Asbest verwijderen in Raalte

Een dorp tussen kanaal, spoor en landbouwgrond

Het dorp ontstond niet als esdorp maar als nederzetting van katersteden rond een kerk op een kruispunt van wegen. Rond de eeuwwisseling verschenen de eerste huizen op de Raalter enk, en langs de Herenstraat en de Grotestraat groeide een aaneengesloten lint. Het kanaal en de spoorlijn versterkten de positie van het dorp, en na de oorlog kwamen de zuivelindustrie, een rubberfabriek en een industrieterrein aan de oostkant van het kanaal.

Voor asbest speelt het buitengebied een grote rol, want ruim zeven op de tien hectare van de woonplaats is landbouwgrond. In de woningvoorraad is de periode van het midden van de jaren zeventig tot het einde van de jaren negentig de grootste groep, met bijna de helft van de woningen. Daarnaast komt ruim een derde van de woningen uit de jaren zestig en zeventig.

Wat het bouwjaar over asbest zegt

Het verbod op asbest kwam te laat voor zeven op de tien woningen. Het zit vooral in asbestcement, zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. In vloeren gaat het om harde vinyltegels uit de periode tot halverwege de jaren tachtig.

Voor de woningen van na het begin van de jaren tachtig is de kans kleiner, maar niet nul. Een huis uit die tijd kan nog golfplaten op de berging hebben of een gevelplaat onder het raam. Beoordeel elk gebouw op zijn eigen bouwperiode en niet op die van het huis ernaast.

Onderzoek, melding en sanering in volgorde

De volgorde is altijd dezelfde. Eerst komt een gecertificeerd bureau dat monsters neemt en door een laboratorium laat onderzoeken. Daarna volgt het rapport met de risicoklassen. Het saneringsbedrijf gebruikt dat rapport voor de sloopmelding, waarna in de regel een wachttijd van vier weken geldt. Het bureau dat inventariseert, saneert nooit zelf. Meer over de eerste stap lees je bij asbestinventarisatie.

Een sanering binnenshuis eindigt met een luchtmeting door een laboratorium. Bij golfplaten op een stal of schuur volstaat meestal een controle ter plekke. Laat in de offerte opschrijven wat er na afloop wordt nagekeken.

De Olykampen en Langkamp

De Olykampen is de buurt met de meeste verdachte daken van de woonplaats: 344 bij maar 725 woningen. Negen op de tien woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, en ook van voor het verbod is ongeveer die verhouding. De wijk is gebouwd in het zuiden, eind jaren zestig of begin jaren zeventig. Tussenwoningen komen het meest voor en ruim zes op de tien woningen is huur.

Langkamp, in het westen en uit dezelfde periode, heeft 47 verdachte daken bij ruim achthonderd woningen, vrijwel allemaal uit de jaren zestig en zeventig. Ook daar is ruim de helft huur. Bij huurwoningen zijn onderzoek en verwijdering een zaak van de verhuurder. Een huurder meldt gebroken materiaal en werkt er niet zelf aan. Westdorp, de derde wijk uit die tijd, telt 28 verdachte daken bij ruim zeshonderd woningen.

Blekkerhoek, Hartkamp en Het Raan

Blekkerhoek is begin jaren zestig aan de noordkant gebouwd, met 36 verdachte daken bij bijna achthonderd woningen. In Hartkamp komt de grootste groep panden uit de jaren zeventig. Er staan veel tussenwoningen en bijna twee derde is koop. Het Raan is medio jaren tachtig ten noorden van de spoorlijn gebouwd. Het oostelijke deel telt 100 verdachte daken bij bijna negenhonderd woningen en het westelijke 34 bij ruim zeshonderd. Ruim drie kwart van de woningen in Het Raan Oost is van voor het verbod. Het zijn dus huizen uit de jaren tachtig, en ook die kunnen nog asbestcement op bijgebouwen hebben.

Het buitengebied en de schuren

In het buitengebied liggen 285 verdachte daken bij 568 woningen. Het gebied heeft een eigen beeld, met boerderijen en erven, zoals de Oud-Saksische boerderij Strunk aan de Deventerstraat, die rijksmonument is. Wie zo'n boerderij verbouwt, laat ook de schuren en bijgebouwen bekijken, niet alleen het woonhuis.

Als eigenaar mag je op het erf bij de woning hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen. Dan moeten de platen geschroefd zijn en heel blijven, je meldt de sloop uiterlijk een week vooraf en betaalde hulp is niet toegestaan. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt hier niet onder, ook niet als het klein is.

Van de 941 verdachte daken in de woonplaats liggen er 851 op een schuur of garage bij een woning. Verder staan er ruim 3.200 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en 255 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Wie een rij garageboxen met een doorlopend dak heeft, moet eerst weten wie eigenaar is. Eén box saneren raakt ook de platen boven de box ernaast, en overleg met de andere eigenaren is dus nodig. Samen een afspraak maken gaat sneller dan met ieder apart.

Centrum, nieuwe wijken en de rest van de gemeente

Het centrum heeft slechts tien verdachte daken. Appartementen komen er het meest voor, 487 van 647 woningen, en de helft is huur. In Drostenkamp, uit de jaren tachtig, liggen er drie. In De Enk, gebouwd aan het begin van deze eeuw, zijn het er 38, terwijl minder dan de helft van de woningen van vóór het verbod is.

De Vloedkampen, uit de jaren tachtig, is de buurt met het hoogste aandeel woningen van vóór het verbod, en toch liggen er maar drie verdachte daken bij ruim vijfhonderd woningen. In De Zegge, een kleine buurt van 66 woningen, zijn het er zeven. Een woning die na het verbod is gebouwd, bevat geen asbest, maar op dezelfde kavel kan nog een oude schuur of stal staan die dat wel doet. Beoordeel zo'n bijgebouw los van het huis.

De gemeente bestaat uit meer dan de hoofdplaats. Heino, Heeten en Luttenberg zijn de grotere kernen na Raalte zelf, en daarnaast horen Broekland, Laag Zuthem, Lierderholthuis, Mariënheem en Nieuw-Heeten erbij. In de hele gemeente staan 2.145 daken met platen die asbest kunnen bevatten, meer dan twee keer zoveel als in de woonplaats Raalte. Woon je in een van deze kernen, dan gelden dezelfde regels, hetzelfde toezicht en dezelfde richtprijzen.

Bedrijfspanden en voorzieningen

Er staan 264 utiliteitspanden van vóór het verbod: 84 bedrijfshallen en werkplaatsen, 39 kantoren, 12 zorggebouwen, 9 sportgebouwen en 8 scholen. De particuliere regeling geldt hier niet, dus een gecertificeerd bedrijf verwijdert al het asbest na een inventarisatie. Na de oorlog ontstond aan de oostkant van het kanaal een industrieterrein. Panden daar vallen onder de regels voor bedrijfsgebouwen, ook als ze klein zijn.

Storm, zonnepanelen, monumenten en toezicht

Vijfentwintig keer kreeg Overijssel de afgelopen vijf jaar code oranje of rood. Bij Twenthe Airport, ruim veertig kilometer verderop, is ooit een windstoot van bijna 119 kilometer per uur gemeten. Liggen er na zwaar weer scherven van golfplaat in de tuin, dan laat je ze liggen. Kinderen en dieren blijven weg, het materiaal wordt vochtig gehouden en de verzekeraar krijgt een melding.

Op bijna zes op de tien woningen liggen zonnepanelen, en dat kan niet op platen met asbest. Een berging of schuur krijgt eerst een nieuw dak. Ook als je een zolder van binnenuit wilt isoleren, hoort een blik op het dakbeschot erbij: vlakke platen tussen de balken kunnen asbest bevatten, en dan plan je de sanering vóór de isolatie, zodat het werk niet twee keer hoeft. Vraag bij de gemeente welke regels gelden voor een container of steiger op de openbare weg.

De gemeente telt zestien rijksmonumenten en drieëntwintig gemeentelijke monumenten, zoals boerderij Strunk. Werk je aan zo'n pand, stem dat dan vooraf af met de gemeente. Het toezicht op asbestverwijdering is in handen van de Omgevingsdienst IJsselland.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijf bij negen meter

Het dak van een schuur van vijf bij negen meter is 45 m². Zonder rapport kosten inventariseren en verwijderen samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500, en dat kan oplopen tot € 3.300. Andere afmetingen rekent de rekentool voor je uit.