Asbest verwijderen in Heerde

Veel erven, veel bijgebouwen

In Heerde liggen bijna 880 daken waarop asbest kan zitten, bij elkaar ruim 81.000 vierkante meter. Ongeveer 720 daarvan zijn een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ruim 160, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt het dorp daarmee in de categorie veel.

Dat past bij het dorp. Bijna drie kwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Vrijstaande woningen komen het meest voor, en bijna de helft van de woonplaats is landbouwgrond. Bij elkaar zijn er ruim 2.800 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, ongeveer één op elke twee woningen. Een vrijstaand huis op een ruime kavel heeft zelden maar één schuur.

De buurt Heerde: jaren vijftig en zestig

De buurt Heerde heeft de meeste verdachte daken: 459 bij ruim 4.200 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, vrijstaande woningen zijn het meest voorkomende type en ruim twee derde is koop. Ruim zeven op de tien woningen is van voor het verbod en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig.

Na de oorlog groeide Heerde concentrisch uit met woonwijken die niet planmatig waren aangelegd. Daardoor staan huizen uit verschillende periodes naast elkaar, en elke eigenaar heeft zijn eigen verbouwingsgeschiedenis. Vrijstaande woningen uit de jaren vijftig en zestig hebben vaak een garage of bijgebouw met golfplaten, een rookkanaal van asbestcement of een dakbeschot van vlakke platen. Bij een verbouwing of verkoop loont het om niet alleen het huis, maar ook die bijgebouwen mee te laten nemen.

Aan de Eperweg en de Dorpsstraat staan voorname villa's, en aan de Prins Bernhardlaan en de Zwolseweg kleinere. In zulke oudere huizen zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel eens in latere ingrepen zoals een kachelpijp, een vloer of een uitbouw.

Het buitengebied rond Heerde

De cijfers voor het buitengebied springen eruit. In de verspreide huizen bij Heerde-Noord en Hoorn liggen 172 verdachte daken bij ruim 500 woningen, in Heerde-Zuid 139 bij ongeveer 440 en rond het Lage Land 69 bij 120. De woningen daar zijn verspreid over erven, en daken horen er niet alleen bij woningen, maar ook bij stallen, schuren en werktuigenbergingen.

Een agrarisch bedrijfsgebouw valt niet onder die ruimte voor particulieren. Ook bij een klein dak doet een gecertificeerd bedrijf het werk, nadat een inventarisatie is gemaakt. Voor een bijgebouw bij een gewone woning geldt wel de ruimte voor zelf verwijderen, tot hooguit 35 m². Wie op een erf met een voormalig agrarisch bedrijf woont, moet dus goed vaststellen waar het gebouw voor wordt gebruikt.

Boerderijen: hallehuis, T-boerderij en dijkboerderij

De boerderijen in de gemeente zijn vooral hallehuisboerderijen met wolfdaken, veelal van riet, en T-boerderijen met een bijschuur. Langs de IJssel staan dijkboerderijen. Het riet zelf is geen probleem. Wel zijn bij veel boerderijen in de loop van de tijd stallen, bijschuren en werktuigenbergingen toegevoegd, en die zijn vaak met golfplaten gedekt.

Wordt een deel van zo'n boerderij verbouwd, bijvoorbeeld de deel of een stal, dan begint dat met een inventarisatie van het hele erf. In oude stallen kan asbest ook zitten in tussenschotten, ventilatiekokers en plafondplaten, niet alleen op het dak. Door alles in één keer te laten beoordelen, voorkom je dat een saneerder voor elk gebouw apart moet komen.

Wapenveld, Veessen en Vorchten

De gemeente heeft meer woonplaatsen dan Heerde alleen. Wapenveld groeide vooral na de oorlog als woondorp, met planmatige woonwijken tussen het Apeldoorns Kanaal en de Groteweg. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, tussenwoningen komen het meest voor en iets meer dan de helft is koop. Bij tussenwoningen horen bergingen of schuurtjes, en die zijn vaak het eerste dat je laat onderzoeken. Het nieuwste deel, Ossenkamp, is recent gebouwd.

Veessen ligt bij de IJssel en heeft een gemengde lintbebouwing langs de dijk. De grootste groep panden komt uit het begin van de vorige eeuw. Vorchten en Hoorn zijn kleine buurten met vooral vrijstaande woningen, bijna allemaal koop. Voor zulke buurten geldt hetzelfde als voor het buitengebied: elk erf telt een paar gebouwen, en elk gebouw is een eigen vraag.

Zuidelijk van Wapenveld ligt langs de Parallelweg een open bebouwingslint met vrijstaande woningen op ruime kavels, afgewisseld met weilanden en bospercelen. Zulke kavels hebben ruimte voor een schuur, een hobbystal of een kapschuur achter het huis. Dat zijn gebouwen die bij de verkoop of verbouwing van de woning snel over het hoofd worden gezien, terwijl de golfplaten juist daar liggen. Laat ze meenemen in de inventarisatie en vraag de verkoper of er eerder onderzoek is gedaan.

Fabrieken langs het kanaal

Al voor het midden van de negentiende eeuw ontstonden hier papiermolens, vanwege het heldere beekwater. Een kanaal leidde later tot enkele fabrieken voor verf, papier en beschuit, en Wapenveld groeide door grote fabrieken aan de noordkant. Een daarvan, een papierfabriek, is inmiddels gesloten. Aan de Zwolseweg staan nog een bakkerijencomplex en een fabrieksgebouw van een zeepfabriek.

Zulke gebouwen worden vaak herbestemd of gesloopt. Particuliere regels gelden daarvoor niet: een inventarisatie gaat in de regel vooraf en de sanering is voor een gecertificeerd bedrijf. In totaal staan er ruim 160 utiliteitspanden van vóór het verbod: 51 bedrijfshallen en werkplaatsen, 20 kantoorpanden, acht sportgebouwen, vijf scholen en drie zorggebouwen.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de bijna 2.800 bijgebouwen zonder adres staan er bijna 200 garageboxen en bergingen met een eigen adres van vóór het verbod. Het zijn de schuurtjes, bergingen en overkappingen die bij een erf horen.

Zelf verwijderen kan alleen voor eigenaars: maximaal 35 m² hechtgebonden asbest, uit de woning of een bijgebouw, met geschroefde en gave platen. De sloopmelding is een week van tevoren nodig, de startmelding twee dagen vooraf, de eindmelding de eerste werkdag erna; alles loopt via het Omgevingsloket. Betaalde hulp valt buiten de regeling. Zijn de platen verweerd, gebroken of vastgelijmd, dan doet een gecertificeerd bedrijf het werk. Weet je niet wat er op het dak ligt, laat dan een monster onderzoeken, want platen zonder asbest zien er hetzelfde uit.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Het weeralarm code oranje of rood ging in Gelderland de afgelopen vijf jaar zo'n vijfentwintig keer af. Het windstootrecord in de regio staat op bijna 120 kilometer per uur, en grote daken in het open land vangen veel wind. Is een stuk dak gebroken, raak het dan niet aan: mensen en dieren op afstand, nat maken, verzekeraar bellen. Een gecertificeerd bedrijf ruimt het veilig op, ook op een weiland.

Op bijna de helft van de daken van woningen liggen al zonnepanelen. Voor een dak met asbestplaten geldt: eerst saneren, want de bevestiging maakt gaten in de platen. De gemeente heeft een eigen regeling voor isolatie van woningen, die draait om energie en niet om asbest. Bij zolderisolatie laat je eerst het dakbeschot nakijken.

Toezicht, milieustraat en monumenten

Omgevingsdienst Veluwe ziet toe op het werk met asbest. Breken ergens platen of verdwijnt asbest in het huisvuil, dan is de gemeente of de omgevingsdienst het meldpunt. Wat de milieustraat aan asbest aanneemt, en wat een container of steiger op straat vraagt, haal je vooraf bij de gemeente op. In de gemeente staan 28 rijksmonumenten. Bij een monument bespreek je de sanering vooraf met de gemeente, zeker als het dak daarna anders wordt gedekt.

Rekenvoorbeeld: een stal van veertien bij vijf meter

Een stal van veertien bij vijf meter heeft een dak van 70 m². Zonder rapport liggen onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen tussen € 2.500 en € 4.200. Omdat het dak veel groter is dan 35 m² moet een gecertificeerd bedrijf het doen. De rekentool rekent met jouw eigen maten een eerste indicatie uit.