak

Een garage van drie bij zeven en een halve meter geeft een dak van 22 m². Zonder rapport begint de prijs voor onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen bij € 2.300 en loopt hij op tot € 3.000. Met een bestaand rapport vervalt de onderzoekskosten. Vul in de rekentool de maten van jouw garage in.