Asbest verwijderen in Wezep

Veel verdachte daken, vooral op bijgebouwen

Wezep is een dorp aan de rand van de Veluwe, in de gemeente Oldebroek. Bij ruim 5.200 woningen liggen ruim 750 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen bijna 81.000 m². Dat is ruim 140 per duizend woningen, en daarmee valt de plaats bij de 333 vergeleken plaatsen in de klasse veel. Ruim 620 van die daken zijn van een schuur of garage bij een woning.

Naast die daken zijn er ruim 3.300 bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben, en bijna 160 garageboxen of bergingen met een eigen adres. Zeven op de tien woningen is zelf ook van voor het verbod. Wie in het dorp een schuur, tuinhuis of berging heeft uit die tijd, kan dus beter eens laten kijken wat er op ligt.

Het dorp bestaat vooral uit eengezinswoningen: ruim acht op de tien woningen. Ruim drie op de tien is een tussenwoning, ruim twee op de tien vrijstaand, en bijna twee op de tien een twee-onder-een-kapwoning. Twee derde is koop en ruim een derde huur. Bij een vrijstaand huis staat vaak een garage of schuur met een eigen dak, bij een tussenwoning meestal een kleinere berging. Voor beide geldt dezelfde vuistregel: hoe groter het dak, hoe eerder het boven de grens van 35 m² uitkomt waarboven een particulier het werk niet zelf mag doen.

Het centrum: jaren vijftig en zestig

In het centrum liggen de meeste verdachte daken: ruim 250 bij ruim 1.800 woningen. Het grootste deel van de panden is uit de jaren vijftig en zestig, en de tussenwoning is het gangbaarste type. Iets meer dan de helft is koop, bijna de helft huur. Bij ruim acht op de tien woningen is het huis van voor het verbod en bij ruim vier op de tien komt het uit de jaren zestig of zeventig.

Dat verschil tussen koop en huur bepaalt wie beslist. Als eigenaar-bewoner kies je zelf wat je laat onderzoeken. Of een plaat echt asbest bevat, blijkt pas uit een monster dat in een laboratorium is onderzocht. Als huurder meld je een gebroken plaat of beschadigd vloerzeil bij de verhuurder en werk je er zelf niet aan. Ruim een kwart van de woningen in het dorp is van een corporatie.

Oost: de jaren zeventig

Oost is de buurt met de op een na meeste verdachte daken: 205 bij ruim 1.500 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, en bijna negen op de tien woningen is van voor het verbod. Ruim zes op de tien woningen is zelfs gebouwd in de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het vaakst werd verwerkt. Tussenwoningen komen het meest voor en ruim twee derde is koop.

In zulke rijtjes zit asbest vaak in vensterbanken, rookkanalen, plaatwerk rond de ketel en in golfplaten op de berging. Is de berging kleiner dan 35 m² en liggen de platen geschroefd en heel, dan mag je het als eigenaar zelf doen. Laat je het toch door een bedrijf doen, vraag dan ook de buren. Meerdere bergingen achter elkaar maken het werk voor een saneerder aantrekkelijker.

West en Noord: jaren tachtig en negentig

In West is de grootste groep panden uit de jaren tachtig. Vrijstaande woningen komen er het meest voor, ruim vier op de vijf woningen is koop, en bijna alle huizen zijn van voor het verbod. Er liggen 95 verdachte daken bij ruim 500 woningen. Asbest werd in de jaren tachtig al minder gebruikt, maar dat betekent niet dat het verdwenen was. Het zit in die jaren vooral in asbestcement: golfplaten, gevelplaten, dakbeschot en rookkanalen.

Noord is de nieuwste buurt, uit de jaren negentig, met vooral tussenwoningen. Maar een klein deel van de woningen is er van voor het verbod, en toch liggen er 65 verdachte daken bij ruim 1.100 woningen. Het bouwjaar van een woning zegt dus niet alles over wat er op de kavel of in de buurt ligt.

Erven en buitengebied

Ruim vier tiende van het grondgebied is landbouwgrond. In het verspreide buitengebied van het dorp liggen 85 verdachte daken bij ruim 120 woningen, ruim drie kwart van de woningen is er van voor het verbod. In Duivendans zijn het er 15 bij 44 woningen, in Heide Hoek 15 bij 8, en op de Wezepse Heide 14 bij ruim 80 woningen.

Op zulke erven staan naast het huis vaak meer gebouwen: een schuur, een loods, een stal. De boerderijen in de gemeente zijn vooral hallehuisboerderijen met rietgedekte wolfdaken, en veel liggen langs de Zuiderzeestraatweg. De particuliere regeling geldt voor het woonhuis en bijgebouwen op een woonerf, niet voor een agrarisch bedrijfsgebouw. Gaat het om een stal die nog voor het bedrijf wordt gebruikt, dan is een gecertificeerd bedrijf verplicht.

De oude kern, buitenplaatsen en monumenten

Wezep is ontstaan als esdorp op de dekzandgordel, aan de handelsroute tussen Harderwijk en Zwolle. Rond het midden van de negentiende eeuw stonden er vooral boerderijen rond het punt waar nu de Stationsweg op de Zuiderzeestraatweg aansluit. Daarna verdichtte de bebouwing langs die weg, met boerderijen, middenstandswoningen en enkele villa's. In de jaren twintig en dertig is een rijtje van drie identieke sociale woningen gebouwd in de Goudenregenstraat.

Het dorp heeft 21 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister, vooral buitenplaatsen met bijgebouwen en park- en tuinaanleg, zoals De Oldhorst, De Vollenhof en het landhuis IJsselvliedt met koetshuis en tuinmanswoning. Asbest zit er zelden in de oorspronkelijke bouw, maar eerder in een latere dakbedekking, een kachelpijp of een aangebouwd schuurtje. Stem een sanering en wat er daarna terugkomt bij een monument af met de gemeente.

Industrieterreinen, hallen en de kazerne

Na de oorlog groeide het dorp sterker dan de andere kernen in de gemeente, tussen de snelweg en de spoorlijn. Er zijn diverse industrieterreinen, en een brikettenfabriek stond er in de tijd tot de oorlog. In het zuiden ligt een groot militair terrein dat grenst aan de heide. Er staan ruim 140 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder 46 bedrijfshallen en werkplaatsen, 28 kantoren, 7 zorggebouwen en 5 scholen.

Voor zulke gebouwen geldt de particuliere regeling niet. Vóór sloop of verbouwing hoort in de regel een inventarisatie, en de sanering laat je door een gecertificeerd bedrijf doen. Wie een hal huurt, vraagt de verhuurder om het rapport. Wat zo'n rapport bevat, staat bij asbestinventarisatie.

Storm en isoleren

Vijfentwintig keer in vijf jaar werd voor Gelderland code oranje of rood afgekondigd. Waait een golfplaat van een schuur of stal, veeg of stofzuig de stukken dan niet op. Kinderen en huisdieren houd je op afstand, het materiaal maak je nat en de verzekeraar krijgt de schade te horen. Gebroken asbest laat je opruimen door een gecertificeerd bedrijf.

In Oost heeft ruim een op de vijf adressen met een energielabel een label D tot en met G. Wie daar gaat isoleren of zonnepanelen wil, moet rekening houden met het dak. Op asbestplaten kunnen geen panelen worden bevestigd, omdat daarvoor gaten nodig zijn. Controleer bij het isoleren van een zolder eerst of het dakbeschot geen asbest bevat, en saneer vóór de isolatie.

Melden, afvoeren en toezicht

Meldingen gaan via het Omgevingsloket. De sloopmelding volgt uiterlijk een week vooraf, de startmelding twee dagen vooraf en de eindmelding de eerste werkdag na afloop. Laat een bedrijf het werk doen, dan duurt het na de sloopmelding in de regel vier weken voordat het mag beginnen. De Omgevingsdienst Veluwe is de instantie die toezicht houdt.

Voor de afvoer vraag je bij de gemeente na welke voorwaarden gelden voor het inleveren van asbest. Dat staat niet voor iedere gemeente vast. In de offerte van een saneringsbedrijf zit de afvoer meestal al. Staat er een container of steiger op straat, vraag dan ook na of een vergunning nodig is.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijf bij zes meter

Vijf bij zes meter levert een schuurdak van 30 m² op. Dat valt nog net in de staffel tot 30 m². Volgens de richtprijzen kost verwijderen daarvan ongeveer tweeduizend tot tweeduizend driehonderd euro. Zonder rapport komt er een inventarisatie bij, en dan ligt het totaal tussen € 2.300 en € 3.000. Met de afmetingen van jouw schuur rekent de rekentool verder.