Asbest verwijderen in Didam

Veel dak in een open landschap

In de woonplaats liggen 1.007 daken waarop volgens de landelijke vastlegging asbest kan zitten. Daarvan zijn er 813 een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen is dat ruim honderdtwintig, en bij de 333 vergeleken plaatsen valt Didam daarmee in de categorie veel. Het verdachte dakoppervlak is ruim 157.000 m², een groot getal voor een dorp van deze omvang.

Dat past bij het landschap. Bijna acht op de tien van het gebied bestaat uit landbouwgrond, en rond de kern liggen erven met meerdere gebouwen. De bebouwing van het dorp zelf is overwegend laag: twee verdiepingen met kap geldt in de plannen als de maat van het dorpskarakter. Wat dat betekent voor jou hangt af van waar je woont, want een rijtjeshuis in het dorp en een erf in het buitengebied hebben een heel ander profiel.

Bouwperiode: zeven op de tien voor het verbod

Zeven op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 5.500 in totaal. Ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de tijd waarin asbestcement het meest werd gebruikt. De grootste groep woningen is uit de jaren vijftig en zestig, en de meest voorkomende periode van voor het verbod is halverwege de jaren zeventig tot begin jaren negentig. Daarvan weet je dat asbest minder vaak is toegepast, maar nog wel in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen.

Er staan ruim 2.800 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en 84 garageboxen of bergingen met een eigen adres. Een kavel van een grondgebonden woning is in het midden 280 m², en het dak van zo'n woning meet ongeveer 108 m². Dat is ruim, en het laat zien dat er in veel tuinen plek is voor een schuur, een garage of een overkapping.

Didam-Noord: rijtjeshuizen uit de jaren zeventig

Didam-Noord heeft de meeste verdachte daken van de wijken: 315 bij ruim 3.100 woningen. Bijna de helft van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, en de grootste groep is uit de jaren zeventig. Tussenwoningen komen het meest voor, bijna duizend. Van de woningen in die buurt is ruim vier van de tien gehuurd.

Bij rijtjeshuizen uit deze periode zijn de bergingen vaak aangebouwd of staan ze in een rij achter de huizen. Huur je een woning, dan meld je wat je ziet aan de verhuurder en laat je het werk over aan hem. Koop je een woning, dan beslis je zelf, maar overleg met de buren is verstandig als het dak van de berging doorloopt.

Didam-Zuid: flats en jaren vijftig

In Didam-Zuid liggen 222 verdachte daken bij ruim 2.500 woningen. Hier komen appartementen het vaakst voor, 660 van ruim 2.400 woningen, en de grootste groep woningen is uit de jaren vijftig en zestig. Zes op de tien woningen is koop, vier op de tien huur. Meer dan driekwart van de woningen is van voor het verbod.

Bij flats en gestapelde woningen is het dak gemeenschappelijk. Een besluit over onderzoek en sanering komt van de vereniging van eigenaren of van de verhuurder, niet van de bewoner. Zie je een gebarsten plaat bij een balkon, een berging of een dakrand, meld dat dan bij het bestuur of de beheerder.

Nieuw-Dijk, Loil en de verspreide huizen

Het hoogste aantal per woning vind je buiten de kernen. De verspreide huizen bij Nieuw-Dijk hebben 136 verdachte daken bij 334 woningen, bij Loil zijn het er 135 bij 275, en bij Greffelkamp 77 bij 181. Dat is telkens ruim twee op de vijf woningen, bij Loil bijna de helft. Het zijn vooral vrijstaande woningen, bijna allemaal koop, met in de verspreide huizen bij Nieuw-Dijk als grootste groep panden die uit de decennia rond de oorlog.

Op zo'n erf staan vaak naast de woning een schuur, een stal of een kapschuur. De boerderijen in de omgeving zijn hallehuizen op verhoogde erven met een eigen pad. In de dorpen Nieuw-Dijk en Loil zelf is het beeld rustiger, met 21 en 22 verdachte daken, en daar bepalen de neogotische kerken en de molen van Loil het straatbeeld.

Agrarische gebouwen en bedrijfspanden

Een stal of loods op een Liemers erf valt niet onder de particuliere uitzondering. Dat is belangrijk in een gebied als dit. Een stal of loods met golfplaten moet door een gecertificeerd bedrijf worden gesaneerd, ook als het dak klein is. Hoort het gebouw bij je woning en gaat het om hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn, dan geldt de uitzondering voor particulieren.

Didam had de eerste coöperatieve boterfabriek, en tegenwoordig staan er 183 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder 82 bedrijfshallen en werkplaatsen, 35 kantoren, 6 sportgebouwen, 5 scholen en 3 zorggebouwen. Voor al die panden is een inventarisatie in de regel verplicht voor sloop of verbouwing. Lees meer bij asbestinventarisatie.

Nieuwbouw en wat ertussen staat

Aan de zuidwestkant van het dorp ligt Kerkwijk, een nieuwbouwwijk die in fasen is gebouwd, met vrijstaande woningen, twee-onder-een-kapwoningen en rijwoningen, samen ongeveer vierhonderd. In de noordoosthoek wordt Loilseveld genoemd als nieuwbouwlocatie. In zulke wijken zit geen asbest in de woning zelf, want die is gebouwd lang nadat het materiaal verboden was.

Een voorbeeld is het gebied rond De Hogenend en Oud-Dijk. Daar liggen 67 verdachte daken bij ruim 580 woningen, terwijl maar ongeveer een kwart van de woningen van voor het verbod is. Het grootste deel van de woningen is dus nieuw. Wie in een nieuw huis op een oud erf woont, doet er goed aan niet alleen naar de woning te kijken, maar ook naar wat er in de rest van de kavel staat.

De oorlog en het dorp erna

Didam werd bevrijd op 3 april. Aan de rand van het dorp werden in de voorbereiding boerderijen en huizen verwoest of in brand gestoken. Over de wederopbouw is weinig vastgelegd. Voor een schuur of woning die in die jaren is gebouwd of hersteld, geldt wat voor alle bouw uit die tijd geldt: asbestcement was gangbaar.

Het dorp groeide na de komst van het station langs de Spoorstraat, en tussen de eeuwwisseling en de oorlog langs de Wilhelminastraat en de Kerkstraat, met scholen en een ziekenhuis. Het kloostercomplex aan de Kerkstraat en de Albertusstichting met gasthuis en kapel komen uit eerdere tijd. Bij zulke oude gebouwen komt asbest zelden uit de eerste bouw, soms uit latere aanpassingen.

Zonnepanelen, isolatie en storm

Ruim zes op de tien huizen heeft panelen op het dak. Voor een schuur of berging met golfplaten geldt: eerst saneren, dan pas panelen. Lees hoe dat werkt bij asbest eraf, zonnepanelen erop. Ruim een kwart van de woningen komt uit de jaren van de eerste isolatie-eisen, en bijna vier op de tien uit de tijd dat spouwmuren nog niet werden geïsoleerd. Er is een regionale isolatiesubsidie, die over energie gaat en niet over asbest.

Binnen vijf jaar werd er voor Gelderland vijfentwintig keer code oranje of rood afgegeven. Het windstation bij Deelen ligt op ruim twintig kilometer, en daar werd ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur gemeten. Na zware wind kunnen golfplaten op een schuur of stal losraken. Laat gebroken platen liggen, houd kinderen en dieren op afstand en meld de schade bij je verzekeraar.

Omgevingsdienst, milieustraat en container

Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij de Omgevingsdienst Achterhoek. Welke voorwaarden de milieustraat stelt aan het inleveren van asbest, vraag je bij de gemeente na. Dat geldt ook voor een container of steiger op straat: of daar een melding of vergunning voor nodig is, hoort bij die navraag. Neemt een bedrijf de sanering over, dan zit de afvoer in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij tien meter

Zes bij tien meter geeft een schuurdak van 60 m². Voor onderzoek en verwijdering samen kom je volgens de richtprijzen uit op vanaf € 2.500, en de bovenkant ligt bij € 3.700. Met 60 m² zit je ruim boven de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen, dus dit werk is voor een gecertificeerd bedrijf. Is er een rapport aanwezig, dan vervalt de inventarisatie. Pas de maten aan in de rekentool als jouw gebouw groter of kleiner is.