Asbest verwijderen in Nijverdal

Een dorp rond een textielfabriek

Het dorp ontstond doordat er een magazijn kwam aan de Regge en een handweverij werd opgezet, en groeide vanaf het midden van de negentiende eeuw met de Koninklijke Stoomweverij. Voor de arbeiders kwamen er woningen, zoals De Verdeling met zeventig woningen in vier lange rijen aan de Grotestraat. De eerste arbeiders woonden in kleine boerderijen, omdat ze fabriekswerk combineerden met vee en moestuin.

Aan het eind van de oorlog werd het dorp zwaar gebombardeerd. Het wederopbouwplan ging over de verwoeste Rijssensestraat en Grotestraat, en de naoorlogse bebouwing is planmatiger aangelegd dan de oude. Ruim een derde van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het meest werd verwerkt.

Wat het bouwjaar over asbest zegt

Drie op de vier woningen stond er al toen asbest nog gewoon werd toegepast. Wat er zit, is meestal asbestcement: golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. In vloeren gaat het om harde vinyltegels, die tot ongeveer halverwege de jaren tachtig asbest bevatten.

Ruim de helft van alle woningen is een grondgebonden huis uit de periode tussen de oorlog en het verbod. Flats zijn zeldzaam: ongeveer één op de vijf woningen is een meergezinswoning. Het bouwjaar van het huis zegt iets over de kans, de laatste grote verbouwing zegt vaak meer.

Eerst onderzoek, dan melden en saneren

Elk traject begint met een inventarisatie door een gecertificeerd bureau. Dat bureau neemt monsters, een laboratorium onderzoekt ze en in het rapport staat per materiaal de risicoklasse. Het saneringsbedrijf meldt het werk op basis van dat rapport. Daarna geldt in de regel een wachttijd van vier weken. Waar zo'n onderzoek uit bestaat, lees je bij asbestinventarisatie.

Het bureau dat inventariseert, voert de sanering niet zelf uit. Dat zijn twee losse bedrijven, zodat de een de ander controleert. Na werk binnenshuis meet een laboratorium de lucht voordat de ruimte weer in gebruik gaat.

Hulsen, De Blokken en de wijken uit de jaren zestig

De meeste verdachte daken liggen in Hulsen: 62 bij maar 265 woningen. De kern ontstond met een school aan de Collenstaart, en Groot Hulsen is naoorlogs. Bijna zeven op de tien woningen is van vóór het verbod. Hulsen Dorp is vooral gebouwd in de jaren vijftig en zestig, met twee-onder-een-kapwoningen.

De Blokken volgt met 60 verdachte daken bij bijna duizend woningen. De naam herinnert aan twintig woningen voor het personeel van de stoomblekerij, maar de wijk zelf komt uit het begin van de jaren zestig: 726 panden, vooral tussenwoningen, waarvan iets meer dan de helft koop. Ruim acht op de tien woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. In een rij tussenwoningen hebben de buren dezelfde berging, dus een gezamenlijke aanvraag ligt voor de hand.

Noetsele I telt 37 verdachte daken bij ruim duizend woningen, in een wijk uit de jaren vijftig en zestig met veel twee-onder-een-kapwoningen. Bloemen-Schilderswijk heeft er 32 bij zeshonderd woningen, vooral tussenwoningen. Ruim de helft daarvan is koop. In Prinsessenwijk, met zeventien, staan ook veel twee-onder-een-kapwoningen. De Brake, uit de jaren zeventig, heeft 19 verdachte daken, en daar is iets meer dan de helft huur.

Schuren, bergingen en garageboxen

Van de 388 verdachte daken liggen er 300 op een schuur of garage bij een woning. Daarnaast staan er ruim vierduizend bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en 437 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Wie in dit dorp een asbestdak heeft, heeft dat dus meestal op een bijgebouw. Controleer bij een rij bergingen met een doorlopend dak eerst wie de eigenaar is, want een deel zelf laten saneren raakt ook de platen van de buren.

Als eigenaar mag je hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen uit je eigen woning of bijgebouw. Het materiaal moet geschroefd zijn en heel blijven, betaalde hulp is niet toegestaan en uiterlijk een week vooraf meld je de sloop. Bij een verweerd dak, een bedrijfsgebouw of een groter oppervlak is een gecertificeerd bedrijf nodig.

Wijken, huur en gedeelde daken

De Wilhelminawijk is gebouwd ten noorden van de spoorlijn in de jaren twintig en dertig. Twee-onder-een-kapwoningen komen het meest voor en negen op de tien woningen is koop. Er liggen 26 verdachte daken, en G is het meest geregistreerde energielabel. Wie hier gaat isoleren, laat dakbeschot en schoorsteen meteen op asbest nakijken.

In het centrum komen appartementen het meest voor: 818 van ruim duizend woningen. Minder dan de helft van de woningen is er van vóór het verbod, en er liggen 18 verdachte daken. De Zeeheldenwijk is met ruim tweehonderd woningen klein, met vooral vrijstaande huizen uit de jaren vijftig en zestig.

Een kwart van de woningen is van een corporatie en in De Brake is meer dan de helft huur. Een huurder meldt gebroken of loszittend materiaal bij de verhuurder. Wil je op eigen kosten iets verbouwen, dan hoort de verhuurder eerst te weten of er asbest zit.

Bij appartementen beslist de VvE of de verhuurder mee. Vraag of er al een inventarisatie van het gebouw is, want die zegt vaak iets over de woningen erin.

Het buitengebied, 't Hexel en de nieuwere wijken

Landbouwgrond beslaat ongeveer een derde van de woonplaats, en het buitengebied heeft een eigen beeld. In 't Hexel liggen 28 verdachte daken bij maar 145 woningen. Nijverdal Oost heeft er 19 bij ruim tweehonderd woningen, en in 'n Oaln Diek zijn het er 14 bij ruim driehonderd, een wijk waar bijna acht op de tien woningen uit de jaren zestig en zeventig komt. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw valt de regeling voor particulieren af, ook bij een klein dak.

De Kruidenwijk is jonger. De grootste groep panden komt uit de jaren tachtig tot en met de jaren nul, en in Kruidenwijk Zuid is meer dan veertig procent nieuwbouw. Een woning die na het verbod is gebouwd, bevat geen asbest, maar Kruidenwijk Oost telt toch veertien verdachte daken bij ruim duizend woningen, bijna allemaal van vóór het verbod. Beoordeel dus niet de wijk maar het gebouw.

Bedrijfspanden en monumenten

Er staan 318 utiliteitspanden van vóór het verbod, onder meer 117 bedrijfshallen en werkplaatsen, 46 kantoren, 10 sportgebouwen, 9 scholen en 7 zorggebouwen. Voor deze panden valt het werk buiten de particuliere regeling. Een gecertificeerd bedrijf verwijdert alle asbest na inventarisatie.

Vijf gebouwen zijn rijksmonument, waaronder fabriekshallen van de Koninklijke Stoomweverij en een kantoor en ketelhuis uit het begin van de twintigste eeuw. Er staan ook fabrieksgebouwen in art deco of jugendstil. Stem werk aan dak of gevel van zulke panden vooraf af met de gemeente.

Storm, zonnepanelen en container op straat

Vijfentwintig keer was het de afgelopen vijf jaar code oranje of rood in Overijssel. Op Twenthe Airport, dertig kilometer verderop, is ooit een windstoot van bijna 119 kilometer per uur gemeten. Liggen er na een storm gebroken platen in de tuin, dan raak je ze niet aan met een bezem. Maak ze vochtig, houd kinderen en huisdieren weg en bel de verzekeraar.

Zonnepanelen liggen al op bijna de helft van de huizen. Op een asbestdak kan dat niet, want de bevestiging vraagt gaten in het materiaal. Laat het dak dus eerst saneren. Zet een saneringsbedrijf een container of steiger op de openbare weg, dan is geen vergunning nodig als die niet groter is dan 15 m² en niet langer dan 14 dagen blijft staan. Anders loopt de vergunning via het Omgevingsloket. Het toezicht ligt bij de Omgevingsdienst Twente.

Rekenvoorbeeld: een vloer van dertig vierkante meter

Een vastgelijmde vinyltegelvloer van 30 m² in een woning uit de jaren zestig mag je niet zelf verwijderen. Zonder rapport kosten inventariseren en verwijderen samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.300, en dat kan oplopen tot € 3.200. Voor een andere ruimte rekent de rekentool mee.